اجبار در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - 'لیکن' به 'لکن'
(صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = اجبار| عنوان مدخل = اجبار| مداخل مرتبط = اجبار در لغت - اجبار در فقه اسلامی - اجبار در فقه سیاسی - اجبار در قرآن| پرسش مرتبط = }} == واژه‌شناسی == اکراه از ریشه «ک ـ ر ـ ه» و این ماده در لغت به معانی گوناگونی آمده ا...» ایجاد کرد)
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
 
جز (جایگزینی متن - 'لیکن' به 'لکن')
 
خط ۳۷: خط ۳۷:


===برداشته شدن مجازات===
===برداشته شدن مجازات===
عملی که [[کیفر]] ارتکاب آن حد یا [[قصاص]] است، در صورت اکراه، کیفر آن برداشته می‌شود؛ مثلاً کسی که بر [[سرقت]]، [[شرب خمر]]،[[زنا]] و...<ref>جواهرالکلام، ج ۴۱، ص۲۶۲، ۲۶۷، ۴۵۴ ـ ۴۷۶.</ref> اکراه شود مجازات ندارد، چنان‌که از آیه {{متن قرآن|وَلْيَسْتَعْفِفِ الَّذِينَ لَا يَجِدُونَ نِكَاحًا حَتَّى يُغْنِيَهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ وَالَّذِينَ يَبْتَغُونَ الْكِتَابَ مِمَّا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ فَكَاتِبُوهُمْ إِنْ عَلِمْتُمْ فِيهِمْ خَيْرًا وَآتُوهُمْ مِنْ مَالِ اللَّهِ الَّذِي آتَاكُمْ وَلَا تُكْرِهُوا فَتَيَاتِكُمْ عَلَى الْبِغَاءِ إِنْ أَرَدْنَ تَحَصُّنًا لِتَبْتَغُوا عَرَضَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَمَنْ يُكْرِهْهُنَّ فَإِنَّ اللَّهَ مِنْ بَعْدِ إِكْرَاهِهِنَّ غَفُورٌ رَحِيمٌ}}<ref>«و کسانی که (توان) زناشویی نمی‌یابند باید خویشتنداری کنند تا خداوند به آنان از بخشش خویش بی‌نیازی دهد و کسانی از بردگانتان که بازخرید خویش را می‌خواهند  اگر در آنها خیری سراغ دارید بازخریدشان را بپذیرید  و از مال خداوند  که به شما بخشیده است به آنان (برای کمک به بازخرید) بدهید و کنیزان خود را که  خواستار پاکدامنی هستند برای به دست آوردن کالای ناپایدار زندگانی این جهان به زنا واندارید و اگر کسی آنان را وادار کند (بداند که) پس از واداشتنشان خداوند آمرزنده‌ای بخشاینده است» سوره نور، آیه ۳۳.</ref> استفاده شده که حد [[زنا]] از مُکْرَه برداشته می‌شود<ref>تفسیر قرطبی، ج ۱۰، ص۱۲۲.</ref> همچنین حد [[مرتد]] بر کسی که بر [[ارتداد]] [[اکراه]] شده جاری نمی‌گردد: {{متن قرآن|إِلَّا مَنْ أُكْرِهَ وَقَلْبُهُ مُطْمَئِنٌّ بِالْإِيمَانِ}}<ref>« نه آن کسان که وادار (به اظهار کفر) شده‌اند و دلشان به ایمان گرم است» سوره نحل، آیه ۱۰۶.</ref>.<ref>جواهرالکلام، ج۴۱، ص۶۰۹؛ تفسیر قرطبی، ج ۱۰، ص۱۱۹.</ref>؛ لیکن [[فقها]] در مسئله [[قصاص]] می‌گویند: اکراه بر [[قتل]] مجوّز [[قتل نفس]] نیست و مکرَه بر قتل را می‌توان قصاص کرد، ازاین‌رو اگر شخصی دیگری را بر قتل خود اکراه کند که اگر مرا نکشی تو را می‌کشم قتل اکراه کننده جایز نیست؛<ref>جواهرالکلام، ج ۴۲، ص۴۷، ۵۳ ـ ۵۵.</ref> اما در صورت اقدام به عملی کردن [[تهدید]] خود بر [[مُکرَه]] جایز و بلکه [[واجب]] است به عنوان [[دفاع]]، اکراه کننده را بکشد.<ref>تحریرالوسیله، ج ۲، ص۴۶۳ ـ ۴۶۴.</ref>.<ref>[[سید مصطفی اسدی|اسدی، سید مصطفی]]، [[اکراه - اسدی (مقاله)|مقاله «اکراه»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۴، ص161.</ref>
عملی که [[کیفر]] ارتکاب آن حد یا [[قصاص]] است، در صورت اکراه، کیفر آن برداشته می‌شود؛ مثلاً کسی که بر [[سرقت]]، [[شرب خمر]]،[[زنا]] و...<ref>جواهرالکلام، ج ۴۱، ص۲۶۲، ۲۶۷، ۴۵۴ ـ ۴۷۶.</ref> اکراه شود مجازات ندارد، چنان‌که از آیه {{متن قرآن|وَلْيَسْتَعْفِفِ الَّذِينَ لَا يَجِدُونَ نِكَاحًا حَتَّى يُغْنِيَهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ وَالَّذِينَ يَبْتَغُونَ الْكِتَابَ مِمَّا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ فَكَاتِبُوهُمْ إِنْ عَلِمْتُمْ فِيهِمْ خَيْرًا وَآتُوهُمْ مِنْ مَالِ اللَّهِ الَّذِي آتَاكُمْ وَلَا تُكْرِهُوا فَتَيَاتِكُمْ عَلَى الْبِغَاءِ إِنْ أَرَدْنَ تَحَصُّنًا لِتَبْتَغُوا عَرَضَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَمَنْ يُكْرِهْهُنَّ فَإِنَّ اللَّهَ مِنْ بَعْدِ إِكْرَاهِهِنَّ غَفُورٌ رَحِيمٌ}}<ref>«و کسانی که (توان) زناشویی نمی‌یابند باید خویشتنداری کنند تا خداوند به آنان از بخشش خویش بی‌نیازی دهد و کسانی از بردگانتان که بازخرید خویش را می‌خواهند  اگر در آنها خیری سراغ دارید بازخریدشان را بپذیرید  و از مال خداوند  که به شما بخشیده است به آنان (برای کمک به بازخرید) بدهید و کنیزان خود را که  خواستار پاکدامنی هستند برای به دست آوردن کالای ناپایدار زندگانی این جهان به زنا واندارید و اگر کسی آنان را وادار کند (بداند که) پس از واداشتنشان خداوند آمرزنده‌ای بخشاینده است» سوره نور، آیه ۳۳.</ref> استفاده شده که حد [[زنا]] از مُکْرَه برداشته می‌شود<ref>تفسیر قرطبی، ج ۱۰، ص۱۲۲.</ref> همچنین حد [[مرتد]] بر کسی که بر [[ارتداد]] [[اکراه]] شده جاری نمی‌گردد: {{متن قرآن|إِلَّا مَنْ أُكْرِهَ وَقَلْبُهُ مُطْمَئِنٌّ بِالْإِيمَانِ}}<ref>« نه آن کسان که وادار (به اظهار کفر) شده‌اند و دلشان به ایمان گرم است» سوره نحل، آیه ۱۰۶.</ref>.<ref>جواهرالکلام، ج۴۱، ص۶۰۹؛ تفسیر قرطبی، ج ۱۰، ص۱۱۹.</ref>؛ لکن [[فقها]] در مسئله [[قصاص]] می‌گویند: اکراه بر [[قتل]] مجوّز [[قتل نفس]] نیست و مکرَه بر قتل را می‌توان قصاص کرد، ازاین‌رو اگر شخصی دیگری را بر قتل خود اکراه کند که اگر مرا نکشی تو را می‌کشم قتل اکراه کننده جایز نیست؛<ref>جواهرالکلام، ج ۴۲، ص۴۷، ۵۳ ـ ۵۵.</ref> اما در صورت اقدام به عملی کردن [[تهدید]] خود بر [[مُکرَه]] جایز و بلکه [[واجب]] است به عنوان [[دفاع]]، اکراه کننده را بکشد.<ref>تحریرالوسیله، ج ۲، ص۴۶۳ ـ ۴۶۴.</ref>.<ref>[[سید مصطفی اسدی|اسدی، سید مصطفی]]، [[اکراه - اسدی (مقاله)|مقاله «اکراه»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۴، ص161.</ref>


==شروط اکراه==
==شروط اکراه==
۲۲۵٬۰۱۵

ویرایش