زید بن اسلم عجلانی: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
خط ۱: خط ۱:
{{مدخل مرتبط
{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط = تابعین
| موضوع مرتبط = صحابه
| عنوان مدخل  =  
| عنوان مدخل  =  
| مداخل مرتبط = [[زید بن اسلم عجلانی در قرآن]]
| مداخل مرتبط = [[زید بن اسلم عجلانی در قرآن]]
خط ۷: خط ۷:


== مقدمه ==
== مقدمه ==
[[نسب]] [[زید بن اسلم بن ثعلبة عَجلانی]]، به [[طایفه]] بَلّی از [[قبیله]] قُضاعَه می‌رسد؛<ref> الطبقات، ج ۳، ص ۳۵۴؛ النسب، ص ۳۷۱ - ۳۷۲؛ جمهرة انساب العرب، ص ۴۴۳.</ref> ولی پدرانش با [[پیمان]] به طایفه [[اوسی]] [[بنی‌ عُبید بن زید بن مالک]] پیوسته بودند، از این‌رو او را [[انصاری]] نیز دانسته‌اند<ref>الطبقات، ج ۳، ص ۳۵۶؛ معرفة الصحابه، ج ۳، ص ۱۱۶۳ - ۱۱۶۴؛ الاستیعاب، ج ۲، ص ۵۳۶.</ref>.
نسب [[زید بن اسلم]] بن ثعلب] عَجلانی، به طایفه بَلّی از [[قبیله]] قُضاعَه می‌رسد<ref> الطبقات، ج ۳، ص۳۵۴؛ النسب، ص۳۷۱ - ۳۷۲؛ جمهرة انساب العرب، ص۴۴۳.</ref>؛ ولی پدرانش با [[پیمان]] به طایفه [[اوسی]] بنی‌ عُبید بن [[زید بن مالک]] پیوسته بودند، از این‌رو او را [[انصاری]] نیز دانسته‌اند<ref>الطبقات، ج ۳، ص۳۵۶؛ معرفة الصحابه، ج ۳، ص۱۱۶۳ - ۱۱۶۴؛ الاستیعاب، ج ۲، ص۵۳۶.</ref>.


زید در [[غزوه بدر]] و [[اُحُد]] حضور داشت<ref> السیرة النبویه، ج ۲، ص ۶۸۹؛ المغازی، ج ۱، ص ۱۶۰؛ الطبقات، ج ۳، ص ۳۵۶.</ref> و در اعزام [[تبوک]] و تأمین [[تدارک]] [[سپاه]] در [[سال ۹ هجری]] [[صدقه]] اندکی به [[پیامبر]] پیشکش کرد<ref>المغازی، ج ۳، ص ۹۹۱، ۱۰۶۹؛ السیرة النبویه، ج ۲، ص ۵۱۵.</ref>. از این گزارش می‌توان دریافت که زید بن اسلم جزو طبقات فرو دست [[جامعه]] بوده و مِلْک و [[باغی]] از خود نداشته، بلکه کارگری بوده که برای دیگران کار می‌کرده است. برخی از [[منافقان]] اوسی، مانند [[معتب بن قشیر]] و [[عبداللّه‌ بن نبتل]]، زید را به جهت [[انفاق]] اندکش [[سرزنش]] کردند که [[آیه]] {{متن قرآن|الَّذِينَ يَلْمِزُونَ الْمُطَّوِّعِينَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ فِي الصَّدَقَاتِ وَالَّذِينَ لَا يَجِدُونَ إِلَّا جُهْدَهُمْ فَيَسْخَرُونَ مِنْهُمْ سَخِرَ اللَّهُ مِنْهُمْ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ}}<ref>«آنان که به مؤمنان داوطلب دادن صدقه‌ها و به کسانی که جز توان (اندک) خود چیزی (برای دادن صدقه) نمی‌یابند طعنه می‌زنند و آنان را به ریشخند می‌گیرند، خداوند به ریشخندشان می‌گیرد و عذابی دردناک خواهند داشت» سوره توبه، آیه ۷۹.</ref> نازل شد<ref>مجمع‌البیان، ج ۵، ص ۸۴.</ref>. در این آیه اشاره شده که برخی [[مؤمنان]] صدقه دهنده، در انفاق خود به اندازه توانشان عمل می‌کنند (صدقه آنان اندک است) و کسانی که بر صدقه این مؤمنان [[عیب]] گرفته و آنان را ریشخند می‌کنند، [[عذاب]] دردناکی در انتظارشان است.
زید در [[غزوه بدر]] و [[اُحُد]] حضور داشت<ref> السیرة النبویه، ج ۲، ص۶۸۹؛ المغازی، ج ۱، ص۱۶۰؛ الطبقات، ج ۳، ص۳۵۶.</ref> و در اعزام [[تبوک]] و تأمین [[تدارک]] [[سپاه]] در سال ۹ هجری [[صدقه]] اندکی به [[پیامبر]] پیشکش کرد<ref>المغازی، ج ۳، ص۹۹۱، ۱۰۶۹؛ السیرة النبویه، ج ۲، ص۵۱۵.</ref>. از این گزارش می‌توان دریافت که زید بن اسلم جزو طبقات فرو دست [[جامعه]] بوده و مِلْک و [[باغی]] از خود نداشته، بلکه کارگری بوده که برای دیگران کار می‌کرده است. برخی از [[منافقان]] اوسی، مانند معتب بن [[قشیر]] و عبداللّه‌ بن نبتل، [[زید]] را به جهت [[انفاق]] اندکش [[سرزنش]] کردند که [[آیه]] {{متن قرآن|الَّذِينَ يَلْمِزُونَ الْمُطَّوِّعِينَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ فِي الصَّدَقَاتِ وَالَّذِينَ لَا يَجِدُونَ إِلَّا جُهْدَهُمْ فَيَسْخَرُونَ مِنْهُمْ سَخِرَ اللَّهُ مِنْهُمْ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ}}<ref>«آنان که به مؤمنان داوطلب دادن صدقه‌ها و به کسانی که جز توان (اندک) خود چیزی (برای دادن صدقه) نمی‌یابند طعنه می‌زنند و آنان را به ریشخند می‌گیرند، خداوند به ریشخندشان می‌گیرد و عذابی دردناک خواهند داشت» سوره توبه، آیه ۷۹.</ref> نازل شد<ref>مجمع‌البیان، ج ۵، ص۸۴.</ref>. در این آیه اشاره شده که برخی [[مؤمنان]] صدقه دهنده، در انفاق خود به اندازه توانشان عمل می‌کنند (صدقه آنان اندک است) و کسانی که بر صدقه این مؤمنان [[عیب]] گرفته و آنان را ریشخند می‌کنند، [[عذاب]] دردناکی در انتظارشان است.


به نقلِ [[عبیداللّه‌ بن ابی رافع]]، وی در [[سال ۳۶ هجری]] در [[نبرد]] [[صفّین]] کنار [[حضرت علی]] {{ع}} بوده است<ref>اسدالغابه، ج ۲، ص ۱۲۵؛ الاصابه، ج ۲، ص ۴۸۹.</ref>.<ref>[[حسین مرادی‌نسب|مرادی‌نسب، حسین]]، [[زید بن اسلم عجلانی (مقاله)|مقاله «زید بن اسلم عجلانی»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۴ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱۴.</ref>
به نقلِ عبیداللّه‌ بن ابی [[رافع]]، وی در سال ۳۶ هجری در [[نبرد]] [[صفّین]] کنار [[حضرت علی]]{{ع}} بوده است<ref>اسدالغابه، ج ۲، ص۱۲۵؛ الاصابه، ج ۲، ص۴۸۹.</ref>.<ref>[[حسین مرادی‌نسب|مرادی‌نسب، حسین]]، [[زید بن اسلم عجلانی (مقاله)|مقاله «زید بن اسلم عجلانی»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۴ (کتاب)| دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۴]].</ref>
 
==زید بن أسلم (متوفای ۱۳۶) و [[فرزندان]] او==
زید غلام [[عمر بن خطاب]] بوده است. [[حماد بن زید]] می‌گوید: وارد [[مدینه]] شدم در حالی که [[مردم]] دربارۀ زید بن أسلم سخنانی می‌گفتند، از [[عبیدالله بن عمر بن خطاب]]<ref>عبیدالله بن عمر همان کسی است که هرمزان را کشت.</ref> پرسیدم:
{{عربی|ما تقول في مولاكم قال:... إنه يفسر القرآن برأيه}}<ref>الکامل فی الضعفاء، ج۳، ص۲۰۸؛ تاریخ دمشق، ج۱۹، ص۲۸۹؛ میزان الاعتدال، ج۲، ص۹۸، حدیث ۲۹۸۹.</ref>؛
شما دربارۀ غلامتان چه می‌گویید گفت:... همانا [[قرآن]] را طبق نظر خود [[تفسیر]] می‌کرد.
 
و بر اساس [[روایات]] [[فریقین]] [[تفسیر قرآن]] به [[رأی]] [[حرام]] است؛ [[پیامبر اکرم]] در این باره می‌فرمایند:
{{متن حدیث|من فسر القرآن برأيه فقد افترى على الله الكذب}}<ref>وسائل الشیعة، ج۲۷، ص۱۰۹، حدیث ۳۳۵۶۷.</ref>؛
هر کس قرآن را به رأی خود تفسیر کند در [[حقیقت]] به [[خدا]] [[دروغ]] بزرگی بسته است.
و در جای دیگر آمده است:
{{متن حدیث|من فسر القرآن برأيه فليتبوأ مقعده في النار}}<ref>تفسیر کبیر، ج۷، ص۱۴۸.</ref>؛
هر کس قرآن را بر اساس نظر خود تفسیر کند جایگاهش در [[آتش]] است.
 
این فرد با این توصیفات همان کسی است که [[سیوطی]] در مورد وی گفته بود:
{{عربی|وعلماء أهل المدينة في التفسير: زيد بن أسلم الذي أخذ عنه ابنه عبدالرحمان بن زيد}}<ref>الاتقان، ج۲، ص۴۹۹، حدیث ۶۳۹۸.</ref>؛
و از علمای تفسیر مدینه [[زید بن اسلم]] است که فرزندش عبدالرحمان بن زید بن اسلم و از او [[حدیث]] اخذ کرده است.
[[عبدالله بن زید بن اسلم]] متوفای ۱۶۴، عبدالرحمان بن زید بن اسلم متوفای ۱۸۲ و [[اسامة بن زید بن اسلم]] متوفای در [[حکومت]] [[منصور دوانقی]] سه برادرند که هر سه از پدر خود -زید بن اسلم- [[روایت]] می‌کنند. [[ذهبی]] در الکاشف در مورد عبدالرحمان می‌گوید: ضعفوه<ref>الکاشف، ج۱، ص۶۲۸، حدیث ۳۱۹۶.</ref>- یعنی همه او را [[تضعیف]] کرده‌اند-.
[[دارقطنی]] او را در کتاب الضعفاء والمتروکین آورده است<ref>الضعفاء والمتروکین، ج۱، ص۱۵، حدیث ۳۳۲.</ref>.
 
احمد می‌گوید:
{{عربی|عبدالله ثقة والآخران ضعيفان}}<ref>میزان الاعتدال، ج۲، ص۵۶۴، حدیث ۴۸۶۸.</ref>؛
عبدالله [[ثقه]] است و [[برادران]] دیگر وی [[ضعیف]] هستند.
[[ابن حجر]] در تقریب التهذیب و بسیاری از [[علما]] [[عبدالرحمان بن زید بن اسلم]] را [[تضعیف]] کرده‌اند<ref>الضعفاء الصغیر، ج۱، ص۷۴، حدیث ۲۰۸؛ الجرح والتعدیل، ج۲، ص۲۸۵؛ ج۵، ص۵۹، ۲۳۳؛ الضعفاء اصفهانی، ج۱، ص۱۰۲، ۱۲۲؛ تقریب التهذیب، ج۱، ص۳۴۰، حدیث ۳۸۶۶؛ میزان الاعتدال، ج۲، ص۵۶۴، حدیث ۴۸۶۸.</ref>.<ref>[[سید علی حسینی میلانی|حسینی میلانی، سید علی]]، [[جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام ج۱ (کتاب)|جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام، ج۱]]، ص ۲۷۱.</ref>


== منابع ==
== منابع ==
{{منابع}}
{{منابع}}
# [[پرونده:1100408.jpg|22px]] [[حسین مرادی‌نسب|مرادی‌نسب، حسین]]، [[زید بن اسلم عجلانی (مقاله)|مقاله «زید بن اسلم عجلانی»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۴ (کتاب)|'''دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۴''']]
# [[پرونده:1100408.jpg|22px]] [[حسین مرادی‌نسب|مرادی‌نسب، حسین]]، [[زید بن اسلم عجلانی (مقاله)|مقاله «زید بن اسلم عجلانی»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۴ (کتاب)|'''دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۴''']]
# [[پرونده:Jawahir-kalam-1.jpg|22px]] [[سید علی حسینی میلانی|حسینی میلانی، سید علی]]، [[جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام ج۱ (کتاب)|'''جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام ج۱''']]
{{پایان منابع}}
{{پایان منابع}}


خط ۴۶: خط ۲۲:


[[رده:اعلام]]
[[رده:اعلام]]
[[رده:تابعین]]
[[رده:اصحاب پیامبر]]
۱۳۰٬۰۵۳

ویرایش