بدون خلاصۀ ویرایش
(←منابع) برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۷: | خط ۷: | ||
==مقدمه== | ==مقدمه== | ||
[[مقام معظم رهبری]] پیش از تعریف مفهوم | [[مقام معظم رهبری]] پیش از تعریف مفهوم پیشرفت تأکید دارند که نباید [[توسعه]] به مفهوم رایج [[غربی]] تداعی بشود به این دلیل که امروز مفهوم توسعه، در اصطلاحات [[سیاسی]] و جهانی و بینالمللی حرف رایجی است. از نظر ایشان ممکن است پیشرفتی که ما میگوییم، با آنچه که امروز از مفهوم توسعه در [[دنیا]] فهمیده میشود، وجوه مشترکی داشته باشد - که حتماً دارد - اما در [[نظام]] واژگانی ما، باید کلمه پیشرفت معنای خاص خودش را داشته باشد که با توسعه در نظام واژگانی امروز غرب، نبایستی [[اشتباه]] بشود<ref>حضرت آیتالله خامنهای، بیانات در دیدار استادان و دانشجویان کردستان، ۲۷/۲/۱۳۸۸.</ref>. | ||
معظم له تصریح میکنند کلمه «پیشرفت» با دقت [[انتخاب]] شده و تعمداً از کلمه «توسعه» استفاده نشده است. به این علت که کلمه توسعه، یک بار ارزشی و معنایی دارد و التزاماتی با خودش همراه دارد که احیاناً ما با آن التزامات همراه و موافق نیستیم. به بیان ایشان ما نمیخواهیم یک اصطلاح جا افتاده متعارف جهانی را که معنای خاصی را از آن میفهمند، بیاوریم داخل مجموعه کار خودمان بکنیم. ایشان معتقدند بر این اساس مفهوم پیشرفت عرضه شده که معادل معنای [[فارسی]] پیشرفت را میدانیم و مفهوم پیشرفت، برای ما مفهوم روشنی است<ref>حضرت آیتالله خامنهای، بیانات در نخستین نشست «اندیشههای راهبردی»، ۱۰/۹/۱۳۸۹.</ref>.<ref>[[امیر سیاهپوش|سیاهپوش، امیر]]، [[پیشرفت اسلامی - سیاهپوش (مقاله)|مقاله «پیشرفت اسلامی»]]، [[منظومه فکری آیتالله العظمی خامنهای ج۲ (کتاب)|منظومه فکری آیتالله العظمی خامنهای ج۲]] ص ۱۲۵۳.</ref> | معظم له تصریح میکنند کلمه «پیشرفت» با دقت [[انتخاب]] شده و تعمداً از کلمه «توسعه» استفاده نشده است. به این علت که کلمه توسعه، یک بار ارزشی و معنایی دارد و التزاماتی با خودش همراه دارد که احیاناً ما با آن التزامات همراه و موافق نیستیم. به بیان ایشان ما نمیخواهیم یک اصطلاح جا افتاده متعارف جهانی را که معنای خاصی را از آن میفهمند، بیاوریم داخل مجموعه کار خودمان بکنیم. ایشان معتقدند بر این اساس مفهوم پیشرفت عرضه شده که معادل معنای [[فارسی]] پیشرفت را میدانیم و مفهوم پیشرفت، برای ما مفهوم روشنی است<ref>حضرت آیتالله خامنهای، بیانات در نخستین نشست «اندیشههای راهبردی»، ۱۰/۹/۱۳۸۹.</ref>.<ref>[[امیر سیاهپوش|سیاهپوش، امیر]]، [[پیشرفت اسلامی - سیاهپوش (مقاله)|مقاله «پیشرفت اسلامی»]]، [[منظومه فکری آیتالله العظمی خامنهای ج۲ (کتاب)|منظومه فکری آیتالله العظمی خامنهای ج۲]] ص ۱۲۵۳.</ref> | ||
| خط ۱۴: | خط ۱۴: | ||
# پیشرفت یعنی حرکت به سمت اهداف: در منظر معظم له معنای پیشرفت، پیشرفت ظاهری و مادی نیست؛ پیشرفت به سمت هدفهاست؛ یعنی یک امر [[معنوی]]، که با بهتر شدن [[انسانها]] ممکن است<ref>حضرت آیتالله خامنهای، بیانات در دیدار با وزیر و مسئولان وزارت کشور و استانداران، ۲۷/۹/۱۳۷۰.</ref>. | # پیشرفت یعنی حرکت به سمت اهداف: در منظر معظم له معنای پیشرفت، پیشرفت ظاهری و مادی نیست؛ پیشرفت به سمت هدفهاست؛ یعنی یک امر [[معنوی]]، که با بهتر شدن [[انسانها]] ممکن است<ref>حضرت آیتالله خامنهای، بیانات در دیدار با وزیر و مسئولان وزارت کشور و استانداران، ۲۷/۹/۱۳۷۰.</ref>. | ||
# پیشرفت یعنی [[تکامل]]: در جای دیگری مقام معظم رهبری، مفهوم پیشرفت را معادل مفهوم تکامل میدانند<ref>حضرت آیتالله خامنهای، بیانات در اجتماع مردم مشهد مقدس و زائران حضرت ثامن الحجج، علی بن موسی الرضا{{ع}}، در روز عید سعید فطر، ۱۵/۱/۱۳۷۱.</ref>. | # پیشرفت یعنی [[تکامل]]: در جای دیگری مقام معظم رهبری، مفهوم پیشرفت را معادل مفهوم تکامل میدانند<ref>حضرت آیتالله خامنهای، بیانات در اجتماع مردم مشهد مقدس و زائران حضرت ثامن الحجج، علی بن موسی الرضا{{ع}}، در روز عید سعید فطر، ۱۵/۱/۱۳۷۱.</ref>. | ||
# | # پیشرفت یعنی پر کردن نقاط خلاء به بهترین وجه: [[مقام معظم رهبری]] پیشرفت را معادل با مفهوم تجدد نیز میدانند. از نظر ایشان این پیشرفت و تجدد در این است که نگاه کنید ببینید چه کم دارید، کجا خلا دارید و این خلا چگونه به بهترین وجه قابل پر شدن است؛ [[ذهن]] [[خلاق]] خودتان را به کار بیندازید و آن خلا را پر کنید<ref>حضرت آیتالله خامنهای، بیانات در دیدار با دانشجویان بسیجی، ۵/۳/۱۳۸۴.</ref>.<ref>[[امیر سیاهپوش|سیاهپوش، امیر]]، [[پیشرفت اسلامی - سیاهپوش (مقاله)|مقاله «پیشرفت اسلامی»]]، [[منظومه فکری آیتالله العظمی خامنهای ج۲ (کتاب)|منظومه فکری آیتالله العظمی خامنهای ج۲]] ص ۱۲۵۴.</ref> | ||
==[[حیات طیبه]]، مفهومی محوری در تعریف پیشرفت== | ==[[حیات طیبه]]، مفهومی محوری در تعریف پیشرفت== | ||
| خط ۲۵: | خط ۲۵: | ||
==اهمیت پیشرفت در اسلام== | ==اهمیت پیشرفت در اسلام== | ||
در نظر [[مقام معظم رهبری]] اگرچه [[اسلام]] [[نهضت]] و حرکتی [[معنوی]] و [[اخلاقی]] است و [[هدف]] اعلای اسلام نیز عبارت است از ساخت [[انسان]] متکامل و منطبق با طراز [[اسلامی]]، اما بدون [[شک]] [[پیشرفت علم]] و | در نظر [[مقام معظم رهبری]] اگرچه [[اسلام]] [[نهضت]] و حرکتی [[معنوی]] و [[اخلاقی]] است و [[هدف]] اعلای اسلام نیز عبارت است از ساخت [[انسان]] متکامل و منطبق با طراز [[اسلامی]]، اما بدون [[شک]] [[پیشرفت علم]] و پیشرفت و اعتلای [[اقتصادی]] جزو [[هدفهای اسلامی]] است<ref>حضرت آیتالله خامنهای، بیانات در دیدار با اقتصاددانان شرکت کننده در اجلاس بانک توسعه اسلامی، ۲۵/۶/۱۳۸۳.</ref>. بنابراین هر کاری که افراد برای [[توسعه]] و پیشرفت [[کشور]] انجام دهند یک [[عبادت]] [[قطعی]] است<ref>حضرت آیتالله خامنهای، بیانات در دیدار با گروه کثیری از معلمان و مسئولان امور فرهنگی کشور و جمعی از کارگران، به مناسبت روز معلم و روز جهانی کارگر، ۱۲/۲/۱۳۶۹.</ref>. از نظر ایشان هر حرکت [[علمی]] و [[فرهنگی]] و کاری که برای نوسازی و پیشرفت و [[آبادانی]] [[کشور اسلامی]] انجام میگیرد، یک عبادت است. فرقی هم بین این کارخانه و آن کارخانه و این [[مدرسه]] و آن مدرسه نیست<ref>حضرت آیتالله خامنهای، بیانات در دیدار با جمع کثیری از کارگران، معلمان و فرهنگیان کشور، ۱۲/۲/۱۳۷۵.</ref>.<ref>[[امیر سیاهپوش|سیاهپوش، امیر]]، [[پیشرفت اسلامی - سیاهپوش (مقاله)|مقاله «پیشرفت اسلامی»]]، [[منظومه فکری آیتالله العظمی خامنهای ج۲ (کتاب)|منظومه فکری آیتالله العظمی خامنهای ج۲]] ص۱۲۶۷.</ref> | ||
| | ||
==[[اهداف]] پیشرفت== | ==[[اهداف]] پیشرفت== | ||
| خط ۳۲: | خط ۳۲: | ||
===[[ترویج]] اسلام با ارائه یک [[تمدن]] [[الگو]]=== | ===[[ترویج]] اسلام با ارائه یک [[تمدن]] [[الگو]]=== | ||
در دیدگاه مقام معظم رهبری مسأله ما این نیست که [[زندگی]] خودمان را [[نجات]] دهیم و گلیم خودمان را از آب بکشیم. مسأله این است که [[ملت ایران]] در حال پدید آوردن یک تمدن است. پایه اصلی این تمدن، نه بر [[صنعت]] و فناوری و [[علم]]، که بر [[فرهنگ]] و [[بینش]] و [[معرفت]] و کمال [[فکری]] [[انسانی]] است<ref>حضرت آیتالله خامنهای، بیانات به مناسبت حلول سال ۱۳۷۳ شمسی، ۱/۱/۱۳۷۳.</ref>. | در دیدگاه مقام معظم رهبری مسأله ما این نیست که [[زندگی]] خودمان را [[نجات]] دهیم و گلیم خودمان را از آب بکشیم. مسأله این است که [[ملت ایران]] در حال پدید آوردن یک تمدن است. پایه اصلی این تمدن، نه بر [[صنعت]] و فناوری و [[علم]]، که بر [[فرهنگ]] و [[بینش]] و [[معرفت]] و کمال [[فکری]] [[انسانی]] است<ref>حضرت آیتالله خامنهای، بیانات به مناسبت حلول سال ۱۳۷۳ شمسی، ۱/۱/۱۳۷۳.</ref>. | ||
در نگاه [[مقام معظم رهبری]]، [[وظیفه]] اصلی ما [[ترویج]] اندیشههای [[توحیدی]] است و این مهم بدون | در نگاه [[مقام معظم رهبری]]، [[وظیفه]] اصلی ما [[ترویج]] اندیشههای [[توحیدی]] است و این مهم بدون پیشرفت مقدور نیست. امروز [[گرایش]] به اندیشههای [[دینی]] بالاست؛ بنابراین طرفداران [[اسلام]] بایستی بتوانند اسلام را در چشم آنها آنچنان شیرین و پرجاذبه نشان بدهند که [[احساسات]] آنها هرگز به سردی نگراید و این [[امید]] در [[دل]] آنها باقی بماند. دستیابی به این مقصود ممکن نیست مگر اینکه [[جامعه ایران]] به عنوان یک [[جامعه]] [[الگو]] از لحاظ مادی، از لحاظ [[معنوی]]، از لحاظ [[نظم]]، از لحاظ [[امنیت]]، از لحاظ تلاشهای [[اجتماعی]] و از لحاظ همه اندازهها و میزانهایی که در یک جامعه پیشرفته مورد نظر است، پیشگام باشد<ref>حضرت آیتالله خامنهای، بیانات در دیدار با فرماندهان و مسئولان سازمان عقیدتی، سیاسی نواح مختلف نیروی انتظامی در سراسر کشور، ۲/۱۱/۱۳۷۰.</ref>.<ref>[[امیر سیاهپوش|سیاهپوش، امیر]]، [[پیشرفت اسلامی - سیاهپوش (مقاله)|مقاله «پیشرفت اسلامی»]]، [[منظومه فکری آیتالله العظمی خامنهای ج۲ (کتاب)|منظومه فکری آیتالله العظمی خامنهای ج۲]] ص۱۲۶۸.</ref> | ||
===[[کسب قدرت]]=== | ===[[کسب قدرت]]=== | ||
| خط ۴۰: | خط ۴۰: | ||
گفته شد کلمه حیات طیبه کلمهای است محوری و اساسی در [[اندیشه]] مقام معظم رهبری. به نظر ایشان هدف از همه [[مبارزاتی]] که [[ملت ایران]] به [[رهبری امام]] بزرگوار انجام داد تا [[انقلاب]] به [[پیروزی]] رسید و همه تلاشهایی که بعد از [[پیروزی انقلاب]] در این کشور انجام شد، تشکیل حیات طیبه [[اسلامی]] بوده و هست: از نظر ایشان بازتولید [[حیات طیبه]] [[اسلامی]] در [[کشور]] ما میتواند همچنان الگوئی برای دنیای [[اسلام]] شود. در واقع ما آمدیم برای اینکه دنیای اسلام را متوجه به این [[حقیقت]] و این [[شجره طیبه]] کنیم. [[هدف]] [[انقلاب]]، جز این نبوده، الان هم هدف جز این چیز دیگری نیست<ref>حضرت آیتالله خامنهای، بیانات در دیدار رؤسای سه قوه و مسئولان و مدیران بخشهای مختلف نظام، ۱۹/۶/۱۳۸۷.</ref>.<ref>[[امیر سیاهپوش|سیاهپوش، امیر]]، [[پیشرفت اسلامی - سیاهپوش (مقاله)|مقاله «پیشرفت اسلامی»]]، [[منظومه فکری آیتالله العظمی خامنهای ج۲ (کتاب)|منظومه فکری آیتالله العظمی خامنهای ج۲]] ص ۱۲۶۹.</ref> | گفته شد کلمه حیات طیبه کلمهای است محوری و اساسی در [[اندیشه]] مقام معظم رهبری. به نظر ایشان هدف از همه [[مبارزاتی]] که [[ملت ایران]] به [[رهبری امام]] بزرگوار انجام داد تا [[انقلاب]] به [[پیروزی]] رسید و همه تلاشهایی که بعد از [[پیروزی انقلاب]] در این کشور انجام شد، تشکیل حیات طیبه [[اسلامی]] بوده و هست: از نظر ایشان بازتولید [[حیات طیبه]] [[اسلامی]] در [[کشور]] ما میتواند همچنان الگوئی برای دنیای [[اسلام]] شود. در واقع ما آمدیم برای اینکه دنیای اسلام را متوجه به این [[حقیقت]] و این [[شجره طیبه]] کنیم. [[هدف]] [[انقلاب]]، جز این نبوده، الان هم هدف جز این چیز دیگری نیست<ref>حضرت آیتالله خامنهای، بیانات در دیدار رؤسای سه قوه و مسئولان و مدیران بخشهای مختلف نظام، ۱۹/۶/۱۳۸۷.</ref>.<ref>[[امیر سیاهپوش|سیاهپوش، امیر]]، [[پیشرفت اسلامی - سیاهپوش (مقاله)|مقاله «پیشرفت اسلامی»]]، [[منظومه فکری آیتالله العظمی خامنهای ج۲ (کتاب)|منظومه فکری آیتالله العظمی خامنهای ج۲]] ص ۱۲۶۹.</ref> | ||
==محتوای [[اسلامی]] | ==محتوای [[اسلامی]] پیشرفت== | ||
یکی از ابعاد مهم [[اندیشه]] [[مقام معظم رهبری]] در تبیین و [[تفسیر]] [[الگوی اسلامی پیشرفت]] توجه ایشان به محتوای این [[الگو]] است. در [[حقیقت]] مقام معظم رهبری معتقدند پیشرفت یک قالب دارد و یک محتوا که در تدوین الگو هم [[زمان]] باید به هر دو پرداخت. مباحث معظم له در این خصوص را میتوان ذیل مبحث مبانی طرح کرد. هر چند نوع پرداخت به موضوع و رئوس موارد مطرح شده به عنوان محتوای پیشرفت قدری متفاوت و متمایز میباشد اما در مجموع میتوان آن را بیان تکمیلی ایشان در خصوص مبانی الگوی پیشرفت دانست.<ref>[[امیر سیاهپوش|سیاهپوش، امیر]]، [[پیشرفت اسلامی - سیاهپوش (مقاله)|مقاله «پیشرفت اسلامی»]]، [[منظومه فکری آیتالله العظمی خامنهای ج۲ (کتاب)|منظومه فکری آیتالله العظمی خامنهای ج۲]] ص ۱۲۷۷.</ref> | یکی از ابعاد مهم [[اندیشه]] [[مقام معظم رهبری]] در تبیین و [[تفسیر]] [[الگوی اسلامی پیشرفت]] توجه ایشان به محتوای این [[الگو]] است. در [[حقیقت]] مقام معظم رهبری معتقدند پیشرفت یک قالب دارد و یک محتوا که در تدوین الگو هم [[زمان]] باید به هر دو پرداخت. مباحث معظم له در این خصوص را میتوان ذیل مبحث مبانی طرح کرد. هر چند نوع پرداخت به موضوع و رئوس موارد مطرح شده به عنوان محتوای پیشرفت قدری متفاوت و متمایز میباشد اما در مجموع میتوان آن را بیان تکمیلی ایشان در خصوص مبانی الگوی پیشرفت دانست.<ref>[[امیر سیاهپوش|سیاهپوش، امیر]]، [[پیشرفت اسلامی - سیاهپوش (مقاله)|مقاله «پیشرفت اسلامی»]]، [[منظومه فکری آیتالله العظمی خامنهای ج۲ (کتاب)|منظومه فکری آیتالله العظمی خامنهای ج۲]] ص ۱۲۷۷.</ref> | ||
| خط ۵۰: | خط ۵۰: | ||
===عدم تفکیک [[دنیا]] و [[آخرت]]=== | ===عدم تفکیک [[دنیا]] و [[آخرت]]=== | ||
مقام معظم رهبری معتقدند عدم تفکیک دنیا و آخرت، مسأله مهم دیگری در مباحث محتوایی است. الگوی [[پیشرفت اسلامی]] حاوی این مضمون اساسی است: {{عربی|الدنيا مزرعة الآخرة}}. محتوای | مقام معظم رهبری معتقدند عدم تفکیک دنیا و آخرت، مسأله مهم دیگری در مباحث محتوایی است. الگوی [[پیشرفت اسلامی]] حاوی این مضمون اساسی است: {{عربی|الدنيا مزرعة الآخرة}}. محتوای پیشرفت باید متضمن این مهم باشد که [[دنیا]] و [[آخرت]] از هم جدا نیستند<ref>حضرت آیتالله خامنهای، بیانات در نخستین نشست «اندیشههای راهبردی»، ۱۰/۹/۱۳۸۹.</ref>.<ref>[[امیر سیاهپوش|سیاهپوش، امیر]]، [[پیشرفت اسلامی - سیاهپوش (مقاله)|مقاله «پیشرفت اسلامی»]]، [[منظومه فکری آیتالله العظمی خامنهای ج۲ (کتاب)|منظومه فکری آیتالله العظمی خامنهای ج۲]] ص ۱۲۷۸.</ref> | ||
===مسأله [[انسان]]=== | ===مسأله [[انسان]]=== | ||
| خط ۶۲: | خط ۶۲: | ||
===مسأله نگاه غیرمادی به [[اقتصاد]]=== | ===مسأله نگاه غیرمادی به [[اقتصاد]]=== | ||
در منظر [[مقام معظم رهبری]] بسیاری از این مشکلاتی که در [[دنیا]] پیش آمده، به خاطر نگاه مادی به مسأله اقتصاد و مسأله [[پول]] و [[ثروت]] است. [[اسلام]] برای ثروت اهمیت و اعتبار قائل است. [[تولید]] ثروت در اسلام مطلوب است؛ منتها با نگاه [[الهی]] و [[معنوی]]. نگاه الهی و معنوی این است که از این ثروت برای [[فساد]]، برای ایجاد [[سلطه]]، برای [[اسراف]] نباید استفاده کرد بلکه از آن بایستی برای [[سود]] [[جامعه]] بهره برد<ref>حضرت آیتالله خامنهای، بیانات در نخستین نشست «اندیشههای راهبردی»، ۱۰/۹/۱۳۸۹.</ref>. این موضوع یکی دیگر از مهمترین مسائل محتوایی است که در تدوین الگوی [[اسلامی]] - [[ایرانی]] | در منظر [[مقام معظم رهبری]] بسیاری از این مشکلاتی که در [[دنیا]] پیش آمده، به خاطر نگاه مادی به مسأله اقتصاد و مسأله [[پول]] و [[ثروت]] است. [[اسلام]] برای ثروت اهمیت و اعتبار قائل است. [[تولید]] ثروت در اسلام مطلوب است؛ منتها با نگاه [[الهی]] و [[معنوی]]. نگاه الهی و معنوی این است که از این ثروت برای [[فساد]]، برای ایجاد [[سلطه]]، برای [[اسراف]] نباید استفاده کرد بلکه از آن بایستی برای [[سود]] [[جامعه]] بهره برد<ref>حضرت آیتالله خامنهای، بیانات در نخستین نشست «اندیشههای راهبردی»، ۱۰/۹/۱۳۸۹.</ref>. این موضوع یکی دیگر از مهمترین مسائل محتوایی است که در تدوین الگوی [[اسلامی]] - [[ایرانی]] پیشرفت باید به آن توجه داشت.<ref>[[امیر سیاهپوش|سیاهپوش، امیر]]، [[پیشرفت اسلامی - سیاهپوش (مقاله)|مقاله «پیشرفت اسلامی»]]، [[منظومه فکری آیتالله العظمی خامنهای ج۲ (کتاب)|منظومه فکری آیتالله العظمی خامنهای ج۲]] ص ۱۲۷۹.</ref> | ||
== منابع == | == منابع == | ||