امام در فقه سیاسی: تفاوت میان نسخه‌ها

خط ۱۳: خط ۱۳:
ائمه جمع [[امام]] و امام در اطلاقات [[فقها]] در دو مفهوم عام و خاص به کار رفته است:
ائمه جمع [[امام]] و امام در اطلاقات [[فقها]] در دو مفهوم عام و خاص به کار رفته است:
# '''مفهوم عام''': امام در مفهوم عام، عبارت است از [[حاکم]] و ولی [[مسلمانان]]، [[امام جماعت]] و [[امام جمعه]]؛
# '''مفهوم عام''': امام در مفهوم عام، عبارت است از [[حاکم]] و ولی [[مسلمانان]]، [[امام جماعت]] و [[امام جمعه]]؛
# '''مفهوم خاص:''' امام در مفهوم خاص نزد [[امامیه]] بر دوازده نفس [[مقدس]] و [[پاک]] اطلاق می‌شود که از جانب [[خداوند متعال]] دارای [[منصب]] والای [[امامت]] و ولایت‌اند.
# '''مفهوم خاص:''' امام در مفهوم خاص نزد [[امامیه]] بر دوازده نفس [[مقدس]] و [[پاک]] اطلاق می‌شود که از جانب [[خداوند متعال]] دارای منصب والای [[امامت]] و ولایت‌اند.


امام به این معنا، دارای [[ولایت]] مطلق و [[معصوم]] از [[گناه]] و هرگونه [[لغزش]]، [[اشتباه]] و [[فراموشی]] است و نیز [[حجت خدا]] بر [[خلق]] و [[خلیفه]] او در [[زمین]] است<ref>{{متن قرآن|يَا دَاوُودُ إِنَّا جَعَلْنَاكَ خَلِيفَةً فِي الْأَرْضِ فَاحْكُمْ بَيْنَ النَّاسِ بِالْحَقِّ وَلَا تَتَّبِعِ الْهَوَى فَيُضِلَّكَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ إِنَّ الَّذِينَ يَضِلُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ لَهُمْ عَذَابٌ شَدِيدٌ بِمَا نَسُوا يَوْمَ الْحِسَابِ}} «ای داوود! ما تو را در زمین خلیفه (خویش) کرده‌ایم پس میان مردم به درستی داوری کن و از هوا و هوس پیروی مکن که تو را از راه خداوند گمراه کند؛ به راستی آن کسان که از راه خداوند گمراه گردند، چون روز حساب را فراموش کرده‌اند، عذابی سخت خواهند داشت» سوره ص، آیه ۲۶.</ref>.
امام به این معنا، دارای [[ولایت]] مطلق و [[معصوم]] از [[گناه]] و هرگونه [[لغزش]]، [[اشتباه]] و فراموشی است و نیز [[حجت خدا]] بر [[خلق]] و [[خلیفه]] او در [[زمین]] است<ref>{{متن قرآن|يَا دَاوُودُ إِنَّا جَعَلْنَاكَ خَلِيفَةً فِي الْأَرْضِ فَاحْكُمْ بَيْنَ النَّاسِ بِالْحَقِّ وَلَا تَتَّبِعِ الْهَوَى فَيُضِلَّكَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ إِنَّ الَّذِينَ يَضِلُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ لَهُمْ عَذَابٌ شَدِيدٌ بِمَا نَسُوا يَوْمَ الْحِسَابِ}} «ای داوود! ما تو را در زمین خلیفه (خویش) کرده‌ایم پس میان مردم به درستی داوری کن و از هوا و هوس پیروی مکن که تو را از راه خداوند گمراه کند؛ به راستی آن کسان که از راه خداوند گمراه گردند، چون روز حساب را فراموش کرده‌اند، عذابی سخت خواهند داشت» سوره ص، آیه ۲۶.</ref>.


امام به مفهوم نخست یا به صورت اضافه به کار می‌رود ـ مانند امام جماعت و امام مسلمانان ـ و یا با قرینه و چنانچه بدون اضافه و قرینه به کار رود، مراد، معنای خاص آن است و از آن به «امام [[عادل]]» یا «امام عدل» و یا «امام المسلمین» نیز تعبیر شده است<ref>النهایة، ج۴۰، ص۱۳۰.</ref>.
امام به مفهوم نخست یا به صورت اضافه به کار می‌رود ـ مانند امام جماعت و امام مسلمانان ـ و یا با قرینه و چنانچه بدون اضافه و قرینه به کار رود، مراد، معنای خاص آن است و از آن به «امام [[عادل]]» یا «امام عدل» و یا «امام المسلمین» نیز تعبیر شده است<ref>النهایة، ج۴۰، ص۱۳۰.</ref>.
۱۳۰٬۴۰۱

ویرایش