ثواب در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

== واژه‌شناسی ==

==رابطه [[ثواب]] و عمل==

رابطه [[اعمال]] با [[ثواب و عقاب]] را می‌‌توان چندگونه تبیین کرد: ۱. صرفا اعتباری و قراردادی باشد؛ یعنی همان [[طور]] که قانونگذاران در قبال جرایم، مجازات‌هایی را وضع و اعتبار می‌‌کنند، [[خداوند]] متعالی نیز برای [[اعمال نیک]] و بد [[پاداش]] و عقابی را معین کرده که در [[آخرت]] به [[انسان]] داده می‌‌شود.(۱) ۲. [[تکوینی]] و به شکل ارتباط علّی و معلولی باشد که با وضع و اعتبار [[تغییر]] نمی‌کند. در این بیان به رغم تکوینی بودنِ جزای [[اخروی]]، نوعی دوگانگی میان [[جزا]] و عمل وجود دارد.(۲) ۳. در مقابل این دو بیان، قائلان به [[تجسم اعمال]]، هر گونه دوگانگی و انفکاک میان جزای اعمال و خود عمل را [[نفی]] کرده و به عینیت جزا و [[عمل ]][[معتقد]] شده‌اند،(۳) چنان که از [[آیات]] بسیار استفاده می‌‌شود ثوابی که خداوند در [[قیامت]] به انسان می‌‌دهد همان اعمال نیک وی است که از [[زمان]] انجام عمل محقق شده و همراه انسان است و در قیامت مجسم می‌‌شود؛(۴) مانند آیاتی که از نشان دادن خود اعمال به [[انسان‌ها]] در قیامت[[ سخن]] به میان آورده است:(۵) «یَومَئِذٍ یَصدُرُ النّاسُ اَشتاتـًا لِیُرَوا اَعمــلَهُم * فَمَن یَعمَل مِثقالَ ذَرَّةٍ خَیرًا یَرَه» (زلزال / ۹۹، ۶ ـ ۷)، «و اَن لَیسَ لِلاِنسـنِ اِلاّ ما سَعی * واَنَّ سَعیَهُ سَوفَ یُری» ([[نجم]] / ۵۳، ۳۹ ـ ۴۰) یا از [[حضور اعمال]] در [[قیامت]] یاد کرده: «یَومَ تَجِدُ کُلُّ نَفسٍ مّا عَمِلَت مِن خَیرٍ مُحضَرًا» ([[آل عمران]] / ۳، ۳۰) یا از پرده برداشتن از [[اعمال]] پس از [[مرگ]] ـ که تا موجود نباشد پرده برداشتن از آن معنا ندارد (۶) ـ خبر داده است: «لَقَد کُنتَ فی غَفلَةٍ مِن هـذا فَکَشَفنا عَنکَ غِطَـاءَکَ فَبَصَرُکَ الیَومَ حَدید». (ق / ۵۰، ۲۲) بر این اساس همه ثواب‌های اُخروی، مانند [[بهشت]]، درختان و [[میوه‌های بهشتی]]، جویبارها، [[حورالعین]] و [[غلمان]]، همان اعمال و [[اخلاق نیک]] [[انسان‌ها]] هستند که به صورت این [[نعمت‌ها]] مجسم می‌‌گردند.(۷) [[روایات]] نیز [[گواه]] این امرند؛ از جمله در روایتی [[پیامبر اکرم]] {{صل}} ثواب‌ها و نعمت‌های [[اخروی]] را همان [[اعمال انسان‌ها]] برشمرده که به آنها بازگردانده می‌‌شوند.(۸) در روایتی دیگر، از ورود اعمال خیری چون [[نماز]]،[[ زکات]] و [[صبر]] به درون [[قبر]] همراه [[انسان]] [[نیکوکار]][[ سخن]] به میان آمده است.(۹) (<= [[تجسم اعمال]]) پاره ای از [[آیات]]، واژه‌های [[ثواب]] و [[اجر]] را در باره پاداش‌های [[دنیوی]] نیز به کار برده و به صراحت از ثواب دنیوی و اخروی یاد کرده اند: «مَن کانَ یُریدُ ثَوابَ الدُّنیا فَعِندَ اللّهِ ثَوابُ الدُّنیا والأخِرَة» ([[نساء]] / ۴، ۱۳۴)، «فَـ ٔ تـهُمُ اللّهُ ثَوابَ الدُّنیا و حُسنَ ثَوابِ الأخِرَة». (آل عمران / ۳، ۱۴۸) [[مفسران]] برخی از مصادیق ثواب [[دنیا]] را [[پیروزی بر دشمن]] و گرفتن [[غنایم جنگی]] و [[امنیت جانی]] و [[مالی]] دانسته‌اند؛(۱۰) همچنین در [[آیه]] ای از دادن [[پاداش دنیوی]] به [[حضرت ابراهیم]] یاد شده است:(۱۱) «وءاتَینـهُ اَجرَهُ فِی الدُّنیا واِنَّهُ فِی الأخِرَةِ لَمِنَ الصّــلِحین». (عنکبوت / ۲۹، ۲۷) در [[روایات اهل بیت]] {{عم}} نیز به صراحت از اعطای ثواب دنیوی و اخروی به برخی انسان‌ها از سوی [[خداوند]] یاد شده است.(۱۲) برخی با توجه به این گونه آیات و روایات گفته‌اند که خداوند قسمتی از [[ثواب]] [[انسان‌ها]] را در [[دنیا]] می‌‌دهد و در [[قیامت]] آن را کامل می‌‌کند.(۱۳) (<= همین مقاله، تنوع [[پاداش]] [[نیکوکاران]])