بحث:عصمت در لغت: تفاوت میان نسخه‌ها

۲٬۳۵۶ بایت اضافه‌شده ،  ‏۲۸ نوامبر ۲۰۲۴
خط ۱۲۲: خط ۱۲۲:
آیه در این معنا ظهور دارد که اگر [[امت]] به [[حبل الله]] [[تمسک]] کنند، ریسمان [[خداوند]] آنان را از [[گمراهی]] مصون می‌دارد. بنابراین برای واژه «عصمت»، معنای «گرفتن» و «نگهداری» مناسب‌تر از «مانع شدن» است. به همین جهت [[راغب]] در [[مفردات]] «عصم» را به معنای «مسک» دانسته و «الإعتصام» را به «الإستمساک» معنا کرده است<ref>المفردات فی غریب القرآن، ص۳۳۶ – ۳۳۷.</ref>. تفاوت این دو معنا نیز آشکار است؛ چراکه «مسک» -یعنی گرفتن و نگهداری - اخصّ از «منع» است. گرفتن و نگهداری شخصی که بالای کوه است، هنگامی معنا دارد که از [[حرکت]] او به سوی پرتگاه جلوگیری شود. اما «منع» در هنگامی است که شخص در معرض [[سقوط]] قرار گرفته باشد و به نحوی راه او [[سدّ]] گردد و از سقوط وی جلوگیری شود.
آیه در این معنا ظهور دارد که اگر [[امت]] به [[حبل الله]] [[تمسک]] کنند، ریسمان [[خداوند]] آنان را از [[گمراهی]] مصون می‌دارد. بنابراین برای واژه «عصمت»، معنای «گرفتن» و «نگهداری» مناسب‌تر از «مانع شدن» است. به همین جهت [[راغب]] در [[مفردات]] «عصم» را به معنای «مسک» دانسته و «الإعتصام» را به «الإستمساک» معنا کرده است<ref>المفردات فی غریب القرآن، ص۳۳۶ – ۳۳۷.</ref>. تفاوت این دو معنا نیز آشکار است؛ چراکه «مسک» -یعنی گرفتن و نگهداری - اخصّ از «منع» است. گرفتن و نگهداری شخصی که بالای کوه است، هنگامی معنا دارد که از [[حرکت]] او به سوی پرتگاه جلوگیری شود. اما «منع» در هنگامی است که شخص در معرض [[سقوط]] قرار گرفته باشد و به نحوی راه او [[سدّ]] گردد و از سقوط وی جلوگیری شود.
با توجه به این نکته است که می‌توان گفت «عصمت» نیرویی است که [[انسان]] را از حرکت به سمت [[خطا]] بازمی‌دارد، نه آنکه فقط به هنگام [[لغزش]] مانع وی شود.<ref>[[سید علی حسینی میلانی|حسینی میلانی، سید علی]]، [[جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام ج۲ (کتاب)|جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام]]، ج۲، ص ۳۹.</ref>.
با توجه به این نکته است که می‌توان گفت «عصمت» نیرویی است که [[انسان]] را از حرکت به سمت [[خطا]] بازمی‌دارد، نه آنکه فقط به هنگام [[لغزش]] مانع وی شود.<ref>[[سید علی حسینی میلانی|حسینی میلانی، سید علی]]، [[جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام ج۲ (کتاب)|جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام]]، ج۲، ص ۳۹.</ref>.
==[[عصمت]] در لغت==
واژه «عصمت» از ریشه «عصم» به معنای منع و امساک است.
[[خلیل بن احمد فراهیدی]] (م ۱۷۰ق) می‌نویسد:
{{عربی|العِصْمَة: أن يَعْصِمَك الله من الشر، أي: يدفع عنك}}<ref>خلیل بن احمد، العین، ج۱، ص۳۱۳؛ محمد بن یعقوب فیروزآبادی، القاموس المحیط، ج۴، ص۲۱۲.</ref>:
عصمت، آن است که [[خداوند]] تو را از [[شر]] نگه دارد؛ یعنی شر را از تو دفع کند.
جوهری (م ۳۹۳ق) می‌نویسد:
{{عربی|العصمة: المنع. يقال: عصمه الطعام، أي منعه من الجوع}}<ref>جوهری، صحاح، ج۵، ص۱۹۸۶.</ref>:
عصمت به معنای منع است و «عصمه الطعام»، یعنی طعام مانع [[گرسنگی]] او شد.
ابن فارس (م ۳۹۵ق) نیز عصمت را نگهداشت [[الهی]] از امور و حوادث سوئی دانسته است که بر [[بندگان]] عارض می‌شود<ref>ابن فارس، مقاییس اللغه، ج۴، ص۳۳۱.</ref>.
[[راغب اصفهانی]] (م ۴۲۵ق) می‌نویسد: {{عربی|الْعَصْمُ: الإمساكُ}}<ref>حسین بن محمد راغب، مفردات الفاظ القرآن، ص۳۳۶.</ref>. واژه «عَصْم» به معنای خودداری کردن است.
ابن منظور (م ۷۱۱ق) می‌نویسد:
{{عربی|العِصْمة في كلام العرب: المَنْعُ. و عِصْمةُ الله عَبْدَه: أن يَعْصِمَه مما يُوبِقُه}}<ref>ابن منظور، لسان العرب، ج۱۲، ص۴۰۴.</ref>:
عصمت در [[کلام عرب]] به معنای منع کردن است و عصمت خداوند نسبت به بنده‌اش آن است که او را از آنچه موجب هلاکتش می‌شود، منع کند.<ref>[[غلامحسین زینلی|زینلی، غلامحسین]]، [[آیه اولی الامر (کتاب)|آیه اولی الامر]]، ص ۹۵.</ref>.
== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:IM010753.jpg|22px]] [[غلامحسین زینلی|زینلی، غلامحسین]]، [[آیه اولی الامر (کتاب)|'''آیه اولی الامر''']]
{{پایان منابع}}


== پانویس ==
== پانویس ==
{{پانویس}}
{{پانویس}}
۸۰٬۱۹۰

ویرایش