خودکفایی: تفاوت میان نسخه‌ها

۱٬۲۳۷ بایت اضافه‌شده ،  ‏۱۲ سپتامبر ۲۰۲۳
(صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} ==خودکفایی و استقلال، آئین مسلمانی== خداوند در آیات قرآنی بر استقلال همه‌جانبه امت اسلام از جوامع دیگر تاکید می‌کند. برخی از آیات به‌صراحت هر گونه وابست...» ایجاد کرد)
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
 
خط ۲۹: خط ۲۹:
اگر بخواهیم به خودکفایی و [[استقلال اقتصادی]] برسیم باید اصول و قواعدی را مراعات کنیم. در اینجا به برخی از مهم‌ترین اصول و راه‌های دستیابی به استقلال و خودکفایی [[اقتصادی]] از نگاه [[آیات قرآن]] ‌اشاره می‌شود:
اگر بخواهیم به خودکفایی و [[استقلال اقتصادی]] برسیم باید اصول و قواعدی را مراعات کنیم. در اینجا به برخی از مهم‌ترین اصول و راه‌های دستیابی به استقلال و خودکفایی [[اقتصادی]] از نگاه [[آیات قرآن]] ‌اشاره می‌شود:
#'''کار''': شکی نیست که اصل اولی در [[تولید اقتصادی]] کار است. از این رو در [[آیات قرآنی]] بر این اصل اساسی و مهم تاکید شده است.<ref>نحل، آیه ۱۴؛ اسراء، آیات ۱۲ و ۶۶؛ قصص، آیه ۷۳؛ روم، آیه ۴۶؛ مزمل، آیه ۲۰</ref>[[انسان]] در [[زندگی دنیوی]] هر آنچه بکارد در [[آخرت]] درو می‌کند؛ از همین روست که باید عامل خود باشد تا [[بهشتی]] [[غنی]] و [[آخرتی]] [[سعادتمند]] داشته باشد. اصولا انسان در [[زمین]] آمده تا با کار در آن بتواند خود و [[جهان]] را بسازد و آخرت خویش را تأمین نماید.<ref>{{متن قرآن|وَإِلَى ثَمُودَ أَخَاهُمْ صَالِحًا قَالَ يَا قَوْمِ اعْبُدُوا اللَّهَ مَا لَكُمْ مِنْ إِلَهٍ غَيْرُهُ هُوَ أَنْشَأَكُمْ مِنَ الْأَرْضِ وَاسْتَعْمَرَكُمْ فِيهَا فَاسْتَغْفِرُوهُ ثُمَّ تُوبُوا إِلَيْهِ إِنَّ رَبِّي قَرِيبٌ مُجِيبٌ}} «و به سوی (قوم) ثمود برادر آنان صالح را (فرستادیم)، گفت: ای قوم من! خداوند را بپرستید که خدایی جز او ندارید، او شما را از زمین پدیدار کرد و شما را در آن به آبادانی گمارد پس، از او آمرزش بخواهید سپس به درگاه وی توبه کنید که پروردگار من، پاسخ دهنده‌ای است» سوره هود، آیه ۶۱.</ref> از آیات قرآنی به دست می‌آید که [[امت اسلام]] اگر بخواهد به امر خودکفایی و استقلال [[واقعی]] دست یابد، باید [[مجاهدت]] و تلاش کند و تنها به کار عادی بسنده نکند.
#'''کار''': شکی نیست که اصل اولی در [[تولید اقتصادی]] کار است. از این رو در [[آیات قرآنی]] بر این اصل اساسی و مهم تاکید شده است.<ref>نحل، آیه ۱۴؛ اسراء، آیات ۱۲ و ۶۶؛ قصص، آیه ۷۳؛ روم، آیه ۴۶؛ مزمل، آیه ۲۰</ref>[[انسان]] در [[زندگی دنیوی]] هر آنچه بکارد در [[آخرت]] درو می‌کند؛ از همین روست که باید عامل خود باشد تا [[بهشتی]] [[غنی]] و [[آخرتی]] [[سعادتمند]] داشته باشد. اصولا انسان در [[زمین]] آمده تا با کار در آن بتواند خود و [[جهان]] را بسازد و آخرت خویش را تأمین نماید.<ref>{{متن قرآن|وَإِلَى ثَمُودَ أَخَاهُمْ صَالِحًا قَالَ يَا قَوْمِ اعْبُدُوا اللَّهَ مَا لَكُمْ مِنْ إِلَهٍ غَيْرُهُ هُوَ أَنْشَأَكُمْ مِنَ الْأَرْضِ وَاسْتَعْمَرَكُمْ فِيهَا فَاسْتَغْفِرُوهُ ثُمَّ تُوبُوا إِلَيْهِ إِنَّ رَبِّي قَرِيبٌ مُجِيبٌ}} «و به سوی (قوم) ثمود برادر آنان صالح را (فرستادیم)، گفت: ای قوم من! خداوند را بپرستید که خدایی جز او ندارید، او شما را از زمین پدیدار کرد و شما را در آن به آبادانی گمارد پس، از او آمرزش بخواهید سپس به درگاه وی توبه کنید که پروردگار من، پاسخ دهنده‌ای است» سوره هود، آیه ۶۱.</ref> از آیات قرآنی به دست می‌آید که [[امت اسلام]] اگر بخواهد به امر خودکفایی و استقلال [[واقعی]] دست یابد، باید [[مجاهدت]] و تلاش کند و تنها به کار عادی بسنده نکند.
#'''[[توزیع]] درست منابع و [[ثروت]]''': کار، نیازمند منابع و ثروت است که آن نیز به وفور در زمین به‌اشکال گوناگون وجود دارد. آب و خاک و هوا و [[معادن]] و مانند آنها همه از منابع ثروت و [[اقتصاد]] است که اگر به‌درستی [[توزیع]] شود و در [[اختیار]] همگان قرار گیرد، [[اقتصاد جامعه]] شکل مناسب به خود می‌گیرد و امکان [[توسعه]] و [[پیشرفت]] [[اقتصادی]] و همه‌جانبه برای [[جامعه]] فراهم می‌آید. [[خداوند]] در [[آیات قرآنی]] یکی از [[اصول اساسی اسلام]] و [[مسلمانی]] را [[توزیع عادلانه ثروت]] دانسته و بر توزیع و گردش سالم [[اقتصاد]] در همه حوزه‌ها از جمله منابع و [[ثروت]] ملی تاکید کرده است. از جمله مهم‌ترین [[آیات]] در این زمینه می‌توان به [[آیه]] ۷ [[سوره]] حشر‌اشاره کرد.
#'''[[توزیع]] درست منابع و [[ثروت]]''': کار، نیازمند منابع و ثروت است که آن نیز به وفور در زمین به‌اشکال گوناگون وجود دارد. آب و خاک و هوا و [[معادن]] و مانند آنها همه از منابع ثروت و [[اقتصاد]] است که اگر به‌درستی [[توزیع]] شود و در [[اختیار]] همگان قرار گیرد، [[اقتصاد جامعه]] شکل مناسب به خود می‌گیرد و امکان [[توسعه]] و [[پیشرفت]] [[اقتصادی]] و همه‌جانبه برای [[جامعه]] فراهم می‌آید. [[خداوند]] در [[آیات قرآنی]] یکی از [[اصول اساسی اسلام]] و [[مسلمانی]] را [[توزیع عادلانه ثروت]] دانسته و بر توزیع و گردش سالم [[اقتصاد]] در همه حوزه‌ها از جمله منابع و [[ثروت]] ملی تاکید کرده است. از جمله مهم‌ترین [[آیات]] در این زمینه می‌توان به [[آیه]] ۷ [[سوره]] حشر‌اشاره کرد.<ref>{{متن قرآن|مَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْ أَهْلِ الْقُرَى فَلِلَّهِ وَلِلرَّسُولِ وَلِذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَابْنِ السَّبِيلِ كَيْ لَا يَكُونَ دُولَةً بَيْنَ الْأَغْنِيَاءِ مِنْكُمْ وَمَا آتَاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَمَا نَهَاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقَابِ}} «آنچه خداوند از (دارایی‌های) اهل این شهرها بر پیامبرش (به غنیمت) بازگرداند از آن خداوند و پیامبر و خویشاوند و یتیمان و مستمندان و در راه مانده است تا میان توانگران شما دست به دست نگردد و آنچه پیامبر به شما می‌دهد بگیرید و از آنچه شما را از آن باز می‌دارد دست بکشید و از خداوند پروا کنید که خداوند، سخت کیفر است» سوره حشر، آیه ۷.</ref>
#'''[[اعتدال]] در [[مصرف]]''': شاید یکی از مهم‌ترین عوامل موثر در [[استقلال]] و خودکفایی اقتصادی طریق درست مصرف کردن است؛ زیرا در هر نقطه‌ای از جغرافیای [[زمین]] [[زندگی]] کنیم، [[نیازهای انسانی]] در حد مورد نیاز فراهم است؛ اما به علت [[اسراف]] و [[تبذیر]] یعنی [[افراط]] در مصرف و بدتر از آن ریخت و پاش و استفاده نادرست و دور ریز محصولات و فراورده‌های اقتصادی، خود و جامعه را گرفتار مشکل اقتصادی می‌کنیم. از همین رو در [[آیات قرآن]] از هرگونه اسراف حتی در نوشیدنی‌هایی چون آب تاکید شده<ref>{{متن قرآن|يَا بَنِي آدَمَ خُذُوا زِينَتَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ وَكُلُوا وَاشْرَبُوا وَلَا تُسْرِفُوا إِنَّهُ لَا يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ}} «ای فرزندان آدم! در هر نمازگاهی زیور خود را بردارید و بخورید و بیاشامید و گزافکاری نکنید که او گزافکاران را دوست نمی‌دارد» سوره اعراف، آیه ۳۱.</ref> و از تبذیر و ریخت‌وپاش [[نهی]] شده است.<ref>{{متن قرآن|وَهُوَ الَّذِي أَنْشَأَ جَنَّاتٍ مَعْرُوشَاتٍ وَغَيْرَ مَعْرُوشَاتٍ وَالنَّخْلَ وَالزَّرْعَ مُخْتَلِفًا أُكُلُهُ وَالزَّيْتُونَ وَالرُّمَّانَ مُتَشَابِهًا وَغَيْرَ مُتَشَابِهٍ كُلُوا مِنْ ثَمَرِهِ إِذَا أَثْمَرَ وَآتُوا حَقَّهُ يَوْمَ حَصَادِهِ وَلَا تُسْرِفُوا إِنَّهُ لَا يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ}} «و اوست که باغ‌هایی با داربست و بی‌داربست و خرمابن و کشتزار با خوردنی‌هایی گوناگون و زیتون و انار، همگون و ناهمگون آفریده است؛ از میوه‌اش چون بار آورد بخورید و حقّ (مستمندان) را از آن، روز درو (یا چیدن) آن بپردازید و گزافکاری نکنید که او گزافکاران را دوست نمی‌دارد» سوره انعام، آیه ۱۴۱.</ref>
#'''[[اعتدال]] در [[مصرف]]''': شاید یکی از مهم‌ترین عوامل موثر در [[استقلال]] و خودکفایی اقتصادی طریق درست مصرف کردن است؛ زیرا در هر نقطه‌ای از جغرافیای [[زمین]] [[زندگی]] کنیم، [[نیازهای انسانی]] در حد مورد نیاز فراهم است؛ اما به علت [[اسراف]] و [[تبذیر]] یعنی [[افراط]] در مصرف و بدتر از آن ریخت و پاش و استفاده نادرست و دور ریز محصولات و فراورده‌های اقتصادی، خود و جامعه را گرفتار مشکل اقتصادی می‌کنیم. از همین رو در [[آیات قرآن]] از هرگونه اسراف حتی در نوشیدنی‌هایی چون آب تاکید شده<ref>{{متن قرآن|يَا بَنِي آدَمَ خُذُوا زِينَتَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ وَكُلُوا وَاشْرَبُوا وَلَا تُسْرِفُوا إِنَّهُ لَا يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ}} «ای فرزندان آدم! در هر نمازگاهی زیور خود را بردارید و بخورید و بیاشامید و گزافکاری نکنید که او گزافکاران را دوست نمی‌دارد» سوره اعراف، آیه ۳۱.</ref> و از تبذیر و ریخت‌وپاش [[نهی]] شده است.<ref>{{متن قرآن|وَهُوَ الَّذِي أَنْشَأَ جَنَّاتٍ مَعْرُوشَاتٍ وَغَيْرَ مَعْرُوشَاتٍ وَالنَّخْلَ وَالزَّرْعَ مُخْتَلِفًا أُكُلُهُ وَالزَّيْتُونَ وَالرُّمَّانَ مُتَشَابِهًا وَغَيْرَ مُتَشَابِهٍ كُلُوا مِنْ ثَمَرِهِ إِذَا أَثْمَرَ وَآتُوا حَقَّهُ يَوْمَ حَصَادِهِ وَلَا تُسْرِفُوا إِنَّهُ لَا يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ}} «و اوست که باغ‌هایی با داربست و بی‌داربست و خرمابن و کشتزار با خوردنی‌هایی گوناگون و زیتون و انار، همگون و ناهمگون آفریده است؛ از میوه‌اش چون بار آورد بخورید و حقّ (مستمندان) را از آن، روز درو (یا چیدن) آن بپردازید و گزافکاری نکنید که او گزافکاران را دوست نمی‌دارد» سوره انعام، آیه ۱۴۱.</ref>
#'''[[قناعت]]''': می‌توان از اصل پیشین این معنا را نیز به دست آورد؛ اما از آنجا که قناعت به معنای [[بسنده کردن]] به آنچه در [[اختیار]] است، می‌توان گفت که این نیز یک اصل مهم در آئین [[مسلمانی]] در حوزه [[رفتار]] [[اقتصادی]] است. یعنی اینکه [[انسان]] به آنچه دارد قناعت کند و با [[تعفف]] و عفت‌مداری و [[عزت]] محوری [[اجازه]] ندهد تا برای وضعیت بهتر دست به سوی دیگران دراز کند. بسیاری از [[مشکلات]] اقتصادی که در خانوارها پدید می‌آید به سبب عدم توجه به این اصل مهم اقتصادی است؛ زیرا کسی که [[اهل]] قناعت باشد و به داشته‌های اندک خود بسنده کند دیگر هرگز دست [[ذلت]] و [[خواری]] به سوی دیگری دراز نمی‌کند و زیر بار [[قرض]] و وام و [[ربا]] و مانند آن نخواهد رفت.
#'''[[قناعت]]''': می‌توان از اصل پیشین این معنا را نیز به دست آورد؛ اما از آنجا که قناعت به معنای [[بسنده کردن]] به آنچه در [[اختیار]] است، می‌توان گفت که این نیز یک اصل مهم در آئین [[مسلمانی]] در حوزه [[رفتار]] [[اقتصادی]] است. یعنی اینکه [[انسان]] به آنچه دارد قناعت کند و با [[تعفف]] و عفت‌مداری و [[عزت]] محوری [[اجازه]] ندهد تا برای وضعیت بهتر دست به سوی دیگران دراز کند. بسیاری از [[مشکلات]] اقتصادی که در خانوارها پدید می‌آید به سبب عدم توجه به این اصل مهم اقتصادی است؛ زیرا کسی که [[اهل]] قناعت باشد و به داشته‌های اندک خود بسنده کند دیگر هرگز دست [[ذلت]] و [[خواری]] به سوی دیگری دراز نمی‌کند و زیر بار [[قرض]] و وام و [[ربا]] و مانند آن نخواهد رفت.
۸۰٬۱۹۰

ویرایش