روح القدس در حدیث: تفاوت میان نسخه‌ها

}}

# در [[روایت]] دیگری [[امام باقر]] {{ع}} دربارۀ آیه {{متن قرآن|كَذَلِكَ أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ رُوحًا مِنْ أَمْرِنَا مَا كُنْتَ تَدْرِي مَا الْكِتَابُ وَلَا الْإِيمَانُ وَلَكِنْ جَعَلْنَاهُ نُورًا نَهْدِي بِهِ مَنْ نَشَاءُ}}<ref>«و بدین‌گونه ما روحی از امر خویش را به تو وحی کردیم؛ تو نمی‌دانستی کتاب و ایمان چیست ولی ما آن را نوری قرار دادیم که بدان از بندگان خویش هر که را بخواهیم راهنمایی می‌کنیم» سوره شوری، آیه ۵۲.</ref> می‌‌فرماید: "از آن [[زمان]] که [[خداوند]] آن [[روح]] را بر پیامبرش نازل کرد به [[آسمان]] بازنگشت و او در ماست"<ref>{{متن حدیث|كَانَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ ص يُخْبِرُهُ وَ يُسَدِّدُهُ وَ هُوَ مَعَ الْأَئِمَّةِ مِنْ بَعْدَهُ}}؛ صفار، محمد بن حسن، بصائرالدرجات، ج ۱، ص ۴۵۵.</ref>. این تعبیر نشان می‌دهد این [[روح]] که یکی از منابع اصلی [[علم]] و [[دانش]] [[پیامبر]] و [[ائمه معصومین]] {{ع}} بوده غیر از [[جبرییل]] بوده و حقیقتی است در درون وجود آنها که از [[پیامبر]] به [[امام]] و از هر [[امام]] به [[امام]] بعد منتقل شده است.

# [[ابوحمزه]] [[نقل]] می‌کند: از [[امام صادق]] {{ع}} درباره علمشان پرسیدم که آیا آن را همچون [[علوم]] دیگر افراد از دهان [[مردم]] فرا می‌گیرند یا در کتابی است که در نزد آنان است و آن را می‌خوانند و علومی را می‌آموزند؟ [[امام]] {{ع}} فرمودند: "مسأله از آنچه می‌پنداری بالاتر و مهم‌تر است! آیا [[آیه قرآن]] را نشنیده‌ای که می‌فرماید: «ای [[پیامبر]] ما بودیم که "[[روح]]" را که از امر ماست به سویت فرستادیم و تو پیش از آن نسبت به کتاب و [[ایمان]] چیزی نمی‌دانستی؟»<ref>سورۀ شوری، آیۀ ۵۲</ref> (...) پس آن هنگام که [[خداوند]] [[روح]] را به سوی [[پیامبر]] فرستاد، از طریق آن [[آگاهی]] و فهم کسب نمود و این [[روح]] امری است که [[خداوند]] به هرکس که مشیت‌اش تعلق گیرد اعطا می‌نماید و هرگاه به بنده‌ای اعطا نفرماید، او را فهم و [[آگاهی]] [[تعلیم]] دهد"<ref>{{متن حدیث|سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع عَنِ الْعِلْمِ أَ هُو عِلْمٌ يَتَعَلَّمُهُ الْعَالِمُ مِنْ أَفْوَاهِ الرِّجَالِ أَمْ فِي الْكِتَابِ عِنْدَكُمْ تَقْرَءُونَهُ فَتَعْلَمُونَ مِنْهُ قَالَ الْأَمْرُ أَعْظَمُ مِنْ ذَلِكَ وَ أَوْجَبُ أَ مَا سَمِعْتَ قَوْلَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ- وَ كَذلِكَ أَوْحَيْنا إِلَيْكَ رُوحاً مِنْ أَمْرِنا ما كُنْتَ تَدْرِي مَا الْكِتابُ وَ لَا الْإِيمانُ ثُمَّ قَالَ أَيَّ شَيْ‏ءٍ يَقُولُ أَصْحَابُكُمْ فِي هَذِهِ الْآيَةِ أَ يُقِرُّونَ أَنَّهُ كَانَ فِي حَالٍ لَا يَدْرِي مَا الْكِتَابُ وَ لَا الْإِيمَانُ فَقُلْتُ لَا أَدْرِي جُعِلْتُ فِدَاكَ مَا يَقُولُونَ فَقَالَ لِي بَلَى قَدْ كَانَ فِي حَالٍ لَا يَدْرِي مَا الْكِتَابُ وَ لَا الْإِيمَانُ حَتَّى بَعَثَ اللَّهُ تَعَالَى الرُّوحَ الَّتِي ذُكِرَ فِي الْكِتَابِ فَلَمَّا أَوْحَاهَا إِلَيْهِ عَلَّمَ بِهَا الْعِلْمَ وَ الْفَهْمَ وَ هِيَ الرُّوحُ الَّتِي يُعْطِيهَا اللَّهُ تَعَالَى مَنْ شَاءَ فَإِذَا أَعْطَاهَا عَبْداً عَلَّمَهُ الْفَهْمَ}}؛ کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج ١، ص ٢٧٣، ح ۵.</ref>.<ref>ر.ک: [[محسن غرویان|غرویان، محسن]]، [[سید محمد حسین میرباقری|میرباقری، سید محمد حسین]]، [[محمد رضا غلامی|غلامی، محمد رضا]]، [[بحثی مبسوط در آموزش عقاید (کتاب)|بحثی مبسوط در آموزش عقاید]]، ص ۴۳؛ [[محمد تقی شاکر|شاکر، محمد تقی]]، [[منابع علم امام در قرآن و روایات (پایان‌نامه)|منابع علم امام در قرآن و روایات]]، ص ۱۹؛ [[محمد نظیر عرفانی|عرفانی، محمد نظیر]]، [[بررسی علم غیب معصومان در تفاسیر فریقین (پایان‌نامه)|بررسی علم غیب معصومان در تفاسیر فریقین]]، ص ۱۹۲؛ [[محمد زمان رستمی|رستمی، محمد زمان]]، [[طاهره آل‌بویه|آل‌بویه، طاهره]]، [[علم امام ۲ (کتاب)|علم امام]]؛ [[زهرةالسادات میرترابی حسینی|میرترابی حسینی، زهرةالسادات]]، [[علم لدنی در قرآن و حدیث (پایان‌نامه)|علم لدنی در قرآن و حدیث]]، ص ۷۴.</ref>

# [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} دربارۀ این [[روح‌القدس]] در [[خطبه قاصعه]] می‌فرماید: "از همان لحظه‌ای که [[پیامبر اکرم]] {{صل}} را از شیر گرفتند، [[خداوند]] بزرگ‌ترین فرشتۀ خود را [[مأمور]] تربیت پیامبر اکرم کرد تا شب و [[روز]] راه‌های [[بزرگواری]] و [[راستی]] و نیکوترین [[اخلاق]] [[جهان]] [[راهنمایی]] کند"<ref>نهج البلاغه، خ ۱۹۲.</ref>.<ref>ر.ک: [[حسین گنجی|گنجی، حسین]]، [[امام‌شناسی ۱ (کتاب)|امام‌شناسی]]، ج ۱، ص ۱۵۵.</ref>

# [[امام باقر]] {{ع}} در روایتی فرمودند: {{متن حدیث|إِنَ‏ اللَّهَ‏ خَلَقَ‏ الْأَنْبِیَاءَ وَ الْأَئِمَّةَ عَلَی‏ خَمْسَةِ أَرْوَاحٍ‏ رُوحِ الْقُوَّةِ وَ رُوحِ الْإِیمَانِ وَ رُوحِ الْحَیَاةِ وَ رُوحِ الشَّهْوَةِ وَ رُوحِ الْقُدُسِ فَرُوحُ الْقُدُسِ مِنَ اللَّهِ وَ سَائِرُ هَذِهِ الْأَرْوَاحِ یُصِیبُهَا الْحَدَثَانِ فَرُوحُ الْقُدُسِ لَا یَلْهُو وَ لَا یَتَغَیَّرُ وَ لَا یَلْعَبُ وَ بِرُوحِ الْقُدُسِ عَلِمُوا یَا جَابِرُ مَا دُونَ الْعَرْشِ إِلَی مَا تَحْتَ الثَّرَی}}<ref>صفار، محمد بن حسن، بصائر الدرجات، ج ۱، ص ۴۵۴، ح ۱۲.</ref>.<ref>ر.ک: [[محمد باقر تحریری|تحریری، محمد باقر]]، [[جلوه‌های لاهوتی (کتاب)|جلوه‌های لاهوتی]]، ص ۲۱۰؛ [[محمد زمان رستمی|رستمی، محمد زمان]]، [[طاهره آل‌بویه|آل‌بویه، طاهره]]، [[علم امام ۲ (کتاب)|علم امام]]؛ [[محمد بیابانی اسکوئی|بیابانی اسکوئی، محمد]]، [[امامت ۵ (کتاب)|امامت]]، ص ۱۳۷ ـ ۱۴۰؛ [[منصف علی مطهری|مطهری، منصف علی]]، [[علم ائمه از نظر عقل و نقل (پایان‌نامه)|علم ائمه از نظر عقل و نقل]].</ref>