پرش به محتوا

فضیلت اخلاقی: تفاوت میان نسخه‌ها

۳٬۱۵۶ بایت اضافه‌شده ،  ‏۲۷ مهٔ ۲۰۲۵
خط ۴۰: خط ۴۰:
# نقص در [[ایمان]]: کلیه [[مفاسد اخلاقی]] و اعمالی، از این است که قلب بی‌خبر از ایمان است و آنچه عقل او به واسطه [[برهان عقلی]] یا [[اخبار]] [[انبیاء]] [[درک]] کرده، به قلب نرسیده و [[دل]] از او بی‌خبر است<ref>امام خمینی، شرح چهل حدیث، ص۱۱۲.</ref>. بسیاری معتقدند [[نظام]] [[جهان]] [[نظام احسن]] است و همه امور به دست [[خداوند]] است و خداوند براساس [[مصالح]] نعمات و [[آمال]] و [[ارزاق]] را تقسیم می‌نماید لکن این [[اعتقاد]] به قلب [[انسان]] [[رسوخ]] ننموده و [[ایمان قلبی]] به آن تعلق نگرفته لذا ریشه بسیاری از مفاسد اخلاقی همین نقص در ایمان است.
# نقص در [[ایمان]]: کلیه [[مفاسد اخلاقی]] و اعمالی، از این است که قلب بی‌خبر از ایمان است و آنچه عقل او به واسطه [[برهان عقلی]] یا [[اخبار]] [[انبیاء]] [[درک]] کرده، به قلب نرسیده و [[دل]] از او بی‌خبر است<ref>امام خمینی، شرح چهل حدیث، ص۱۱۲.</ref>. بسیاری معتقدند [[نظام]] [[جهان]] [[نظام احسن]] است و همه امور به دست [[خداوند]] است و خداوند براساس [[مصالح]] نعمات و [[آمال]] و [[ارزاق]] را تقسیم می‌نماید لکن این [[اعتقاد]] به قلب [[انسان]] [[رسوخ]] ننموده و [[ایمان قلبی]] به آن تعلق نگرفته لذا ریشه بسیاری از مفاسد اخلاقی همین نقص در ایمان است.
# [[غفلت]]: غفلت می‌تواند بروز و جلوه‌های گوناگونی داشته باشد و هر کدام می‌تواند مانع بزرگی برای [[رشد]] فضائل اخلاقی باشد، از آن جمله است، غفلت از [[آخرت]]<ref>امام خمینی، شرح چهل حدیث، ص۱۷۴-۱۷۵.</ref>، غفلت از فرصت‌های محدود بشری، فراموش کردن این مهم که انسان برای رسیدن به مقصد فرصت کوتاهی دارد و این فرصت‌ها به‌سرعت از بین خواهد رفت<ref>امام خمینی، شرح چهل حدیث، ص۱۷۴-۱۷۵.</ref> و همچنین [[غفلت]] از [[خداوند تبارک و تعالی]] و غفلت از [[حقیقت]] و مقصد خود<ref>امام خمینی، شرح حدیث جنود عقل و جهل، ص۸۳.</ref> و غفلت از نعمات [[الهی]] و... که همه می‌تواند از موانع مهم [[رشد]] [[فضائل اخلاقی]] و [[تزکیه نفس]] گردد<ref>[[سید محسن سادات کیائی|سادات کیائی، سید محسن]]، [[نظام اخلاق اسلامی - سادات کیائی (مقاله)| مقاله «نظام اخلاق اسلامی»]]، [[منظومه فکری امام خمینی (کتاب)|منظومه فکری امام خمینی]]، ص ص۳۶۱ ـ ۳۶۴.</ref>.
# [[غفلت]]: غفلت می‌تواند بروز و جلوه‌های گوناگونی داشته باشد و هر کدام می‌تواند مانع بزرگی برای [[رشد]] فضائل اخلاقی باشد، از آن جمله است، غفلت از [[آخرت]]<ref>امام خمینی، شرح چهل حدیث، ص۱۷۴-۱۷۵.</ref>، غفلت از فرصت‌های محدود بشری، فراموش کردن این مهم که انسان برای رسیدن به مقصد فرصت کوتاهی دارد و این فرصت‌ها به‌سرعت از بین خواهد رفت<ref>امام خمینی، شرح چهل حدیث، ص۱۷۴-۱۷۵.</ref> و همچنین [[غفلت]] از [[خداوند تبارک و تعالی]] و غفلت از [[حقیقت]] و مقصد خود<ref>امام خمینی، شرح حدیث جنود عقل و جهل، ص۸۳.</ref> و غفلت از نعمات [[الهی]] و... که همه می‌تواند از موانع مهم [[رشد]] [[فضائل اخلاقی]] و [[تزکیه نفس]] گردد<ref>[[سید محسن سادات کیائی|سادات کیائی، سید محسن]]، [[نظام اخلاق اسلامی - سادات کیائی (مقاله)| مقاله «نظام اخلاق اسلامی»]]، [[منظومه فکری امام خمینی (کتاب)|منظومه فکری امام خمینی]]، ص ص۳۶۱ ـ ۳۶۴.</ref>.
== روش‌های تثبیت فضائل اخلاقی ==
راه‌های تداوم و تثبیت [[تهذیب نفس]] و [[فضایل اخلاقی]]، [[مشارطه]]، [[مراقبه]]، و [[محاسبه]] است که به اختصار بیان می‌گردد:
# مشارطه: گام اول در [[خودسازی]] [[اخلاقی]]، مشارطه است. مقصود از مشارطه این است که [[انسان]] برای خود شرط کند که برخلاف [[رضای الهی]] کاری انجام ندهد و مرتکب [[رذایل اخلاقی]] نگردد، و می‌تواند آن را از مقدار کم شروع نماید مثلاً شرط نماید که امروز برخلاف رضای الهی کاری انجام ندهد و در صورتی که انسان، [[عزم]] کند و [[اراده]] چنین کاری نماید کار برای او ساده می‌شود<ref>امام خمینی، شرح [[چهل حدیث]]، ص۹.</ref>.
# مراقبه: پس از مشارطه، باید انسان مراقب باشد که در تمام مدت شرط، متوجه شرطی که نموده، باشد و خود را ملزم به انجام آن بداند و در صورتی که عواملی درونی و بیرونی بخواهند او را از انجام شرط منصرف کنند با آنها مقابله نماید و به [[فکر]] [[نعمت‌های خدا]] بر خود باشد<ref>امام خمینی، شرح چهل حدیث، ص۹.</ref>.
# محاسبه: در انتها لازم است انسان در [[وقت]] مناسبی فعالیت‌ها و [[اعمال]] خود را محاسبه کند و ببینید آیا شرطی که با [[خداوند]] نموده بود را توانسته به خوبی انجام دهد یا در انجام شرط کوتاهی و غفلت داشته؟ اگر موفق به انجام شرط شده بود لازم است [[شکر]] خداوند به‌جا آورد و [[امید]] داشته باشد که با [[راهنمایی]] و کمک [[خداوند متعال]] بتواند قدم‌های بعدی را بردارد، تا جایی که این عمل برای او [[ملکه]] شود و [[لذت]] [[اطاعت]] از [[فرامین الهی]] را در همین [[جهان]] بچشد. و در صورتی که نتوانسته باشد به شرط خود عمل نماید نباید [[مأیوس]] گردد و لازم است از [[خداوند تبارک و تعالی]] [[عذرخواهی]] نموده و خود را ملزم کند که آن شرط را تحقق بخشد. و این کار را ادامه دهد تا خداوند تبارک و تعالی [[توفیق]] و [[سعادت]] را به روی [[انسان]] بگشاید<ref>امام خمینی، شرح چهل حدیث، ص۹، حدیث اول.</ref>.<ref>[[سید محسن سادات کیائی|سادات کیائی، سید محسن]]، [[نظام اخلاق اسلامی - سادات کیائی (مقاله)| مقاله «نظام اخلاق اسلامی»]]، [[منظومه فکری امام خمینی (کتاب)|منظومه فکری امام خمینی]]، ص۳۶۵.</ref>


== جستارهای وابسته ==
== جستارهای وابسته ==
۱۲۹٬۵۶۶

ویرایش