بحث:رشوه در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

۵٬۸۱۸ بایت حذف‌شده ،  ‏۱۰ دسامبر ۲۰۲۳
خط ۵۶: خط ۵۶:
پس حاکمان از قضات و غیر ایشان باید توجه داشته باشند که [[قدرت]] از آن جهت در [[اختیار]] آنان گذاشته شده تا [[احقاق حق]] کنند و برای [[یاری مظلوم]] علیه [[ظالمان]] از آن قدرت استفاده کنند، نه آنکه از این قدرت [[سوء]] استفاده کرده و به جای [[اجرای عدالت]] و [[اقامه قسط]] و دادن [[حق]] هر کسی به صاحبان آن، [[قسط]] و سهمیه آنان را برای خود و دیگران [[مصادره]] کنند و با [[رشوه‌گیری]] از قدرت سوء استفاده کنند. [[خدا]] درباره جایگاه قدرت و بهره‌گیری از آن در راستای اقامه قسط می‌فرماید: {{متن قرآن|وَإِنْ حَكَمْتَ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ بِالْقِسْطِ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِينَ}}<ref>«گوش سپارندگان به دروغ و بسیار حرام خوارند پس اگر به نزد تو آمدند میان آنان داوری کن و یا از آنان رو بگردان؛ و اگر از ایشان رو بگردانی هرگز هیچ زیانی به تو نمی‌توانند رساند و اگر میان آنان داوری کردی به داد داوری کن که خداوند دادگران را دوست می‌دارد» سوره مائده، آیه ۴۲.</ref>
پس حاکمان از قضات و غیر ایشان باید توجه داشته باشند که [[قدرت]] از آن جهت در [[اختیار]] آنان گذاشته شده تا [[احقاق حق]] کنند و برای [[یاری مظلوم]] علیه [[ظالمان]] از آن قدرت استفاده کنند، نه آنکه از این قدرت [[سوء]] استفاده کرده و به جای [[اجرای عدالت]] و [[اقامه قسط]] و دادن [[حق]] هر کسی به صاحبان آن، [[قسط]] و سهمیه آنان را برای خود و دیگران [[مصادره]] کنند و با [[رشوه‌گیری]] از قدرت سوء استفاده کنند. [[خدا]] درباره جایگاه قدرت و بهره‌گیری از آن در راستای اقامه قسط می‌فرماید: {{متن قرآن|وَإِنْ حَكَمْتَ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ بِالْقِسْطِ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِينَ}}<ref>«گوش سپارندگان به دروغ و بسیار حرام خوارند پس اگر به نزد تو آمدند میان آنان داوری کن و یا از آنان رو بگردان؛ و اگر از ایشان رو بگردانی هرگز هیچ زیانی به تو نمی‌توانند رساند و اگر میان آنان داوری کردی به داد داوری کن که خداوند دادگران را دوست می‌دارد» سوره مائده، آیه ۴۲.</ref>
از نظر [[قرآن]]، [[رشوه خواری]] و رشوه‌گیری و رشوه‌دهی، عملی [[ناپسند]] و [[زشت]]، بلکه از مصادیق [[گناه]] [[شرعی]] و [[عدوان]] و [[تعدی]] [[حقوقی]] به دیگران است و کسانی که به این [[عمل زشت]] [[اقدام]] می‌‌کنند و با [[سوء استفاده از قدرت]] و [[حکومت]]، درآمد نامشروعی را به دست می‌آورند، کسانی هستند که در کارهای گناه و تعدی [[شتاب]] می‌‌گیرند، در حالی که باید در کارهای خیر و [[نیک]] و [[صالح]] شتاب گیرند و [[سبقت]] جویند. خدا می‌‌فرماید: {{متن قرآن|وَتَرَى كَثِيرًا مِنْهُمْ يُسَارِعُونَ فِي الْإِثْمِ وَالْعُدْوَانِ وَأَكْلِهِمُ السُّحْتَ لَبِئْسَ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ}}<ref>«و بسیاری از ایشان را می‌بینی که در گناه و ستمبارگی و رشوه‌خواری شتاب می‌ورزند؛ بی‌گمان زشت است آنچه انجام می‌دادند!» سوره مائده، آیه ۶۲.</ref>.<ref>[[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[رشوه سوء استفاده مالی از قدرت (مقاله)|رشوه سوء استفاده مالی از قدرت]].</ref>
از نظر [[قرآن]]، [[رشوه خواری]] و رشوه‌گیری و رشوه‌دهی، عملی [[ناپسند]] و [[زشت]]، بلکه از مصادیق [[گناه]] [[شرعی]] و [[عدوان]] و [[تعدی]] [[حقوقی]] به دیگران است و کسانی که به این [[عمل زشت]] [[اقدام]] می‌‌کنند و با [[سوء استفاده از قدرت]] و [[حکومت]]، درآمد نامشروعی را به دست می‌آورند، کسانی هستند که در کارهای گناه و تعدی [[شتاب]] می‌‌گیرند، در حالی که باید در کارهای خیر و [[نیک]] و [[صالح]] شتاب گیرند و [[سبقت]] جویند. خدا می‌‌فرماید: {{متن قرآن|وَتَرَى كَثِيرًا مِنْهُمْ يُسَارِعُونَ فِي الْإِثْمِ وَالْعُدْوَانِ وَأَكْلِهِمُ السُّحْتَ لَبِئْسَ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ}}<ref>«و بسیاری از ایشان را می‌بینی که در گناه و ستمبارگی و رشوه‌خواری شتاب می‌ورزند؛ بی‌گمان زشت است آنچه انجام می‌دادند!» سوره مائده، آیه ۶۲.</ref>.<ref>[[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[رشوه سوء استفاده مالی از قدرت (مقاله)|رشوه سوء استفاده مالی از قدرت]].</ref>
==برخی آثار [[رشوه‌خواری]]==
از نظر قرآن [[حکم]] رشوه‌گیری و [[رشوه]] دهی، [[حرمت]] است. بنابراین، همان طوری که رشوه‌گیر باید از این [[عمل حرام]] و گناه و [[تجاوزگری به حقوق دیگران]] و [[اموال]] [[مردمان]] اجتناب کند، رشوه دهنده نیز باید از دادن [[رشوه]] به [[صاحبان قدرت]] و [[حکومت]] خودداری کند و آنان را در مسیر [[گناه]] و [[تعدی]] [[یاری]] نکند، حتی اگر این رشوه دادن برای گرفتن حقی باشد.<ref>بقره، آیه ۱۸۸</ref> بهتر است که [[انسان]] تا می‌‌تواند حتی برای گرفتن [[حق]] و احقاق آن نیز [[اقدام]] به پرداخت رشوه نکند که عملی بد و ایجاد بستری [[زشت]] برای [[اجتماع]] و صاحبان قدرت است.
کسانی که به [[رشوه خواری]] اقدام می‌‌کنند، نه تنها برای خودشان [[آتش]] [[دنیا]] و [[دوزخ]] را فراهم می‌‌آورند، بلکه خود را در دنیا و [[آخرت]] نیز [[خوار]] و [[ذلیل]] خواهند کرد؛ زیرا این عمل [[ننگ]] آور، موجب می‌‌شود تا انسان خوار شود؛ چراکه پوست کنی رشوه مانند کندن [[جامه]] تقوایی است که او را [[رسوا]] و خوار می‌‌سازد.<ref>مائده، آیه ۴۲</ref> از همین رو برخی گفته‌اند: «[[سحت]]» حرامی است که مایه ننگ انجام دهنده آن باشد.<ref>مفردات الفاظ قرآن کریم، راغب اصفهانی، ص۴۰۰</ref> پس [[رسوایی]] و [[خواری]] از تبعات و آثار رشوه خواری از نظر [[قرآن]] است.
از آثاری که قرآن برای رشوه خواری بیان کرده می‌توان به این موارد اشاره کرد:
# ننگ و خواری در دنیا و آخرت: چنان که گفته شد، رشوه خواری، سحت است و سحت به معنای پوست کنی است، پس شخص رشوه خوار با این عمل خویش خود را گرفتار لختی و عریانی می‌‌کند و رسوای [[عام و خاص]] می‌شود و ننگ و خواری را برای خود به ارمغان می‌‌آورد.<ref>مائده، آیه ۴۲</ref>
# [[حرام]] خواری: درآمدی که از طریق [[رشوه‌گیری]] به دست می‌آید، [[مال]] [[باطل]] و حرام است و کسی صاحب آن نمی‌شود. پس رشوه‌گیری چیزی جز حرام خواری و مال مردم‌خواری نیست.<ref>مائده، آیات ۶۲ و۶۳</ref>
#عدم انتقال مال: [[مالی]] که از طریق رشوه‌گیری به رشوه خوار منتقل می‌شود، به سبب بطلان آن، موجب ملکیت نمی‌شود و [[قضات]] و [[حاکمان]]، مالک آن مال نیستند و تصرفات آنان باطل است همچنانکه اگر با رشوه به [[اصحاب]] [[قدرت]] و حکومت، امتیازی چون امتیاز گرفتن وام، یا [[استخدام]]، یا افزایش [[حقوق]]، یا انتقال [[ملک]] و [[مال]]، یا هر چیزی دیگر برای [[رشوه]] دهنده به دست می‌‌آید، چون از راه [[باطل]] و [[نامشروع]] بوده است، چنین انتقالی باطل و تصرفات فرد در آن، [[تصرف]] در مال یا [[حق دیگران]] است.<ref>بقره / ۱۸۸</ref>
#عدم جواز تصرف: هر مال و ملکی که از طریق رشوه منتقل شود، باطل و تصرف در آن جایز نیست.
# [[نکوهش]] [[خدا]]: [[رشوه‌گیری]] و [[رشوه خواری]] موجب نکوهش خدا و [[سرزنش]] و [[توبیخ]] او خواهد بود.<ref>مائده، آیات ۶۲ و۶۳</ref>
# [[گناه]]: رشوه خواری از مصادیق گناه است.<ref>بقره، آیه ۱۸۸</ref>
# [[تعدی]] و [[تجاوز]]: رشوه خواری از مصادیق تعدی و [[تجاوز به حقوق دیگران]] و [[ظلم]] و [[بی‌عدالتی]] نسبت به آنان است.
# [[حاکم جائر]]: از نظر [[قرآن]] کسی که [[عدالت]] را مراعات می‌‌کند و به اقامه آن می‌‌پردازد [[مسلمان]] و [[اهل]] عدالت است؛ اما کسی که رشوه می‌گیرد در هر [[پست]] و [[منصب]] [[اجتماع]] و [[قدرت]] و [[نفوذ]] باشد، حاکم جائر است نه [[حاکم عادل]].<ref>بقره، آیه ۱۸۸</ref>
# [[نفاق]]: رشوه‌گیری بیانگر نفاق است؛ از همین رو [[خداوند]] از [[حرام]] [[خواری]] [[منافقان]] به صورت رشوه در [[صدر اسلام]] در [[آیات قرآن]] سخن به میان آورده است.<ref>مائده، آیات ۴۱ و ۴۲</ref>
#خروج از [[شریعت اسلام]]: از نظر قرآن کسانی که رشوه می‌‌گیرند همانند [[اهل کتاب]] به‌ویژه [[یهود]] عمل کرده و از شریعت اسلام خارج شده‌اند.
# [[عذاب]] عظیم [[دوزخ]]: خدا در قرآن به رشوه گیران هشدار می‌‌دهد که [[کیفر]] رشوه‌گیری در [[آخرت]] عذاب بزرگی است که از آن فراری ندارند.<ref>[[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[رشوه سوء استفاده مالی از قدرت (مقاله)|رشوه سوء استفاده مالی از قدرت]].</ref>


==چیستی ماهیت [[رشوه]]==
==چیستی ماهیت [[رشوه]]==
۱۲۹٬۹۱۹

ویرایش