دین: تفاوت میان نسخه‌ها

دین (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۲۲ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۱۴

۵٬۲۱۸ بایت حذف‌شده ، ‏۲۲ آوریل ۲۰۲۵

←‏دین و تعیین هدف ارزش‌‎های اخلاقی

دیداریویکی‌متن

Bahmani

مدیران

۱۲۹٬۹۹۶

ویرایش

@@ خط ۱۴۸: / خط ۱۴۸: @@
 آنچه در این بحث مهم است، «تأثیرات دین بر [[نظام اخلاقی]]» است که در غیر این صورت، نمی‌توان وجه ممیز روشنی میان اخلاق دینی و سکولار برشمرد. اهم این کارکردها یکی به جنبه [[تبیین]] مفاهیم [[اخلاقی]] ناظر است و دیگری به آسمانی شدن [[فضائل]] و در آخر تحقق عملی [[ارزش‌های اخلاقی]] به مدد [[دین]] است که این سه بر هم ترتب منطقی دارند؛ زیرا فهم درست مفاهیم به مدد دین بوده، و به مبدأ بازمی‌گردد<ref>[[مسلم محمدی|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات علم کلام]]، ص۲۱۹-۲۲۰.</ref>.
-==دین و تعیین [[هدف]] ارزش‌‎های [[اخلاقی]]==
-درباره هدف نهایی ارزش‌های اخلاقی، دیدگاه‌های گوناگون هست که کتب [[فلسفه]] [[اخلاق]]، به تفصیل در این مورد مطالبی را بیان کرده است. ما در این بخش از منظر دین، هدف نهایی هنجارهای [[اخلاقی]] را بیان می‌کنیم:
-=== [[قرب الهی]] یا [[ابدیت]] مطلق===
-اساس ارزش‌ها را غایات و اهداف [[افعال]] و [[رفتارها]] تشکیل می‌دهد. به عبارت دیگر، [[ارزش]] رفتارهای اخلاقی به غایات و اهداف آنهاست. از آنجا که [[انسان]] دارای اهداف [[مقدس]] است، باید فعالیت‌ها و اعمالی را انجام دهد که او را به آنها برسانند. در این صورت است که چهره ارزشهای اخلاقی ظاهر می‌گردد. با توجه به اینکه [[هدف]] نهایی انسان رسیدن به قرب الهی است و بالاترین هدف برای [[سیر تکاملی انسان]] است<ref>مرتضی مطهری، انسان کامل، ص۹۵.</ref>، ارزش رفتارهای اخلاقی از آن نشئت می‌گیرد که یا مستقیماً موجب قرب الهی میشوند یا زمینه [[تقرب]] را فراهم میآورند و «تقرب یعنی: [انسان] واقعاً مراتب و مراحل هستی را طی کند و به کانون لایتناهی هستی نزدیک شود»<ref>مرتضی مطهری، مجموعه آثار، ج۳، ص۲۹۲.</ref> و این [[کمال مطلق]] است.
-به گفته [[استاد مطهری]]، [[بشر]] هم از لحاظ شخصی به [[دین]] احتیاج دارد و هم از لحاظ [[اجتماعی]] نیازمند[[دین]] است. «همین که ابدیت به [[فکر]] [[بشر]] می‌آید، به [[جهان]] دیگر پیوند پیدا می‌کند. این [[قدرت فکری]] و [[تصوری]]، در او [[احساسات]] و [[تمایلات]] ابدیت خواهی به وجود میآورد. پیدایش اینگونه تصورات وسیع و گسترده و... تمایلات و خواسته‌های عظیم و پهناور در انسان با ساختمان بدنی و [[جسمانی]] محدود و فانی شونده انسان، به هیچ وجه [[هماهنگی]] ندارد<ref>مرتضی مطهری، امدادهای غیبی، ص۳۶.</ref> و تنها چیزی که این [[احساس]] و این احتیاج را به صورت کامل و مطمئن تأسیس می‌کند، احساسات و [[عقاید]] مذهبی و [[پرستش]] است»<ref>مرتضی مطهری، امدادهای غیبی، ص۳۷.</ref>.
-=== کمال و [[سعادت]]===
-استاد مطهری به تبیین تفاوت نداشتن کمال با سعادت می‌پردازد و با اشاره انتقادی به دیدگاه کانت، می‌فرماید: «آقای کانت، میان کمال و سعادت فرق گذاشته و این فکر از [[زمان]] او تا زمان حاضر، هنوز رایج است که فرنگیها می‌گویند کمال یک مطلب است، سعادت مطلب دیگر»<ref>مرتضی مطهری، فلسفه اخلاق، ص۷۱؛ مجموعه آثار، ج۲۲، ص۷۵ - ۹۴ (به طور مفصل در این مورد بحث شده است).</ref>؛ زیرا «کانت می‌گوید در همه [[دنیا]] یک خوبی وجود دارد و آن، [[اراده نیک]] است. اراده نیک یعنی در مقابل فرمان‌های [[وجدان]] [[مطیع]] مطلق بودن... و به نتایج کار توجه ندارد، و می‌گوید خواه برای تو مفید فایده، یا لذتی [داشته] باشد یا [نداشته] نباشد، [[خوشی]] به دنبال بیاورد یا [[رنج]]، آن را انجام بده... پس با [[سعادت انسان]] کار ندارد؛ چون «[[سعادت]]» یعنی خوشی... یعنی خوشی هرچه بیشتر، که در آن هیچگونه رنج و المی، اعم از [[روحی]] - جسمی، [[دنیوی]] و [[اخروی]] وجود نداشته باشد.»..<ref>مرتضی مطهری، فلسفه اخلاق، ص۷۰.</ref>.
-ایشان این مطلب را تشریح کرده، می‌فرماید: «[[اخلاق]] و سعادت با یکدیگر توأم است... مفهوم سعادت، رکن اخلاق است»<ref>مرتضی مطهری، فلسفه اخلاق، ص۷۱.</ref>. ایشان با جملات استفهامی، بیان می‌کند که [[انسان]] وقتی به [[ملکوت]] اعلا و [[کمال مطلق]] برسد، [[سعادتمند]] است و همان چیزی که [[هدف]] [[دین الهی]] است. پس سعادت همان رسیدن به [[قرب الهی]] و کمال لایتناهی است.<ref>[[سید رشید صمیمی|صمیمی، سید رشید]]، [[اهداف و کارکردهای دین (کتاب)|اهداف و کارکردهای دین]]، ص 74-76.</ref>
 ==[[دین]] و ارائه ضمانت اجرایی و تحقق بخشی به ارزش‌های [[اخلاقی]]==