←منابع
(←منابع) |
|||
| خط ۴۸: | خط ۴۸: | ||
قلع و قمع [[جنبش توابین]] نیز از دیگر [[مواقف]] [[تاریخ صدر اسلام]] است که نام برخی از بنی شکامه ایها - بهویژه حصین بن نمیر - در آن به ثبت و ضبط رسیده است. [[عبدالملک بن مروان]] در بدو رسیدن به [[قدرت]]، با دریافت خبر [[قیام توابین]] به [[رهبری]] [[سلیمان بن صرد خزاعی]]، عبیدالله بن زیاد را [[مأمور]] [[سرکوب]] این [[جنبش]] در [[عراق]] کرد. عبیدالله نیز در رأس سپاهی ۳۰۰۰۰ نفری متوجه آنها شد. وی در «[[رقه]]»، پیشقراولان [[سپاه]] خود را به فرماندهی [[پنج تن]] از [[امراء]] سپاه خود که [[حصین بن نمیر]] [[سکونی]] از جمله ایشان بود، به سوی آنها فرستاد. این گروه در «[[عین الورده]]» با [[سپاه توابین]] رو به رو شد.<ref>مسعودی، مروج الذهب و معادن الجوهر، ج۳، ص۹۴. نیز ر.ک: محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۵، ص۵۹۸-۶۰۰؛ ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۴، ص۱۸۰-۱۸۵.</ref> در [[جنگی]] که بین آنها در گرفت، بر اساس [[نقلی]]، [[سلیمان بن صرد]] با تیر [[یزید بن حصین بن نمیر]] به [[شهادت]] رسید<ref>مسعودی، مروج الذهب و معادن الجوهر، ج۳، ص۹۴.</ref> و به تبع گروه [[توابین]] نیز در هم شکسته شدند و جز عده ای معدود، بقیه به شهادت رسیدند.<ref>مسعودی، مروج الذهب و معادن الجوهر، ج۳، ص۹۴. نیز ر.ک: محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۵، ص۵۹۸-۶۰۰؛ ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۴، ص۱۸۰-۱۸۵.</ref> حصین بن نمیر همچنین، در سپاهی که [[عبدالملک بن مروان]] [[خلیفه اموی]] در [[سال ۶۶ هجری]] به [[فرماندهی]] [[عبیدالله بن زیاد]] جهت [[سرکوب]] قیام [[مختار بن ابیعبیده ثقفی]] [[تدارک]] دیده بود، حضور داشت. مختار نیز سپاهی را به سرداری [[ابراهیم اشتر]] [[تجهیز]] نمود و به مقابله آنان فرستاد. دو [[سپاه]] در منطقهای به نام «خازر» در نزدیکی [[موصل]] به هم رسیدند و با هم به [[نبرد]] پرداختند. در این درگیری، [[لشکر شام]] هزیمت شد و ابنزیاد و تنی چند از بزرگان [[شام]] از جمله حصین بن نمیر<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۶، ص۸۷-۹۱؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۶، ص۴۲۳-۴۲۶؛ ابن اعثم کوفی، الفتوح، ج۲، ص۲۷۷-۲۸۲؛ ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۴، ص۲۶۱-۲۶۴.</ref> که فرماندهی جناح راست [[سپاه شام]] را در این [[پیکار]] بر عهده داشت،<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۶، ص۸۹؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۶، ص۴۲۵؛ ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۴، ص۲۶۲. ابن اعثم کوفی او را فرمانده قلب سپاه ذکر کرده است. (ابن اعثم کوفی، الفتوح، ج۶، ص۲۷۸)</ref> به [[هلاکت]] رسیدند. ابراهیم بن اشتر سر عبیدالله، حصین بن نمیر، [[شرحبیل بن ذیالکلاع]] و جمعی از [[فرماندهان]] شامی را از تن جدا کرد و برای مختار فرستاد<ref>ابن اعثم کوفی، الفتوح، ج۶، ص۲۷۸.</ref> و بدن آنان را سوزاند.<ref>یعقوبی، تاریخ الیعقوبی، ج۲، ص۲۵۹.</ref> | قلع و قمع [[جنبش توابین]] نیز از دیگر [[مواقف]] [[تاریخ صدر اسلام]] است که نام برخی از بنی شکامه ایها - بهویژه حصین بن نمیر - در آن به ثبت و ضبط رسیده است. [[عبدالملک بن مروان]] در بدو رسیدن به [[قدرت]]، با دریافت خبر [[قیام توابین]] به [[رهبری]] [[سلیمان بن صرد خزاعی]]، عبیدالله بن زیاد را [[مأمور]] [[سرکوب]] این [[جنبش]] در [[عراق]] کرد. عبیدالله نیز در رأس سپاهی ۳۰۰۰۰ نفری متوجه آنها شد. وی در «[[رقه]]»، پیشقراولان [[سپاه]] خود را به فرماندهی [[پنج تن]] از [[امراء]] سپاه خود که [[حصین بن نمیر]] [[سکونی]] از جمله ایشان بود، به سوی آنها فرستاد. این گروه در «[[عین الورده]]» با [[سپاه توابین]] رو به رو شد.<ref>مسعودی، مروج الذهب و معادن الجوهر، ج۳، ص۹۴. نیز ر.ک: محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۵، ص۵۹۸-۶۰۰؛ ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۴، ص۱۸۰-۱۸۵.</ref> در [[جنگی]] که بین آنها در گرفت، بر اساس [[نقلی]]، [[سلیمان بن صرد]] با تیر [[یزید بن حصین بن نمیر]] به [[شهادت]] رسید<ref>مسعودی، مروج الذهب و معادن الجوهر، ج۳، ص۹۴.</ref> و به تبع گروه [[توابین]] نیز در هم شکسته شدند و جز عده ای معدود، بقیه به شهادت رسیدند.<ref>مسعودی، مروج الذهب و معادن الجوهر، ج۳، ص۹۴. نیز ر.ک: محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۵، ص۵۹۸-۶۰۰؛ ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۴، ص۱۸۰-۱۸۵.</ref> حصین بن نمیر همچنین، در سپاهی که [[عبدالملک بن مروان]] [[خلیفه اموی]] در [[سال ۶۶ هجری]] به [[فرماندهی]] [[عبیدالله بن زیاد]] جهت [[سرکوب]] قیام [[مختار بن ابیعبیده ثقفی]] [[تدارک]] دیده بود، حضور داشت. مختار نیز سپاهی را به سرداری [[ابراهیم اشتر]] [[تجهیز]] نمود و به مقابله آنان فرستاد. دو [[سپاه]] در منطقهای به نام «خازر» در نزدیکی [[موصل]] به هم رسیدند و با هم به [[نبرد]] پرداختند. در این درگیری، [[لشکر شام]] هزیمت شد و ابنزیاد و تنی چند از بزرگان [[شام]] از جمله حصین بن نمیر<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۶، ص۸۷-۹۱؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۶، ص۴۲۳-۴۲۶؛ ابن اعثم کوفی، الفتوح، ج۲، ص۲۷۷-۲۸۲؛ ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۴، ص۲۶۱-۲۶۴.</ref> که فرماندهی جناح راست [[سپاه شام]] را در این [[پیکار]] بر عهده داشت،<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۶، ص۸۹؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۶، ص۴۲۵؛ ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۴، ص۲۶۲. ابن اعثم کوفی او را فرمانده قلب سپاه ذکر کرده است. (ابن اعثم کوفی، الفتوح، ج۶، ص۲۷۸)</ref> به [[هلاکت]] رسیدند. ابراهیم بن اشتر سر عبیدالله، حصین بن نمیر، [[شرحبیل بن ذیالکلاع]] و جمعی از [[فرماندهان]] شامی را از تن جدا کرد و برای مختار فرستاد<ref>ابن اعثم کوفی، الفتوح، ج۶، ص۲۷۸.</ref> و بدن آنان را سوزاند.<ref>یعقوبی، تاریخ الیعقوبی، ج۲، ص۲۵۹.</ref> | ||
علاوه بر حصین بن نمیر، [[فرزندان]] و فرزندزادگان او نیز، ید طولایی در [[یاری]] و [[خدمت]] به [[دولت]] [[بنی امیه]] داشتند چندان که از یزید بن حصین بن نمیر<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۱۸۸؛ زرکلی، الاعلام، ج۸، ص۱۸۱.</ref> و پسرش [[معاویة بن یزید]]،<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۱۸۸.</ref> به عنوان [[کارگزاران دولت]] [[اموی]] و از [[والیان]] [[حمص]] در ادوار مختلف یاد شده است.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref> | علاوه بر حصین بن نمیر، [[فرزندان]] و فرزندزادگان او نیز، ید طولایی در [[یاری]] و [[خدمت]] به [[دولت]] [[بنی امیه]] داشتند چندان که از یزید بن حصین بن نمیر<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۱۸۸؛ زرکلی، الاعلام، ج۸، ص۱۸۱.</ref> و پسرش [[معاویة بن یزید]]،<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۱۸۸.</ref> به عنوان [[کارگزاران دولت]] [[اموی]] و از [[والیان]] [[حمص]] در ادوار مختلف یاد شده است.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref> | ||
==بنی شکامه و [[دولت بنی عباس]]== | |||
از نقشآفرینی [[فرزندان]] شکامه در دوران [[حکومت عباسیان]] اطلاع چندانی در دست نیست. شاید تنها خبری که در آن به نقش برخی از [[رجال]] این [[طایفه]] در حوادث ایام این [[حکومت]] پرداخته شده، حضور برخی از شخصیتهای این [[قوم]] در جمع [[خوارج]] است؛ بر اساس برخی گزارشات، از [[حیة بن عاصم بن عمیرة بن حریث]] به عنوان یکی از سرکردگان خوارج و یکی از [[قیام]] کنندگان این [[فرقه]] در دوران حکومت [[منصور دوانیقی]] یاد شده است.<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۱۸۹.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref> | |||
==مشاهیر و بزرگان بنی شکامه== | |||
بنی شکامه نیز بمانند بسیاری دیگر از [[قبایل]] و [[طوایف]] بزرگ [[عرب]] خاستگاه مشاهیر و رجال برجسته ای بود که - علاوه بر نام مشاهیری چون [[حصین بن نمیر]] و [[اکیدر بن عبدالملک بن عبدالحی]] و برادرانش [[بشر]] و حریث و [[حسان]] و نیز دیگر شخصیتهای بنام این قوم که در متن به نامشان پرداخته شد - میتوان از رجال و معاریف بنامی چون [[معدان بن جواس بن فروه]]، - از بزرگان و سران [[جاهلی]] این قوم، - <ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۱۸۷. نیز ر.ک: ابن حجر عسقلانی، الإصابه فی تمییز الصحابه، ج۶، ص۲۳۹.</ref> [[حجیة بن مضرب]] - از [[شجاعان]] جاهلی و از بزرگان و شعرای کنده در این دوره - <ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۱۸۷؛ آمدی، المؤتلف و المختلف، ص۲۴۱؛ ابن ماکولا، اکمال الکمال، ج۷، ص۲۵۸.</ref> و برادرانش منذر و معدان،<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۱۸۷؛ آمدی، المؤتلف و المختلف فی أسماء الشعراء و کناهم و ألقابهم و أنسابهم و بعض شعرهم، ص۲۴۱؛ ابن ماکولا، اکمال الکمال، ج۷، ص۲۵۸.</ref> [[عشی بن حارث بن حیوة بن عتیک]] - از بزرگان این قوم در [[حیره]] و مقتول به دست [[نعمان بن منذر]] - <ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۱۸۹.</ref> [[حنظلة بن مرثد بن عدس]] - از بزرگان [[جاهلی]] این [[قوم]] - <ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۱۸۹.</ref> [[جواس بن فروه]]<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۱۸۷.</ref> و [[سلمة بن صبح بن عمرو بن ربیعة بن شکامه]]<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۱۸۹؛ ابن درید، الاشتقاق، ص۳۷۱؛ ابن حجر عسقلانی، الإصابه فی تمییز الصحابه، ج۶، ص۲۳۹.</ref> - هر دو از شعرای شهیر کنده در این دوره - یاد کرد. ضمن این که از بزرگترین شخصیتهای این [[طایفه]] در دوران [[اسلامی]] نیز، - علاوه بر نام مشاهیر و بزرگانی که در متن به نام آنها پرداخته شد - میتوان از [[جابر بن ازرق]] که برخی منابع از او به عتوان [[صحابی پیامبر]]{{ص}} یاد کردهاند، نام برد.<ref>بامطرف، الجامع(جامع شمل أعلام المهاجرین المنتسبین إلی الیمن و قبائلهم)، ج۳، ص۱۶۳. نیز ر.ک: ابن اثیر، اسد الغابه فی معرفة الصحابه، ج۱، ص۳۰۱؛ ابن حجر عسقلانی، الإصابه فی تمییز الصحابه، ج۱، ص۵۴۰.</ref> [[مالک بن شرعبی بن حمره]] - از شعرای بنی شکامه - <ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۱۸۹؛ ابن درید، الاشتقاق، ص۳۷۱؛ صحاری، الأنساب، ج۱، ص۴۵۵.</ref> [[ازهر بن ملحان بن هانی بن اسود]] – از [[شجاعان]] و تک سواران این قوم - <ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۱۸۹.</ref> [[جراح بن مستلب بن نمیر بن عمرو]] - از [[امرا]] و [[فرماندهان]] [[خراسان]] - <ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۱۸۹.</ref> [[کبیش بن اوس بن حارث بن معدان بن مضرب]]،<ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۱۸۷.</ref> حفص بن عمرو - از احفاد و ذریه عشی بن حارث بن حیوة بن عتیک [[شخصیت]] نامدار جاهلی بنی شکامه و [[جانشین]] [[داوود بن یزید]] در منطقه الجسر بغداد - <ref>هشام بن محمد کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۱۸۹.</ref> [[ام سعید بن عباد بن عبد بن جلندی بن مستکیر]]<ref>صحاری، الأنساب، ج۱، ص۴۵۹.</ref> و [[ام عباد بن عبد بن جلندی]] – از بزرگان بنی شکامه در [[عمان]]- <ref>صحاری، الأنساب، ج۱، ص۴۵۹.</ref> هم از دیگر معاریف و مشاهیر بنی شکامه برشمرده شدهاند.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref> | |||
== منابع == | == منابع == | ||