محمد بن نصیر نمیری: تفاوت میان نسخه‌ها

{{مدخل مرتبط

| پرسش مرتبط  = مهدویت (پرسش)

}}

[[محمد بن نصیر نمیری]]، یکی از رقبای [[محمد بن عثمان]] ـ نائب امام زمان{{ع}} ـ بود که [[نیابت]] وی را قبول نداشت و خود مدعی نیابت بود. [[ابو العباس بن نوح]] می‌نویسد: «ابو نصر هبة الله بن محمد به من خبر داد که محمد بن نصیر نمیری، از [[اصحاب امام حسن عسکری]]{{ع}} بود. چون آن حضرت [[وفات]] یافت، مدعی منصب محمد بن عثمان شد و گفت: [[نایب امام زمان]]{{ع}} من هستم، اما [[خداوند]] او را [[رسوا]] گردانید؛ زیرا [[الحاد]] و [[نادانی]] وی آشکار گردید. [[محمد بن عثمان]] هم او را [[لعنت]] کرد و از وی دوری نمود و خود را از او پنهان نگاه داشت. نمیری پس از [[شریعی]] به دروغ ادعای نیابت کرد»<ref>غیبة طوسی، ص۳۹۸.</ref>.<ref>[[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۶۲۲.</ref>

 

[[شیخ طوسی]]، در [[اصحاب امام جواد]]{{ع}} دو بار از او نام برده و هیچ شرحی درباره او نداده است<ref>شیخ طوسی، رجال الطوسی، ص۴۰۵، رقم ۷ و ص۴۰۷ رقم ۲۳.</ref> و [[علامه حلی]] نیز، دو جا از او نام برده، می‌‏نویسد: "محمد بن نصیر نمیری کسی است که [[امام هادی]]{{ع}} او را [[لعن]] کرده است". در جای دیگر می‏‌نویسد: [[ابن غضائری]] درباره او گفته است: [[محمد بن نصیر]] از نگاه [[علمی]]، از فضلای [[بصره]] بود و از نظر عقیدتی‏ [[ضعیف]] بود. [[فرقه]] "نصیریه" را او تأسیس کرده و به او منسوب است<ref>علامه حلی، رجال العلامه، ص۲۵۴ و ۲۵۷.</ref>.

 

در [[رجال کشی]] نیز شرح حال او مطرح است. به نظر مرحوم کشی امام هادی{{ع}} سه نفر را لعن کرده که یکی از آن‏ها محمد بن نصیر نمیری است<ref> کشی، اختیار معرفة الرجال، ج ۲، ص۸۰۵.</ref>. در جای دیگر از عبیدی نقل می‏‌کند: "[[امام عسکری]]{{ع}} ـ بدون این‏که من چیزی از او بپرسم ـ نامه‏ای برایم فرستاد و در آن نامه، از محمد بن نصیر نمیری و [[حسن بن محمد]] بن باباقمی، [[اعلان]] [[انزجار]] کرده، فرمود: "تو و همه [[دوستداران]] ما، از آنان دوری جویید و من آن‏ها را لعن می‏‌کنم و [[لعنت خدا]] نیز بر آن‏ها باد! آنان از نام ما سوءاستفاده کرده و [[اموال]] [[مردم]] را می‏‌خورند و فتنه انگیزی می‏‌کنند. آنان ما و [[شیعیان]] ما را [[اذیت]] کردند. [[خداوند سبحانه و تعالی]] آن‏ها را اذیت کند و آنان را در فتنه‌‏ای که ایجاد کرده‌‏اند، مغلوب و نابود سازد"<ref>کشی، اختیار معرفة الرجال، ج ۲، ص۸۰۵.</ref>.<ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص۳۸۵ - ۳۸۶.</ref>

 

وی [[عقاید]] [[کفرآمیز]] و [[الحادی]] داشت که سعی می‏‌کرد آن را در بین عامّه مردم منتشر سازد. محمد بن موسی بن حسن بن فرات نیز اسباب کار او را فراهم و او را پشتیبانی می‌‏کرد<ref>[[شیخ طوسی]]، کتاب الغیبة، ص۳۹۸.</ref>. ابن فرات از [[خاندان]] معروف به نوفرات بود. وی در [[بغداد]] و [[کوفه]] محدثی معروف بود و به نظر می‌‏رسد نخستین فرد از خاندان بنوفرات است که در [[حکومت عباسی]] مقامی به دست آورد<ref> جاسم حسین، تاریخ سیاسی غیبت امام دوازدهم، ص۱۶۹.</ref>. از این‏جا نقش [[حکومت]] در حمایت و پشتیبانی از خطوط [[انحرافی]] روشن می‌‏شود. [[عقاید]] نمیری در کتاب "[[الغیبة]]"، "[[رجال کشی]]" و "[[فرق الشیعه]]" بیان شده است.

 

[[سعد بن عبدالله]] [[اشعری]] می‌گوید: «محمد بن نصیر نمیری مدعی بود که [[پیغمبر]] است و [[امام هادی]]{{ع}} او را [[مبعوث]] کرده است و [[عقیده]] به [[تناسخ]] داشت. وی [[معتقد]] به خدایی [[امام هادی]]{{ع}} بود. [[ازدواج]] با محارم را جایز می‌دانست و عمل لواط‍‌ را [[حلال]] کرده بود. نمیری این را موجب [[تواضع]] و [[فروتنی]] مفعول و [[لذت]] و کامرانی فاعل می‌دانست و می‌گفت: [[خدا]] هیچ‌یک از اینها را بر بندگانش [[حرام]] نکرده است»<ref>غیبة طوسی، ص۳۹۸، ح ۳۷۱؛ کشی، اختیار معرفة الرجال، ج ۲، ص۸۰۵؛ فرق الشیعه، ص۱۰۳.</ref>.<ref>[[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۶۲۲.</ref>

 

سعد بن عبد اللّه گوید: نمیری در آخر عمر [[بیمار]] شد و در آن حال مرد. در آن [[بیماری]] از وی پرسیدند: [[جانشین]] تو کیست؟ او با زبان [[ضعیف]] و گرفته‌‏ای گفت: [[احمد]]؛ ولی کسی نفهمید احمد کیست؛ به همین سبب این حرف، موجب انشعاب [[پیروان]] او شد؛ عده‏‌ای گفتند: مقصود نمیری، احمد فرزندش بوده است. جمعی گفتند: [[احمد بن محمد بن موسی بن فرات]] است و گروهی گفتند: منظور وی [[احمد بن موسی بن فرات]] است و فرقه‌‏ای گفتند: منظور وی احمد بن ابو الحسین بن بشر بن یزید است. این انشعاب باعث پراکندگی [[اتباع]] او شد<ref>ر.ک: شیخ طوسی، کتاب الغیبة، ص۳۹۹، ح ۳۷۳.</ref>.<ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص۳۸۵ – ۳۸۶؛ [[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۶۲۲.</ref>

 

[[فرقه]] «[[نمیریّه]]» منسوب به [[محمد بن نصیر نمیری]] است. «نمیریّه» فرقه‌ای از قائلین به [[امامت امام هادی]]{{ع}} در [[زمان]] [[حیات]] او بودند و بعدا [[منحرف]] شدند و قائل به [[نبوت]] محمد بن نصیری نمیری شدند و ادعا کردند که [[محمد بن نصیر]] را امام هادی{{ع}} مبعوث کرده است<ref>فرق الشیعه، ص۱۰۲.</ref>. چون نمیری جزء [[شیعیان]] نبود، ادعاهای وی نه موقعیت [[محمد بن عثمان]] را تضعیف کرد و نه هیچ‌یک از پیروانش را به جانب خود کشانید. از این‌رو نفوذ وی عمدتا به [[غلات]] محدود می‌شد<ref>آخرین امید، داوود الهامی، ص۱۲۵.</ref>.<ref>[[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۶۲۲.</ref>

 

[[رده:مدعیان نیابت خاصه]]