بدون خلاصۀ ویرایش
جز (جایگزینی متن - 'ه. ق.' به 'ﻫ.ق') |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۷: | خط ۷: | ||
== مدارک [[عامه]] == | == مدارک [[عامه]] == | ||
در مدارک عامه موارد فراوانی وجود دارد که [[سلم]] و | در مدارک عامه موارد فراوانی وجود دارد که [[سلم]] و سلام الهی را بر [[اهل بیت]] {{عم}} حمل کردهاند و این جدای از مدارکی است که [[حضرت علی]] {{ع}} را [[افضل]]، [[اعلم]] و اشبه خلایق در [[طهارت]] و [[عصمت]] به [[رسول اکرم]] {{صل}} معرفی میکنند. اگر بنا بر [[اتفاق]] [[فریقین]]، [[پیامبر اکرم]] {{صل}} [[مظهر]] سلام الهی است، بنابراین، حضرت علی {{ع}} نیز [[تالی]] تلو ایشان در سلام الهی است. چنانکه در ذیل [[آیه مباهله]]<ref>برهان پنجم از این مجموعه.</ref> به برخی از این [[روایات]] اشاره شد. | ||
{{متن حدیث|عَنْ جَعْفَرٍ الْفَزَارِيِّ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ الْحُسَيْنِ... عَنْ شَرِيكٍ فِي قَوْلِهِ تَعَالَى {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ادْخُلُوا فِي السِّلْمِ كَافَّةً}} قَالَ فِي وَلَايَةِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ {{ع}}}}<ref>تفسیر فرات الکوفی (ط. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، ۱۴۱۰ﻫ.ق)، ص۶۶.</ref>. | {{متن حدیث|عَنْ جَعْفَرٍ الْفَزَارِيِّ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ الْحُسَيْنِ... عَنْ شَرِيكٍ فِي قَوْلِهِ تَعَالَى {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ادْخُلُوا فِي السِّلْمِ كَافَّةً}} قَالَ فِي وَلَايَةِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ {{ع}}}}<ref>تفسیر فرات الکوفی (ط. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، ۱۴۱۰ﻫ.ق)، ص۶۶.</ref>. | ||
{{متن حدیث|أخرج في المناقب عن مسعدة بن صدقة عن جعفر الصادق عن أبيه عن جده عن الحسين عن امير المؤمنين على {{ع}} قال: الا العلم الذي هبط به [[آدم]] {{ع}} و جميع ما فضلت به النبيون إلى خاتم النبيين في عترة خاتم النبيين فأين يتاه بكم و أين تذهبون، و انهم فيكم كأصحاب الكهف و مثلهم باب حطة و هم باب السلم في قوله تعالى: {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ادْخُلُوا فِي السِّلْمِ كَافَّةً وَلَا تَتَّبِعُوا خُطُوَاتِ الشَّيْطَانِ}}<ref>«ای مؤمنان! همگی به فرمانبرداری (خداوند) درآیید و از گامهای شیطان پیروی نکنید که او برای شما دشمنی آشکار است» سوره بقره، آیه ۲۰۸.</ref> | {{متن حدیث|أخرج في المناقب عن مسعدة بن صدقة عن جعفر الصادق عن أبيه عن جده عن الحسين عن امير المؤمنين على {{ع}} قال: الا العلم الذي هبط به [[آدم]] {{ع}} و جميع ما فضلت به النبيون إلى خاتم النبيين في عترة خاتم النبيين فأين يتاه بكم و أين تذهبون، و انهم فيكم كأصحاب الكهف و مثلهم باب حطة و هم باب السلم في قوله تعالى: {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ادْخُلُوا فِي السِّلْمِ كَافَّةً وَلَا تَتَّبِعُوا خُطُوَاتِ الشَّيْطَانِ}}<ref>«ای مؤمنان! همگی به فرمانبرداری (خداوند) درآیید و از گامهای شیطان پیروی نکنید که او برای شما دشمنی آشکار است» سوره بقره، آیه ۲۰۸.</ref>.<ref>احقاق الحق و ازهاق الباطل (ط. مکتبة آیة الله المرعشی النجفی، ۱۴۰۹ﻫ.ق)، ج۳، ص۵۳۷.</ref>.<ref>[[محمد تقی فیاضبخش|فیاضبخش]] و [[فرید محسنی|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۵ (کتاب)|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۵]]، ص ۱۸۳.</ref> | ||
== مدارک [[شیعه]] == | == مدارک [[شیعه]] == | ||
| خط ۱۷: | خط ۱۷: | ||
{{متن قرآن|الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلَامَ دِينًا}}<ref>«امروز دینتان را کامل و نعمتم را بر شما تمام کردم و اسلام را (به عنوان) آیین شما پسندیدم» سوره مائده، آیه ۳.</ref>. | {{متن قرآن|الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلَامَ دِينًا}}<ref>«امروز دینتان را کامل و نعمتم را بر شما تمام کردم و اسلام را (به عنوان) آیین شما پسندیدم» سوره مائده، آیه ۳.</ref>. | ||
بر این اساس است که در [[جوامع روایی]] [[شیعه]]، همه ارکان اصلی [[دین]] همچون [[اسلام]] و [[تسلیم]] و [[اخلاص]] و دین [[قیّم]] و تعابیری شبیه به آن، به [[ولایت حضرت علی]] {{ع}} [[تطبیق]] داده شده است. ذیلاً به برخی از این [[روایات]] اشاره مینماییم: | بر این اساس است که در [[جوامع روایی]] [[شیعه]]، همه ارکان اصلی [[دین]] همچون [[اسلام]] و [[تسلیم]] و [[اخلاص]] و دین [[قیّم]] و تعابیری شبیه به آن، به [[ولایت حضرت علی]] {{ع}} [[تطبیق]] داده شده است. ذیلاً به برخی از این [[روایات]] اشاره مینماییم: {{متن حدیث|قَالَ الْإِمَامُ الْبَاقِرُ {{ع}} فِي قَوْلِهِ {{متن قرآن|إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللَّهِ الْإِسْلَامُ}} قَالَ التَّسْلِيمُ لِعَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ {{ع}} بِالْوَلَايَةِ}}. {{متن حدیث|قَالَ الْإِمَامَانِ الْبَاقِرُ وَ الصَّادِقُ {{عم}} فِي قَوْلِهِ تَعَالَى {{متن قرآن|إِنَّمَا تُوعَدُونَ لَصَادِقٌ* وَإِنَّ الدِّينَ لَوَاقِعٌ}} قَالا الدِّينُ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ {{ع}}}}. {{متن حدیث|قَالَ الْإِمَامُ الْبَاقِرُ {{ع}} فِي قَوْلِهِ: {{متن قرآن|إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَى لَكُمُ الدِّينَ فَلَا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنْتُمْ مُسْلِمُونَ}} لِوَلَايَةِ عَلِيٍّ {{ع}}}}<ref>هر سه روایت از بحار الأنوار (ط. دار إحیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ﻫ.ق)، ج۳۵، ص۳۴۲.</ref>. | ||
{{متن حدیث|قَالَ الْإِمَامُ الْبَاقِرُ {{ع}} فِي قَوْلِهِ {{متن قرآن|إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللَّهِ الْإِسْلَامُ}} | |||
در روایاتی که به طور خاص پیرامون [[آیه]] مورد بحث وارد شده، [[مقام]] [[سلم]]، به [[اطاعت]] و [[معرفت ائمه]] [[هدی]] {{عم}} [[تفسیر]] شده است: {{متن حدیث|عَنْ زُرَارَةَ وَ حُمْرَانَ وَ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ وَ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ {{ع}} قَالُوا سَأَلْنَاهُمَا عَنْ قَوْلِ اللَّهِ {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ادْخُلُوا فِي السِّلْمِ كَافَّةً}} قَالَ أُمِرُوا بِمَعْرِفَتِنَا}}<ref>بحار الأنوار، ج۳۵، ص۱۰۲.</ref>. {{متن حدیث|قَالَ الْإِمَامُ الْبَاقِرُ {{ع}} فِي قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ادْخُلُوا فِي السِّلْمِ كَافَّةً وَلَا تَتَّبِعُوا خُطُوَاتِ الشَّيْطَانِ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌ}} قَالَ فِي وَلَايَتِنَا}}<ref>الکافی، ج۱، ص۴۱۷.</ref>. | |||
در روایاتی که به طور خاص پیرامون [[آیه]] مورد بحث وارد شده، [[مقام]] [[سلم]]، به [[اطاعت]] و [[معرفت ائمه]] [[هدی]] {{عم}} [[تفسیر]] شده است | |||
{{متن حدیث|عَنْ زُرَارَةَ وَ حُمْرَانَ وَ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ وَ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ {{ع}} قَالُوا سَأَلْنَاهُمَا عَنْ قَوْلِ اللَّهِ {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ادْخُلُوا فِي السِّلْمِ كَافَّةً}} قَالَ أُمِرُوا بِمَعْرِفَتِنَا}}<ref>بحار الأنوار، ج۳۵، ص۱۰۲.</ref>. | |||
{{متن حدیث|قَالَ الْإِمَامُ الْبَاقِرُ {{ع}} فِي قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ادْخُلُوا فِي السِّلْمِ كَافَّةً وَلَا تَتَّبِعُوا خُطُوَاتِ الشَّيْطَانِ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌ}} | |||
در [[آیه شریفه]]، [[خداوند]] خروج از [[مقام]] [[سلم]] خود را به هر عنوان - خواه در چهره [[دین]] و یاکفر و [[شرک]] با عنوان کلی [[تبعیت از شیطان]] تعبیر میفرماید. از آنجا که برای [[توده]] [[مردم]] [[شرک جلی]] و [[بتپرستی]] روشن بود، در بیانات [[اهل بیت]] {{عم}} [[پیروی]] از خطوات [[شیطان]] در آیه شریفه به [[تولی]] به [[ولایت ائمه]] [[جور]] و [[دشمنان اهل بیت]] {{ع}} [[تفسیر]] شده است. | در [[آیه شریفه]]، [[خداوند]] خروج از [[مقام]] [[سلم]] خود را به هر عنوان - خواه در چهره [[دین]] و یاکفر و [[شرک]] با عنوان کلی [[تبعیت از شیطان]] تعبیر میفرماید. از آنجا که برای [[توده]] [[مردم]] [[شرک جلی]] و [[بتپرستی]] روشن بود، در بیانات [[اهل بیت]] {{عم}} [[پیروی]] از خطوات [[شیطان]] در آیه شریفه به [[تولی]] به [[ولایت ائمه]] [[جور]] و [[دشمنان اهل بیت]] {{ع}} [[تفسیر]] شده است. | ||
| خط ۳۵: | خط ۲۷: | ||
{{متن حدیث|عَنْ أَبِي بَصِيرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ {{ع}} يَقُولُ {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ادْخُلُوا فِي السِّلْمِ كَافَّةً وَلَا تَتَّبِعُوا خُطُوَاتِ الشَّيْطَانِ}} قَالَ أَ تَدْرِي مَا السِّلْمُ قَالَ قُلْتُ أَنْتَ أَعْلَمُ قَالَ وَلَايَةُ عَلِيٍّ وَ الْأَئِمَّةِ الْأَوْصِيَاءِ مِنْ بَعْدِهِ{{عم}} قَالَ وَ خُطُوَاتُ الشَّيْطَانِ وَ اللَّهِ وَلَايَةُ فُلَانٍ وَ فُلَانٍ}}<ref>تفسیر العیاشی (ط. مکتبة العلمیة الإسلامیة، ۱۳۸۰ ﻫ.ق)، ج۱، ص۱۰۲.</ref>. | {{متن حدیث|عَنْ أَبِي بَصِيرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ {{ع}} يَقُولُ {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ادْخُلُوا فِي السِّلْمِ كَافَّةً وَلَا تَتَّبِعُوا خُطُوَاتِ الشَّيْطَانِ}} قَالَ أَ تَدْرِي مَا السِّلْمُ قَالَ قُلْتُ أَنْتَ أَعْلَمُ قَالَ وَلَايَةُ عَلِيٍّ وَ الْأَئِمَّةِ الْأَوْصِيَاءِ مِنْ بَعْدِهِ{{عم}} قَالَ وَ خُطُوَاتُ الشَّيْطَانِ وَ اللَّهِ وَلَايَةُ فُلَانٍ وَ فُلَانٍ}}<ref>تفسیر العیاشی (ط. مکتبة العلمیة الإسلامیة، ۱۳۸۰ ﻫ.ق)، ج۱، ص۱۰۲.</ref>. | ||
[[امام باقر]] {{ع}} در بیانی [[زیبا]]، دارالسلام [[الهی]] را دار [[ولایت امیرالمؤمنین]] [[علی]] {{ع}} بیان میدارند که خداوند به همه [[مسلمانان]] ورود به آن را امر ایجابی فرموده است: | [[امام باقر]] {{ع}} در بیانی [[زیبا]]، دارالسلام [[الهی]] را دار [[ولایت امیرالمؤمنین]] [[علی]] {{ع}} بیان میدارند که خداوند به همه [[مسلمانان]] ورود به آن را امر ایجابی فرموده است: {{متن حدیث|عَنْ جَابِرِ رَضِىَ اللّهُ عَنْهُ، عَنْ الْإِمَامِ أَبِي جَعْفَرٍ {{ع}} فِي قَوْلِهِ تَعَالَى: {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ادْخُلُوا فِي السِّلْمِ كَافَّةً}}، قَالَ: «السِّلْمُ: وَلَايَةُ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ وَ وَلَايَةُ أَوْلَادِهِ»، وَ قَالَ: «اقْبِلَوهَا كَافَّةً وَ لَا تُنْكِرُوهَا»}}<ref>غرر الأخبار (ط. دلیل ما، ۱۴۲۷ ﻫ.ق)، ص۱۵۹.</ref>. | ||
{{متن حدیث|عَنْ جَابِرِ رَضِىَ اللّهُ عَنْهُ، عَنْ الْإِمَامِ أَبِي جَعْفَرٍ {{ع}} فِي قَوْلِهِ تَعَالَى: {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ادْخُلُوا فِي السِّلْمِ كَافَّةً}}، قَالَ: «السِّلْمُ: وَلَايَةُ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ وَ وَلَايَةُ أَوْلَادِهِ»، وَ قَالَ: «اقْبِلَوهَا كَافَّةً وَ لَا تُنْكِرُوهَا»}}<ref>غرر الأخبار (ط. دلیل ما، ۱۴۲۷ ﻫ.ق)، ص۱۵۹.</ref>. | |||
[[نماز]] معراجیه [[رسول خدا]] {{صل}} در [[شب معراج]]، بیانگر جلوههای گوناگون دارالسلام الهی است. ایشان از آغاز تا پایان نماز خود در مقام وصل، جلوههای [[ولایت الهی]] را [[مشاهده]] کردند و در مراتب این مقام با خداوند تکلم مینمودند؛ در پایان نماز که رسول خدا {{صل}} صفوف به هم فشرده [[انبیا]] {{عم}} و [[ملائکه]] [[الهی]] را در پشت سر خود دیدند، به ایشان خطاب شد: {{متن حدیث|یَا مُحَمَّدُ، سَلِّم عَلَیْهِمْ}}. و [[رسول خدا]] {{صل}} نیز بلافاصله فرمود: {{متن حدیث|السَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَكَاتُهُ}}. بدین ترتیب، این ذکر در [[سلام]] [[نماز]] قرار گرفت. سپس به رسول خدا {{صل}} [[وحی]] شد: | [[نماز]] معراجیه [[رسول خدا]] {{صل}} در [[شب معراج]]، بیانگر جلوههای گوناگون دارالسلام الهی است. ایشان از آغاز تا پایان نماز خود در مقام وصل، جلوههای [[ولایت الهی]] را [[مشاهده]] کردند و در مراتب این مقام با خداوند تکلم مینمودند؛ در پایان نماز که رسول خدا {{صل}} صفوف به هم فشرده [[انبیا]] {{عم}} و [[ملائکه]] [[الهی]] را در پشت سر خود دیدند، به ایشان خطاب شد: {{متن حدیث|یَا مُحَمَّدُ، سَلِّم عَلَیْهِمْ}}. و [[رسول خدا]] {{صل}} نیز بلافاصله فرمود: {{متن حدیث|السَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَكَاتُهُ}}. بدین ترتیب، این ذکر در [[سلام]] [[نماز]] قرار گرفت. سپس به رسول خدا {{صل}} [[وحی]] شد: {{متن حدیث|فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ أَنَّ السَّلَامَ وَ التَّحِيَّةَ وَ الرَّحْمَةَ وَ الْبَرَكَاتِ أَنْتَ وَ ذُرِّيَّتُكَ}}<ref>الکافی، ج۳، ص۴۸۶.</ref>. | ||
{{متن حدیث|فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ أَنَّ السَّلَامَ وَ التَّحِيَّةَ وَ الرَّحْمَةَ وَ الْبَرَكَاتِ أَنْتَ وَ ذُرِّيَّتُكَ}}<ref>الکافی، ج۳، ص۴۸۶.</ref>. | |||
از این عبارت روشن میشود که [[مقام امامت]] و [[ولایت]] به دلیل استقرار در [[مقام ایمان]] کامل، [[تسلیم محض]] و [[اسلام]] تام، [[مظهر اسم]] [[سلام الهی]] است و همه تحیات و [[برکات]] و رحمتهای [[عام و خاص]] الهی از طریق [[مقام ولایت]] بر خلایق جاری میشود. این مطلب علاوه بر آنکه با [[ادله عقلی]] ثابت شده است، در [[نصوص]] گوناگون [[قرآنی]] و [[روایی]] نیز بیان گردیده.<ref>[[محمد تقی فیاضبخش|فیاضبخش]] و [[فرید محسنی|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۵ (کتاب)|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل]]، | از این عبارت روشن میشود که [[مقام امامت]] و [[ولایت]] به دلیل استقرار در [[مقام ایمان]] کامل، [[تسلیم محض]] و [[اسلام]] تام، [[مظهر اسم]] [[سلام الهی]] است و همه تحیات و [[برکات]] و رحمتهای [[عام و خاص]] الهی از طریق [[مقام ولایت]] بر خلایق جاری میشود. این مطلب علاوه بر آنکه با [[ادله عقلی]] ثابت شده است، در [[نصوص]] گوناگون [[قرآنی]] و [[روایی]] نیز بیان گردیده.<ref>[[محمد تقی فیاضبخش|فیاضبخش]] و [[فرید محسنی|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۵ (کتاب)|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۵]]، ص ۱۸۴.</ref> | ||
== منابع == | == منابع == | ||