وهابیت: تفاوت میان نسخه‌ها

وهابیت (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۲ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۳۴

۱ بایت حذف‌شده ، ‏۲ دسامبر ۲۰۲۵

←‏تاریخچۀ وهابیت

دیداریویکی‌متن

Bahmani

مدیران

۱۲۹٬۵۶۲

ویرایش

@@ خط ۱۱: / خط ۱۱: @@
 مجموعه تاریخچه این انشعاب [[فکری]] در عالم [[اسلام]] از گسترش تا پیدایش آن، در چند مرحلۀ [[تاریخی]] پیش رو قابل بررسی است<ref>[[مسلم محمدی|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات علم کلام]]، ص۳۳۴.</ref>.
 # پیش از محمد بن عبدالوهاب: وهابیت به معنای [[مخالفت]] با [[عقاید]] عامۀ [[مسلمانان]] که گاه به فعالیت‌های تکفیری هم منجر می‌‌شد، در تاریخ اسلام ریشه‌ای طولانی دارد؛ چنانکه [[خوارج]] را باید اولین گروه در این دسته برشمرد که به بهانۀ ارتکاب گناه کبیره، اتهام کفر و به همین دلیل [[حکم]] [[قتل]] مسلمانان را صادر می‌‌کردند. در مرحلۀ بعد در دوران [[خلفای عباسی]] این [[تفکر]]، خود را نشان می‌‌دهد. در این دوره شخصی به نام ابومحمد بربهاری در قرن چهارم هجری مسلمانان را از [[زیارت قبور]] منع کرده بود؛ ولی عقیدۀ او از طرف [[خلیفۀ عباسی]] به شدت سرکوب گردید. همچنین [[عبدالله بن محمد]] عکبری [[حنبلی]] در همین [[قرن]] [[فتوا]] به [[حرمت]] [[سفر]] برای [[زیارت]] [[پیغمبر]]{{صل}} و حرمت درخواست شفاعت از او را صادر کرد.
-# وهابیت در دوران [[ابن تیمیه]]: در دوران معاصر و به صورت رسمی، اولین پدیدآورندۀ این اصول [[انحرافی]] در قرن هشتم، احمد بن عبدالحلیم معروف به [[ابن‌تیمیه]] است که در سال ۶۶۱ ق در [[شهر]] حران، یکی از شهرهای [[شام]] یا [[عراق]] متولد شد. او از علمای حنبلی و از مؤسسان اولیۀ این [[فرقه]] به حساب می‌‌آید که به صورت آشکار عقاید [[سلفی]] و ظاهرگرایی را مطرح نمود؛ حتی او گفته بود در ۶۰ مسئلۀ [[دینی]] برخلاف [[اجماع]] و فتوای [[علمای اسلام]] رأی داده است<ref>ر.ک: جماعة من العلماء التوفیق الربانی فی الرد علی ابن‌تیمیة الحرانی، ص۳۲.</ref>. فقهای بزرگ [[زمان]] ابن تیمیه، اقوال وی را مردود و محکوم دانستند و بسیاری از [[علمای دینی]] در [[بلاد اسلامی]] با او [[مخالفت]] کردند<ref>ر.ک: فرهنگ شیعه، ص۶۳- ۳۵؛ وهابیت از دیدگاه مذاهب اهل سنت، ۵۷- ۴۳.</ref>؛ بدین روی، [[عقاید]] [[ابن تیمیه]] تا ق ۱۲ هجری رونق نیافت<ref>ر.ک: وهابیان‌، ۷۸ و ۷۹.</ref>. در نهایت، علمای اهل سنت او را محاکمه و به [[زندان]] انداختند و به خاطر عدم ابراز [[ندامت]] از نظریاتش در [[حبس]] بود تا اینکه در سال ۷۲۸ ق در زندان درگذشت. پس از او شاگردش محمد بن ابابکر معروف به ابن‌قیم جوزی متوفای ۷۵۰ ق مسیر استادش را ادامه داد و آثار او را جمع‌آوری و منتشر کرد و خود نیز آثاری دراین‌باره نوشت<ref>[[مسلم محمدی|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام] (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات علم کلام]]، ص۳۳۵.</ref>.
+# وهابیت در دوران [[ابن تیمیه]]: در دوران معاصر و به صورت رسمی، اولین پدیدآورندۀ این اصول [[انحرافی]] در قرن هشتم، احمد بن عبدالحلیم معروف به [[ابن‌تیمیه]] است که در سال ۶۶۱ ق در [[شهر]] حران، یکی از شهرهای [[شام]] یا [[عراق]] متولد شد. او از علمای حنبلی و از مؤسسان اولیۀ این [[فرقه]] به حساب می‌‌آید که به صورت آشکار عقاید [[سلفی]] و ظاهرگرایی را مطرح نمود؛ حتی او گفته بود در ۶۰ مسئلۀ [[دینی]] برخلاف [[اجماع]] و فتوای [[علمای اسلام]] رأی داده است<ref>ر.ک: جماعة من العلماء التوفیق الربانی فی الرد علی ابن‌تیمیة الحرانی، ص۳۲.</ref>. فقهای بزرگ [[زمان]] ابن تیمیه، اقوال وی را مردود و محکوم دانستند و بسیاری از [[علمای دینی]] در [[بلاد اسلامی]] با او [[مخالفت]] کردند<ref>ر.ک: فرهنگ شیعه، ص۶۳- ۳۵؛ وهابیت از دیدگاه مذاهب اهل سنت، ۵۷- ۴۳.</ref>؛ بدین روی، [[عقاید]] [[ابن تیمیه]] تا ق ۱۲ هجری رونق نیافت<ref>ر.ک: وهابیان‌، ۷۸ و ۷۹.</ref>. در نهایت، علمای اهل سنت او را محاکمه و به [[زندان]] انداختند و به خاطر عدم ابراز [[ندامت]] از نظریاتش در [[حبس]] بود تا اینکه در سال ۷۲۸ ق در زندان درگذشت. پس از او شاگردش محمد بن ابابکر معروف به ابن‌قیم جوزی متوفای ۷۵۰ ق مسیر استادش را ادامه داد و آثار او را جمع‌آوری و منتشر کرد و خود نیز آثاری دراین‌باره نوشت<ref>[[مسلم محمدی|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات علم کلام]]، ص۳۳۵.</ref>.
 # وهابیت در دوران محمد ابن عبد الوهاب: در قرن دوازدهم بود که محمد بن‌ عبدالوهاب نجدی به احیای نظریه‌های ابن تیمیه پرداخت<ref>ر.ک: [[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص۴۶۶.</ref>. محمد بن عبدالوهاب بن سلیمان [[تمیمی]] متولد سال ۱۱۱۵ ق و متوفای ۱۲۰۶ ق است که تا به امروز [[ناملایمات]] مختلفی را در عالم [[اسلام]] به جا گذاشته است<ref>[[مسلم محمدی|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات علم کلام]]، ص۳۳۴.</ref>. عبدالوهاب در آغاز هواخواهی نیافت؛ به همین جهت، در سال ۱۱۶۰ ق. به [[شهر]] دِرعیه از شهرهای مشهور نجد رفت. [[امیر]] آن [[دیار]]، [[محمد بن مسعود]] ـ جد آل‌سعود ـ بود که عقاید عبدالوهاب را برای تقویت [[حکومت]] خویش مناسب دید. در آن [[زمان]] با توجه به درگیری‌های داخلی در [[عربستان]]، ابن‌سعود نسبت به حکومت مرکزی ریاض دست به [[شورش]] زد<ref>[[مسلم محمدی|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات علم کلام]]، ص۳۳۶.</ref>. محمد بن مسعود با محمد بن عبدالوهاب قرار گذاشت تا نیروی [[حکومتی]] خویش را برای [[تبلیغ]] و ترویج [[مذهب]] او به کار اندازد؛ به شرط آنکه محمد بن عبدالوهاب نیز از گذر جایگاه [[دینی]] خویش، حکومت را [[تأیید]] و تقویت کند<ref>ر.ک: وهابیان‌، ۷۸ و ۷۹.</ref>. از آن پس، این دو تن به شهرهای بسیاری [[لشکر]] کشیدند و هر کس را با [[عقاید]] خویش ناسازگار یافتند، [[کافر]] خواندند و کشتند. بدین‌سان، [[روز]] به روز [[قدرت]] آل‌سعود روی به فزونی گذاشت و در سایۀ آن، [[آیین]] وهابی نیز گسترش یافت. چون امپراتوری عثمانی به دست کشورهای [[استعمارگر]] تجزیه شد، [[عربستان]] به آل‌سعود واگذار گشت؛ زیرا آنان بسیار [[قدرت]] یافته بودند و باورهایشان با [[اهداف]] [[استعمارگران]] ناسازگار نبود. از آن پس تاکنون وهابیت [[مذهب]] رسمی کشور عربستان است و [[وهابیان]] می‌کوشند تا مذهب خویش را در دیگر [[کشورهای اسلامی]] ترویج دهند<ref>ر.ک: آشنایی با فرق و مذاهب اسلامی، ۱۴۴.</ref>.<ref>ر.ک: [[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص۴۶۶.</ref>