بنی عمرو بن معاویه: تفاوت میان نسخه‌ها

طایفه بنی عمرو بن معاویه و مردمانش پس از ورود به [[اسلام]] در عرصه‌های گوناگون [[سیاسی]] – [[اجتماعی]] سده‌های نخست اسلامی حضوری فعال و مؤثر از خود نشان دادند که [[کارگزاری]] [[عمر بن خطاب]] و نیز [[عبدالملک بن مروان]] از جمله اخبار دوران اسلامی این [[قوم]] است. عمر، [[یزید بن سعید بن ثمامه]] را [[قاضی]] امور کوچک در [[بازار]] [[مدینه]] کرده بود<ref>بامطرف، الجامع(جامع شمل أعلام المهاجرین المنتسبین إلی الیمن و قبائلهم)، ج۴، ص۶۴۷.</ref> و سپس پسرش [[سائب]] را به امور مهم آن گماشت.<ref>ابن حبان، تاریخ الصحابه الذین روی عنهم الاخبار، ص۱۲۳؛ بامطرف، الجامع(جامع شمل أعلام المهاجرین المنتسبین إلی الیمن و قبائلهم)، ج۴، ص۶۴۷. محمد بن خلف بن حیان، سائب را قاضی عمر در صغار امور معرفی کرده (محمد بن خلف بن حیان، اخبارالقضاة، ج۱، ص۱۰۶) و منابع دیگر از او در کنار عبدالله بن عتبة بن مسعود به عنوان عامل عمر در بازار مدینه یاد کرده‌اند. (ابن عبد البر، الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، ج۲، ص۵۷۶؛ ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۲، ص۱۶۹.)</ref>. از کثیر بن صلت هم به عنوان کاتب عبدالملک بن مروان در [[دیوان]] [[رسائل]] نام برده شده است.<ref>ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۵۰، ص۳۴.</ref>. ضمن این که [[بنی صالح بن حارث بن معاویة بن شرحبیل]] هم از دیگر مردان این [[قوم]] گفته‌اند که [[منصب]] قضای [[حمص]] و نیز [[کوفه]] را بر عهده داشتند.<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۱۷۱-۱۷۲.</ref>. حضور و کشته شدن سلیمان، عمرو و ولید [[فرزندان]] یزید ابن اخت النمر در [[واقعه حره]] در [[سال ۶۲ هجری]]<ref>خلیفة بن خیاط، تاریخ، ص۱۵۰.</ref> و نیز [[همراهی]] یزید بن یزید ابن اخت النمر – [[برادر]] [[سائب]] - در جمع [[یاوران]] [[عبدالله بن زبیر]]<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۶، ص۲۹۱.</ref> هم، از دیگر [[اخبار]] ثبت و ضبط شده این قوم در [[تاریخ]] است. از دیگر اخبار مهم [[دوره اسلامی]] [[بنی عمرو بن معاویه]] می‌‌توان از مشارکت برخی از آنان در [[نبرد با خوارج]] یاد کرد. بر پایه برخی گزارشات، در پی [[شکست]] [[لشکر]] [[امویان]] به [[فرماندهی]] [[سورة بن حر]] در [[سال ۷۶ هجری]] از [[سپاه]] [[شبیب بن یزید خارجی]] و رسیدن فراریان این [[جنگ]] به کوفه، حجاج، فرماندهی [[جنگ با خوارج]] را به به یکی از مردان بنی عمرو بن معاویه به نام جزل بن سعید بن شرحبیل کندی<ref>ابن کلبی نام و نسب کامل او را الجزل بن سعید، اسمه عثمان بن سعید بن شرحبیل بن عمرو بن الأرقم بن سلمة بن وهب عنوان کرده است. (هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۱۷۵)</ref> سپرد و او را به میدان جنگ با شبیب روانه ساخت و به او تأکید کرد که [[شتاب]] نکند و [[احتیاط]] را از دست ندهد. حجاج او را به چهار هزار تن سپاهی که شکست در هیچ [[جنگی]] را [[تجربه]] نکرده بودند، [[تجهیز]] و آنان را روانه نبرد با خوارج کرد. لشکر شبیب در «دیر [[یزدگرد]]» با تاکتیک خاصی که شبیب ارائه داده بود، شبانگاه در محورها و جهات مختلف بر نیروهای جزل [[یورش]] آوردند و پس از پیروزی‌های متعدد، خود را به سپاه اصلی جزل رساندند؛ اما در پی [[مقاومت]] سپاه جزل توفیقی به‌دست نیاورد. از این رو عقب نشست و پس از اندکی [[استراحت]] پیش از بامداد دوباره [[هجوم]] خود را آغاز کرد، لیکن باز هم موفقیتی به‌دست نیاورد و با فرا رسیدن صبح، مجبور به ترک منطقه شد. وی آنجا را ترک کرد و راه [[جرجرایا]] را در پیش گرفت. جزل هم با [[آراستن]] [[لشکر]] خود در پی او رفت. حجاج که از طولانی شدن [[زمان]] درگیری به ستوه آمده بود، طی [[نامه]] ای به [[کندی]] [[اعتراض]] و تأکید کرد که هر چه زودتر آنها را تعقیب و ریشه کن سازد. جزل بن سعید چنین کرد و در تعقیب آنها کوشید. حجاج، سعید بن مجالد را با لشکری دیگر به [[یاری]] او فرستاد. سعید در [[نهروان]] به جزل رسید و به او و لشکریانش اعتراض، و ضمن متهم کردن آنها به عجز و [[ناتوانی]]، آنها را سخت [[توبیخ]] کرد. وی سپس سواران لشکر جزل را با خود همراه کرد و با ادغام آنها با [[سپاه]] خود، -علی رغم [[مخالفت]] جزل- با آن عده معدود به [[نبرد]] [[شبیب]] رفت. جزل نیز به خواسته سعید بن مجالد به ناچار همانجا ماند و همراه با [[اهل کوفه]] آماده [[دفاع]] شد. سعید در قطیطیا در پی پیکاری مختصر از شبیب [[شکست]] خورد و کشته شد. سپاهیانش نیز منهزم شدند و نزد جزل مراجعت کردند. جزل هم به سرعت آنها را [[پناه]] داد اما خود در نبرد با نیروهای شبیب که به نظر در تعقیب فراریان به محل استقرار جزل رسیده بودند، سخت زخمی شد و بدن مجروح او را از میان کشتگان بیرون کشیدند و به [[کوفه]] انتقال دادند. پس از رسیدن به کوفه، جزل نامه ای به حجاج نوشت و خبر [[قتل]] سعید بن مجالد و شکست سپاهش را به او داد و خود در [[مدائن]] اقامت گزید. حجاج هم طی نامه ای او را ستود و زحماتش را [[ارج]] نهاد و یکی از پزشکان به نام [[حیان]] بن ابحر را برای معالجه او فرستاد و دو هزار درهم هم به معالجه او اختصاص داد.<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۶، ص۲۳۰-۲۳۷؛ ابن مسکویه، تجارب الامم، ج۲، ص۲۷۲-۲۸۰؛ ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۴، ص۴۰۱-۴۰۴.</ref>.