الهیات: تفاوت میان نسخه‌ها

الهیات (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۱۹ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۲۸

۷٬۱۰۵ بایت اضافه‌شده ، ‏۱۹ اوت ۲۰۲۵

←‏منابع

دیداریویکی‌متن

Jaafari

مدیران

۸۰٬۱۲۹

ویرایش

@@ خط ۱۶۴: / خط ۱۶۴: @@
 ===[[عقائد]] اصلی [[الهیات]] [[لیبرال]]===
 [[نهضت]] الهیات لیبرال در [[قرن]] بیستم هم ادامه یافت و شکل‌های گوناگونی به خود گرفت. خطوط اصلی رایج در آن هم، تأکید بر [[حلول]] [[خداوند]] به جای تعالی و [[تنزیه]] او، [[تأسی]] به [[سیره عملی]] [[مسیح]] به جای بزرگشمردن [[مرگ]] فدیهوار او و توجه به استکمال و [[اصلاح اخلاقی]] انسان به جای توجه به گنهکاری جبلی او بود. همچنین، [[پیروان]] آن به کمال اتصال بین [[عقل و وحی]]، [[ایمان]] و [[تجربه]] بشری، خداوند و [[جهان]]، مسیح و سایر [[انسان‌ها]] و [[مسیحیت]] و سایر [[ادیان]] [[معتقد]] بودند و تفاوتی اصولی بین ادیان مختلف نمی‌دیدند، مگر در مراتب ادیان و به نظر آنها الهیات باید به طور گسترده [[تجربی]] و [[عقلانی]] شود، و [[عقاید دینی]] با توجه به پیامدهای آن در [[زندگی]] انسان و قدرتی که در برآوردن عمیق‌ترین [[نیازهای بشری]] دارند، بر [[حق]] هستند<ref>باربور، ایان، علم و دین، ترجمه بهاء الدین خرمشاهی، ص۱۵۶-۱۵۷.</ref>.<ref>[[رضا میرزائی|میرزائی، رضا]]، [[الهیات لیبرال (مقاله)|مقاله «الهیات لیبرال»]]، [[فرهنگنامه کلام جدید (کتاب)|فرهنگنامه کلام جدید]]، ص ۲۲۲.</ref>
+==الهیات نقلی==
+همه [[ادیان]] نوعی [[نظام]] [[عقیدتی]] دارند که تشکیلدهنده زیرساخت آنهاست و [[پیروان]] این ادیان و مذاهبِ زیرمجموعه آنها می‌‌کوشند نظام عقیدتی خود را با متن مقدسِ دینِ خود هماهنگ و بر اساس آن متن [[مقدس]]، نظام الهیاتی منسجمی ایجاد کنند. به همین منظور، برخی علمای [[مسیحی]] نیز همواره کوشیده‌اند نظام عقیدتی خود را بر [[عهد جدید]]، بخش اصلیِ [[کتاب مقدس]] منطبق کنند و حاصل این تلاش، [[علمی]] به نام الهیات [[وحیانی]] یا نقلی است<ref>سلیمانی اردستانی، عبدالرحیم، مسیحیت، ص۸۵.</ref>.<ref>[[رضا میرزائی|میرزائی، رضا]]، [[الهیات نقلی (مقاله)|مقاله «الهیات نقلی»]]، [[فرهنگنامه کلام جدید (کتاب)|فرهنگنامه کلام جدید]]، ص ۲۲۳.</ref>
+===پشتوانه اعتقادات دینی===
+البته الهیدانان مسیحی درباره پذیرش همه اعتقادات دینی همان‌گونه که در کتاب مقدس آمده است و به دنبال توجیه عقلانینبودن، یا پذیرش برخی [[اعتقادات]] با توجیه [[عقلانی]] اختلافنظر دارند.
+همچنین، برخی از آنها معتقدند، [[علم حقیقی]] [[دین]]، خارج از حیطه [[عقل]] و به مراتب [[کشف و شهود]] و [[تجلیات الهی]] وابسته است. این دسته منکر الهیات عقلانی هستند و همه [[حقایق]] کتاب مقدس را به الهیات نقلی مربوط می‌دانند.
+اما گروه دیگر، الهیات وحیانی یا نقلی را این‌گونه تعریف می‌کنند؛ الهیاتی که در آن درباره امور [[فراتر از عقل]] بحث می‌شود، چنانکه مسائلی از قبیل [[تثلیث]] یا [[گناه]] نخستین در [[معارف]] مسیحی، در نظر بسیاری از علمای مسیحی مسائلی هستند که متکی به وحیاند و فقط در مرتبه نقل می‌‌توان درباره آنها سخن گفت؛ از این رو، این الهیات، الهیات فرا [[عقلی]]<ref>supernatural theology.</ref> است. این نوع الهیات در قرون وسطی رواج دارد و برخی از الهیدانان مسیحی می‌گویند؛ درباره حقایقی مثل [[وجود خدا]] می‌‌توان در الهیات سخن گفت، اما برای داشتن [[علم کامل]] به وجود خدا باید به الهیات وحیانی پرداخت<ref>پازوکی، شهرام و دیگران، الهیات جدید (مجموعه مقالات)، ص۴-۵.</ref>.<ref>[[رضا میرزائی|میرزائی، رضا]]، [[الهیات نقلی (مقاله)|مقاله «الهیات نقلی»]]، [[فرهنگنامه کلام جدید (کتاب)|فرهنگنامه کلام جدید]]، ص ۲۲۳.</ref>
+===گونه‌شناسی مطالب کتاب مقدس===
+از طرفداران این دیدگاه درباره الهیات ملتزم به [[وحی]]، توماس آکویناس (١٢٢۵-١٢٧۴م) است که [[معتقد]] است، حقایق موجود در کتاب مقدس دو گونه هستند: نخست، حقایق وحی شده که [[ادراک]] آنها از طریق عقل هم ممکن است؛ مثل وجود خدا و [[صفات ذاتی]] او یا وجود [[روح انسانی]] و [[فناناپذیری]] آن. به نظر آکویناس، علت اینکه با وجود امکان [[فهم]] این مطالب با [[عقل]]، [[خدا]] آنها را با [[وحی]] هم بیان کرده این است که چون همه افراد [[بشر]] باید [[هدایت]] شوند و از سوی دیگر، همه نمی‌توانند از استدلات [[عقلی]] و [[فلسفه]] [[مابعدالطبیعه]] استفاده کنند، بنابراین، خدا با وحیِ این [[حقایق]] به بشر هر یک از افراد بشر را برای [[شناخت]] تمامی حقایقِ نجاتدهنده آماده کرده است.
+دوم، حقایق و امور [[ایمانی]] فراتر از تمامی [[مراتب عقل]] [[انسانی]] است؛ مثل [[تثلیث]]، تجسد و استخلاص ([[نجات]]). به نظر آکویناس، هیچ نوع [[تفکر]] [[فلسفی]] وجود ندارد که بتوان در آن دلیلی ضروری به نفع حقیقتی از این نوع حقایق اقامه کرد<ref>ژیلسون، اتین، عقل و وحی در قرون وسطی، ترجمه شهرام پازوکی، ص۶۰.</ref>.<ref>[[رضا میرزائی|میرزائی، رضا]]، [[الهیات نقلی (مقاله)|مقاله «الهیات نقلی»]]، [[فرهنگنامه کلام جدید (کتاب)|فرهنگنامه کلام جدید]]، ص ۲۲۴.</ref>
+===نظام الهیاتی عهد جدید===
+باید توجه کرد که عهد جدید دربردارنده دو نظام الهیاتیِ کاملاً جدا از هم است:
+# نظامی که محور [[مسیح]] الوهی است؛ این بخش، رساله‌های پولوس قدیس، [[انجیل یوحنا]] و رساله‌های او را شامل می‌‌شود و بر اساس آن، مسیح، خدای مجسم و موجودی [[ازلی]] و غیر مخلوق و پسر یگانه خدا و با او از یک [[ذات]] است. «در ازل او کلمه بود. کلمه با خدا بود و کلمه خود خدا بود...؛ پس، کلمه، [[انسان]] شد و در میان ما ساکن گردید»<ref>انجیل یوحنا ۱: ۱ و ۱۴.</ref>.
+# نظام الهیاتی که محور آن بندهبودن مسیح است؛ این بخش نیز از سه [[انجیل]] همنوا، کتاب [[اعمال رسولان]]، رساله‌های [[یعقوب]]، [[پطرس]]، [[یهودا]] و [[مکاشفه]] [[یوحنا]] تشکیل شده است و بر اساس آن، مسیح، بنده‌ای از [[بندگان خدا]] و [[پیامبری]] مانند سایر [[انبیا]] است<ref>انجیل متی ۱۲: ۱۸ و اعمال رسولان ۳: ۱۳.</ref>.<ref>سلیمانی اردستانی، عبدالرحیم، مسیحیت، ص۸۶-۹۵.</ref>.<ref>[[رضا میرزائی|میرزائی، رضا]]، [[الهیات نقلی (مقاله)|مقاله «الهیات نقلی»]]، [[فرهنگنامه کلام جدید (کتاب)|فرهنگنامه کلام جدید]]، ص ۲۲۴.</ref>
 == منابع ==
@@ خط ۱۷۴: / خط ۱۹۱: @@
 # [[پرونده:IM010879.jpg|22px]] [[مهدی منزه|منزه، مهدی]]، [[الهیات پویشی (مقاله)|مقاله «الهیات پویشی»]]، [[فرهنگنامه کلام جدید (کتاب)|'''فرهنگنامه کلام جدید''']]
 # [[پرونده:IM010879.jpg|22px]] [[رضا میرزائی|میرزائی، رضا]]، [[الهیات لیبرال (مقاله)|مقاله «الهیات لیبرال»]]، [[فرهنگنامه کلام جدید (کتاب)|'''فرهنگنامه کلام جدید''']]
+# [[پرونده:IM010879.jpg|22px]] [[رضا میرزائی|میرزائی، رضا]]، [[الهیات نقلی (مقاله)|مقاله «الهیات نقلی»]]، [[فرهنگنامه کلام جدید (کتاب)|'''فرهنگنامه کلام جدید''']]
 {{پایان منابع}}