طغیان در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

===[[استکبار]]===

[[کبر]] و [[غرور]] و استکبار از عوامل اصلی طغیان است. نخستین [[طاغی]] [[مستکبر]] [[ابلیس]] بود که در برابر [[فرمان خدا]] برای [[سجده]] بر [[آدم]] [[برتری‌طلبی]] و [[طغیان]] کرد:{{متن قرآن|وَإِذْ قُلْنَا لِلْمَلَـٰٓئِكَةِ ٱسْجُدُوا۟ لِـَٔادَمَ فَسَجَدُوٓا۟ إِلَّآ إِبْلِيسَ أَبَىٰ وَٱسْتَكْبَرَ وَكَانَ مِنَ ٱلْكَـٰفِرِينَ}}<ref>«و (یاد کنید) آنگاه را که به فرشتگان گفتیم: برای آدم فروتنی کنید، همه فروتنی کردند جز ابلیس که سرباز زد و سرکشی کرد و از کافران شد» سوره بقره، آیه ۳۴.</ref> او خود را از آدم [[برتر]] می‌دانست و در برابر [[فرمان خدا]] [[کبر]] ورزید:{{متن قرآن|... أَسْتَكْبَرْتَ أَمْ كُنتَ مِنَ ٱلْعَالِينَ}}<ref>«فرمود: ای ابلیس! چه چیز تو را از فروتنی برای چیزی که به دست خویش آفریدم، باز داشت؟ سرکشی کردی یا از والا رتبگانی؟» سوره ص، آیه ۷۵.</ref> پس از [[ابلیس]]، پسر بزرگ آدم که [[طغیانگری]] برتری‌طلب و [[مستکبر]] بود، به سبب پذیرفته شدن [[قربانی]] [[برادر]] کوچک خود برآشفت و او را کشت:{{متن قرآن|... فَتُقُبِّلَ مِنْ أَحَدِهِمَا وَلَمْ يُتَقَبَّلْ مِنَ ٱلْـَٔاخَرِ قَالَ لَأَقْتُلَنَّكَ قَالَ إِنَّمَا يَتَقَبَّلُ ٱللَّهُ مِنَ ٱلْمُتَّقِينَ}}<ref>«و برای آنان داستان دو پسر آدم (هابیل و قابیل) را به درستی بخوان! که قربانی‌یی پیش آوردند اما از یکی از آن دو پذیرفته شد و از دیگری پذیرفته نشد، (قابیل) گفت: بی‌گمان تو را خواهم کشت! (هابیل) گفت: خداوند تنها از پرهیزگاران می‌پذیرد» سوره مائده، آیه ۲۷.</ref> در این دسته، [[طاغیان]] از [[قوم نوح]] را می‌توان یاد کرد که از روی کبر و [[استکبار]]، [[مؤمنان]] به نوح را فرودست می‌نامیدند<ref>{{متن قرآن|فَقَالَ ٱلْمَلَأُ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ مِن قَوْمِهِۦ مَا نَرَىٰكَ إِلَّا بَشَرًۭا مِّثْلَنَا وَمَا نَرَىٰكَ ٱتَّبَعَكَ إِلَّا ٱلَّذِينَ هُمْ أَرَاذِلُنَا بَادِىَ ٱلرَّأْىِ وَمَا نَرَىٰ لَكُمْ عَلَيْنَا مِن فَضْلٍۭ بَلْ نَظُنُّكُمْ كَـٰذِبِينَ}}«پس سردستگان [[کافر]] از [[قوم]] وی گفتند: ما تو را جز بشری مانند خویش نمی‌دانیم و جز این نمی‌بینیم که [[فرومایگان]] ما نسنجیده از تو [[پیروی]] کرده‌اند و در شما [[برتری]] نسبت به خویش نمی‌بینیم بلکه شما را [[دروغگو]] می‌پنداریم» [[سوره هود]]، [[آیه]] ۲۷.</ref>؛ همچنین [[قوم فرعون]] و در رأس آنها خود [[فرعون]] را:{{متن قرآن|...وَإِنَّ فِرْعَوْنَ لَعَالٍۢ فِى ٱلْأَرْضِ وَإِنَّهُۥ لَمِنَ ٱلْمُسْرِفِينَ}}<ref>«اما هیچ کس (سخن) موسی را باور نکرد جز فرزندانی از قوم وی، (آن هم) با ترس آنکه فرعون و سرکردگانشان آنان را به بلا افکنند و بی‌گمان فرعون در (سر) زمین (مصر) بلند پروازی کرد و او به راستی از گزافکاران بود» سوره یونس، آیه ۸۳.</ref>؛ {{متن قرآن|ٱذْهَبْ إِلَىٰ فِرْعَوْنَ إِنَّهُۥ طَغَىٰ}}<ref>«به سوی فرعون روان شو که او سرکشی کرده است» سوره طه، آیه ۲۴.</ref>؛ {{متن قرآن|إِلَىٰ فِرْعَوْنَ وَمَلَإِي۟هِۦ فَٱسْتَكْبَرُوا۟ وَكَانُوا۟ قَوْمًا عَالِينَ}}<ref>«به سوی فرعون و سرکردگانش ولی گردنفرازی کردند و قومی برتری جوی بودند» سوره مؤمنون، آیه ۴۶.</ref>. [[طغیان]] آنان به اندازه‌ای بود که [[بنی‌اسرائیل]] را به [[استثمار]] و [[بردگی]] کشیده بودند و پسران آنان را می‌کشتند و [[زنان]] و دخترانشان را زنده نگه می‌داشتند و آنان را در [[عذاب]] و [[رنج]] و [[خواری]] عمیقی گرفتار کرده بودند:{{متن قرآن|وَإِذْ نَجَّيْنَـٰكُم مِّنْ ءَالِ فِرْعَوْنَ يَسُومُونَكُمْ سُوٓءَ ٱلْعَذَابِ يُذَبِّحُونَ أَبْنَآءَكُمْ وَيَسْتَحْيُونَ نِسَآءَكُمْ وَفِى ذَٰلِكُم بَلَآءٌۭ مِّن رَّبِّكُمْ عَظِيمٌۭ}}<ref>«و (یاد کنید) آنگاه را که شما را از فرعونیان رهانیدیم که به شما عذابی سخت می‌چشاندند، پسرانتان را سر می‌بریدند و زنانتان را زنده می‌گذاردند و در آن از سوی پروردگارتان برای شما آزمونی سترگ بود» سوره بقره، آیه ۴۹.</ref>.<ref>[[محمد سحرخوان|سحرخوان، محمد]]، [[طغیان (مقاله)|مقاله «طغیان»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۷ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱۷، ص ۴۹۳.</ref>

== منابع ==