دولت قانونمند: تفاوت میان نسخه‌ها

برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
خط ۷: خط ۷:


==مقدمه==
==مقدمه==
[[دولت قانونمند]] (Etat Constitutionnet) به معنای آن است که همۀ [[امور اجتماعی]] و [[حکومت]]، بر [[قانون]] [[استوار]] باشد و از قانون و مقررات [[پیروی]] کند و [[نقض قانون]]، [[ضمانت اجرا]] و [[مسئولیت]] داشته باشد و منظور از قانون، همه [[قواعد]] [[حقوقی]] است که به عنوان [[حقوق]] [[اجتماع]] شناخته می‌شود. [[نظام]] دولت قانونمند، تنها در مورد آن دسته از [[قوانین اساسی]] صادق است که [[مشروعیت]] [[رژیم سیاسی]] و منبع اصلی [[حاکمیت]] که مردمند؛ در آن به وضوح مشخص شده و [[آزادی‌های سیاسی]] و [[حق]] [[مشارکت جمعی]] به رسمیت شناخته شده باشد.
«دولت قانونمند»، (Etat Constitutionnet) به معنای آن است که همۀ [[امور اجتماعی]] و [[حکومت]]، بر [[قانون]] [[استوار]] باشد و از قانون و مقررات [[پیروی]] کند و [[نقض قانون]]، [[ضمانت اجرا]] و [[مسئولیت]] داشته باشد و منظور از قانون، همه [[قواعد]] [[حقوقی]] است که به عنوان [[حقوق]] [[اجتماع]] شناخته می‌شود. [[نظام]] دولت قانونمند، تنها در مورد آن دسته از [[قوانین اساسی]] صادق است که [[مشروعیت]] [[رژیم سیاسی]] و منبع اصلی [[حاکمیت]] که مردمند؛ در آن به وضوح مشخص شده و [[آزادی‌های سیاسی]] و [[حق]] [[مشارکت جمعی]] به رسمیت شناخته شده باشد.
بنابراین اصطلاح، در مورد آن نوع قوانین اساسی که توسط [[حکام مستبد]] و به شیوه‌های تحمیلی تأسیس و [[اعمال]] شده و دولت‌های [[استبدادی]] که دارای [[حکومت مطلقه]] هستند، نمی‌توان واژۀ دولت قانونمند و یا [[دولت]] صاحب نظام [[قانونمند]] را به کار برد و تنها دولت‌های [[دموکراتیک]]، که [[حقوق عمومی]] و آزادی‌های اساسی را برای [[مردم]] [[محترم]] شمرده و [[قدرت]] و [[آزادی]] را به طور عادلانه بین دولت و [[ملت]] تقسیم کرده‌اند می‌توانند از این عنوان حقوقی برخوردار شوند.
بنابراین اصطلاح، در مورد آن نوع قوانین اساسی که توسط [[حکام مستبد]] و به شیوه‌های تحمیلی تأسیس و [[اعمال]] شده و دولت‌های [[استبدادی]] که دارای [[حکومت مطلقه]] هستند، نمی‌توان واژۀ دولت قانونمند و یا [[دولت]] صاحب نظام [[قانونمند]] را به کار برد و تنها دولت‌های [[دموکراتیک]]، که [[حقوق عمومی]] و آزادی‌های اساسی را برای [[مردم]] [[محترم]] شمرده و [[قدرت]] و [[آزادی]] را به طور عادلانه بین دولت و [[ملت]] تقسیم کرده‌اند می‌توانند از این عنوان حقوقی برخوردار شوند.
[[نظام حقوقی]] دولت قانونمند در واقع به معنای [[حقوق اساسی]] دولت‌های دموکراتیک و [[قانونمندی]] است که دارای شرایط زیر هستند:
[[نظام حقوقی]] دولت قانونمند در واقع به معنای [[حقوق اساسی]] دولت‌های دموکراتیک و [[قانونمندی]] است که دارای شرایط زیر هستند:
خط ۱۵: خط ۱۵:
#در [[قانون اساسی]] باید اصولی مبتنی بر [[احترام به حقوق]] عمومی و آزادی‌های اساسی وجود داشته باشد و با روش‌های مناسب مصونیت آنها را در برابر تعرض‌های احتمالی تضمین کند؛
#در [[قانون اساسی]] باید اصولی مبتنی بر [[احترام به حقوق]] عمومی و آزادی‌های اساسی وجود داشته باشد و با روش‌های مناسب مصونیت آنها را در برابر تعرض‌های احتمالی تضمین کند؛
#نهاد ویژه‌ای، [[حفظ]] قانون اساسی و [[پاسداری]] از [[حریم]] آن را بر عهده گرفته باشد و این نهاد ممکن است با ماهیت [[سیاسی]] مانند شورای قانون اساسی فرانسه و یا [[قضایی]] مانند [[دیوان]] عالی قانون اساسی [[مصر]] در قانون اساسی [[پیش‌بینی]] شود.
#نهاد ویژه‌ای، [[حفظ]] قانون اساسی و [[پاسداری]] از [[حریم]] آن را بر عهده گرفته باشد و این نهاد ممکن است با ماهیت [[سیاسی]] مانند شورای قانون اساسی فرانسه و یا [[قضایی]] مانند [[دیوان]] عالی قانون اساسی [[مصر]] در قانون اساسی [[پیش‌بینی]] شود.
این نظریه در [[حقوق اساسی]] تحت تاثیر فلسفۀ [[دموکراسی]] در غرب شکل گرفته و براساس [[پایبندی]] که طرفداران آن نسبت به دموکراسی داشته‌اند؛ مورد [[پشتیبانی]] قرار گرفته است. لازم به ذکر است که شرایط تبیین کنندۀ ماهوی [[دولت قانونمند]]، عبارت است از قانون اساسی [[واقعی]] که از ارادۀ عمومی ملی همراه با تضمین [[استقلال]] و [[حاکمیت ملی]] شکل گرفته است در حالی که بر اساس معنای شکلی، هر [[دولت]] صاحب قانون اساسی دولت قانونمند شکلی است<ref>درآمدی بر فقه سیاسی، ص۷۲ - ۷۱.</ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۲ (کتاب)|دانشنامه فقه سیاسی ج۲]]، ص ۶۷.</ref>
این نظریه در [[حقوق اساسی]] تحت تاثیر فلسفۀ [[دموکراسی]] در غرب شکل گرفته و براساس [[پایبندی]] که طرفداران آن نسبت به دموکراسی داشته‌اند؛ مورد [[پشتیبانی]] قرار گرفته است. لازم به ذکر است که شرایط تبیین کنندۀ ماهوی دولت قانونمند، عبارت است از قانون اساسی [[واقعی]] که از ارادۀ عمومی ملی همراه با تضمین [[استقلال]] و [[حاکمیت ملی]] شکل گرفته است در حالی که بر اساس معنای شکلی، هر [[دولت]] صاحب قانون اساسی دولت قانونمند شکلی است<ref>درآمدی بر فقه سیاسی، ص۷۲ - ۷۱.</ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۲ (کتاب)|دانشنامه فقه سیاسی ج۲]]، ص ۶۷.</ref>


== منابع ==
== منابع ==
۸۰٬۴۳۵

ویرایش