آیه ولایت از دیدگاه اهل سنت: تفاوت میان نسخه‌ها

#آیا می‌توان [[راویان]] این [[احادیث]] را دروغ پرداز و افتراگو دانست! در حالی که در میان آنها ده تن از [[صحابه رسول خدا]]{{صل}} وجود دارد؟! آیا حقیقتاً حدیثی که بیش از پنجاه تن از عالمان حدیثی در دوره‌ها و عصرهای مختلف نقل کرده‌اند و بسیاری از عالمان رجالی سند آن را صحیح و معتبر دانسته‌اند، دروغ و جعلی است؟! اگر پاسخ سؤالات فوق منفی باشد، آیا دیگر می‌توان به مطالب شخصی هم‌چون [[ابن تیمیه]] [[اطمینان]] کرد؟ آیا این شیوۀ بحث و برخورد [[علمی]] با موضوعات علمی است؟ به [[راستی]]، این است حال ابن تیمیه‌ای که گروهی از [[اهل تسنّن]] وی را «[[شیخ الاسلام]]» می‌خوانند! باید دانست که تنها [[شیعیان]] در نزول [[آیه ولایت]] در [[شأن]] [[امیر مؤمنان]]{{ع}} ادعای اجماع نمی‌کنند؛ بلکه به [[اعتقاد]] بسیاری از [[مفسّران]] و عالمان حدیثی و غیر حدیثی [[اهل]] [[سنّت]] در [[شأن نزول]] این آیه درباره حضرت امیر مؤمنان{{ع}} اجماع وجود دارد. [[تفتازانی]] در این باره می‌نویسد: {{عربی|نزلت باتفاق المفسرين في علي بن أبي طالب الله عنه رضي حين أعطى السائل خاتمه وهو راكع في صلاته}}<ref>شرح المقاصد فی علم الکلام، ج۲، ص۲۸۸.</ref>؛ به اتفاق همه مفسّران، آیه ولایت درباره [[علی بن ابی طالب]]{{ع}} نازل شده است، هنگامی که ایشان انگشتر خویش را در [[رکوع]] نماز به [[سائل]] بخشید. [[قاضی ایجی]] نیز می‌نویسد: {{عربی|وقد أجمع أئمة التفسير على أن المراد بـ {{متن قرآن|الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلَاةَ}} إلى قوله تعالى {{متن قرآن|وَهُمْ رَاكِعُونَ}} علي، فإنه كان في الصلاة راكعاً، فسأله سائل، فأعطاه خاتمه، فنزلت الآية}}<ref>المواقف، ج۳، ص۶۱۴.</ref>؛ به تحقیق [[پیشوایان]] [[تفسیری]] [[اجماع]] دارند بر این که مراد از {{متن قرآن|الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلَاةَ... وَهُمْ رَاكِعُونَ}} علی{{ع}} است. پس ایشان در [[رکوع]] [[نماز]] بودند که سائلی از او [[درخواست کمک]] کرد و ایشان انگشتر خویش را به او بخشید و [[آیه]] نازل شد. [[حاکم حسکانی]] به نقل از «[[ابن مؤمن]]»<ref>وی محمد بن مؤمن شیرازی، مصنّف کتاب «نزول القرآن فی شأن امیر المؤمنین{{ع}}» است.</ref> می‌نویسد: {{عربی|لا خلاف بين المفسرين أن هذه الآية نزلت في أمير المؤمنين}}<ref>شواهد التنزیل، ج۱، ص۲۴۶، ش۲۴۱.</ref>؛ بین [[مفسّران]] در این که [[آیه ولایت]] درباره [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} نازل شده اختلافی وجود ندارد. علاء الدین [[قوشچی]] نیز در شرحی که بر [[تجوید]] نگاشته است می‌نویسد: {{عربی|إنها نزلت باتفاق المفسرين في حق علي بن أبي طالب حين أعطى السائل خاتمه وهو راكع في صلاته}}<ref>الشرح الجدید، ذیل آیه ولایت.</ref>؛ این آیه به اتفاق همه مفسّران در [[حق]] [[علی بن ابی طالب]]{{ع}} نازل شده است هنگامی که ایشان در رکوع نماز، انگشتر خود را به [[سائل]] بخشید.  

#اما به غیر از مفسّران، بسیاری از [[عالمان]] [[حدیث]] [[اهل]] [[سنّت]] نیز به نزول آیه ولایت در [[شأن]] امیرالمؤمنین{{ع}} [[اقرار]] و اعتراف کرده‌اند. [[آلوسی]] در این باره می‌گوید: {{عربی|غالب الأخباريين على أنها نزلت في علي}}<ref>تفسیر الآلوسی، ج۶، ص۱۶۷.</ref>؛ اغلب [[اهل حدیث]] برآنند که آیه ولایت در شأن امیرالمؤمنین علی{{ع}} نازل شده است. پس از دیدگاه آلوسی اگر کسی ادعا کند که آیه ولایت درباره [[امیر المؤمنین]]{{ع}} نازل نشده است، در مقابل [[اکثریت]] اهل حدیث قرار گرفته و قول وی شاذّ است. در نتیجه به اعتراف عالمان [[سنّی]]، درباره نزول آیه ولایت در شأن امیر المؤمنین{{ع}} اجماع وجود دارد. در میان عالمان [[شیعی]] نیز [[مرحوم علامه حلی]] در این باره ادعای اجماع کرده است. وی می‌نویسد: {{عربی|لأن المفسرين اتفقوا على أن المراد بهذه الآية علي{{ع}}؛ لأنه لما تصدق بخاتمه حال ركوعه، نزلت هذه الآية فيه ولا خلاف في ذلك}}<ref>کشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد، ص۳۹۵.</ref>؛ مفسّران [[اتفاق نظر]] دارند بر این که منظور این [[آیه]] علی{{ع}} است؛ زیرا به هنگام [[خاتم‌بخشی]] ایشان در [[رکوع]] [[نماز]]، این آیه درباره آن حضرت نازل شد و در این باره اختلافی نیست. بنابراین، نزول آیه در [[شأن]] [[امیرالمؤمنین]]{{ع}}، هم در [[روایات]] و هم در روایات [[اهل]] [[سنّت]] به فراوانی مطرح شده است و [[فریقین]] در این باره [[اتفاق نظر]] دارند؛ از این‌رو چنان چه مطلبی مورد اتفاقِ طرفین [[نزاع]] باشد، شایسته و بایسته است که مورد قبول قرار گیرد.<ref>[[سید علی حسینی میلانی|حسینی میلانی، سید علی]]، [[جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام ج۲ (کتاب)|جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام ج۲]]، ص ۳۲۱.</ref>.

#ادعای [[اجماع]] [[علامه حلی]] (ره) درباره نزول این آیه درباره [[تصدق]] انگشتر [[امام علی]]{{ع}} بی‌مبنا نیست؛ زیرا افزون بر ادعای اجماع از «[[نیشابوری]]»<ref>نیشابوری، حسن، غرائب القرآن، ج۶، ص۱۶۹.</ref> و «[[ایجی]]»<ref>ایجی، عبدالرحمان، المواقف، ص۴۰۵.</ref> در این مسئله، آن همه [[روایت]] از [[صحابه]] و [[تابعان]] کافی است تا در این باره ادعای اجماع [[معنوی]] شود

#ادعای اجماع اهل علم و محدثان بر عدم نزول این آیه در خصوص امام علی{{ع}} بی‌اساس است. کجا [[مفسران]]، محققان و محدثان [[فریقین]] چنین ادعایی دارند؟

#برخلاف ادعای [[ابن تیمیه]] که گفته است: «[[بغوی]] آگاه‌تر از ثعلبی است و تفسیرش مختصر [[تفسیر]] او است، ولی این [[احادیث]] [[دروغین]] را نیاورده است» بغوی در ضمن ذکر اقوال گوناگونی درباره [[شأن نزول]] این [[آیه]] (اقوالی که با [[شأن نزول آیه]] درباره [[امام علی]]{{ع}} هیچ منافاتی ندارد) با صراحت می‌نویسد: [[ابن عباس]] و سدی می‌گویند: [[خداوند]] از آیه {{متن قرآن|وَالَّذِينَ آمَنُوا...}} [[علی بن ابی طالب]]{{ع}} را [[اراده]] کرده است. [[نیازمندی به امام]] علی{{ع}} رسید و او در حال [[رکوع]] در [[مسجد]]، انگشترش را به وی داد<ref>بغوی، حسین بن مسعود، معالم التنزیل، ج۲، ص۴۷.</ref>.

# [[ابن تیمیه]] در آخرین نقد بر [[روایات]] [[شأن نزول آیه]] درباره تصدق انگشتر به [[دست امام]] علی{{ع}} به این [[روایت]] ابن ابی‌حاتم از ابن عباس تشبث می‌جوید: {{متن حدیث|كل من آمن فقد تولى الله و رسوله و الذين آمنوا}}؛ «هر کس [[ایمان]] دارد، [[ولایت خدا]] و [[رسول]] و [[مؤمنان]] را می‌پذیرد»؛ [[غافل]] از آن‌که این سخن ربطی به ادعای ابن تیمیه ندارد.<ref>[[فتح‌الله نجارزادگان|نجارزادگان، فتح‌الله]]، [[آیه ولایت - نجارزادگان (مقاله)| مقاله «آیه ولایت»]]، [[دانشنامه امام علی ج۱۰ (کتاب)|دانشنامه امام علی ج۱۰]]، ص ۱۶۳.</ref>.