صبر در حدیث: تفاوت میان نسخه‌ها

امیرمؤمنان علی{{ع}} در جایی دیگر می‌‌فرماید: {{متن حدیث|إِنَّ العَبدَ لَيَحرُمُ نَفسَهُ الرِّزقَ الحَلالَ بِتَركِ الصَّبرِ، وَ لا يُزادُ عَلي ما قُدِّرَ لَهُ}}؛ [[بنده]] به سبب بی‌صبری، خودش را از روزی حلال [[محروم]] می‌‌کند و بیشتر از روزی مقدّر هم نصیبش نمی‌شود<ref>شرح نهج البلاغه، ج۳، ص۱۶۰.</ref>. وی همچنین می‌‌فرماید: {{متن حدیث|مَن لَم يُنجهِ الصَّبرُ أهلَكَهُ الجَزَعُ}}؛ کسی که صبر وی را [[نجات]] نبخشد، [[جزع]] و بی‌تابی وی را از پای در می‌‌آورد<ref>جهادالنفس، ح۲۵۲.</ref>.<ref>[[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[اقسام صبر و آثار آن (مقاله)|اقسام صبر و آثار آن]].</ref>

دین و اخلاق و [[عقل]] با هم رابطه و پیوند تنگاتنگی دارند به طوری که از هم جدا نمی‌شوند، از همین رو، با دستور و [[فرمان الهی]] چنان که در [[روایت]] عقل و [[جهل]] در [[اصول کافی]] است، آن سه با هم هستند. صبر به عنوان فرمانده عملیاتی عقل عمل می‌‌کند، پس باید گفت که اگر صبر نباشد، [[دین داری]] معنا و مفهومی ندارد؛ همان طوری که صبر نیز با عقلانیت و حسن الیقین نسبت به [[خداوند]] معنا می‌‌یابد و بدون دین معنا ومفهومی نمی‌یابد.

اَمیرُ الْمُؤْمِنینَ{{ع}} می‌‌فرماید: {{متن حدیث|اَيُّهَا النّاسُ عَلَيْكُمْ بِالصَّبْرِ فَاِنَّهُ لاديِنَ لِمَن لا صَبْرَلَهُ}}؛ [[مردم]]! بر شما باد صبر و شکیبائی، چون کسی که صــبر نداشـته باشد، دین نخواهـد داشت<ref>بحارالانوار، ج ۷۱، ص۹۲</ref>.<ref>[[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[صبر و شکیبایی در اسلام (مقاله)|صبر و شکیبایی در اسلام]].</ref>

از آن جایی که سعادت اخروی [[انسان]] در [[دنیا]] تضمین می‌‌شود و راه بهشت از [[دوزخ]] طبیعت دنیا و [[ابتلائات]] و آزمون‌ها و مصیبت‌های آن می‌‌گذرد، کسی که بتواند در [[مشکلات]] صبر کند، می‌‌تواند [[امید]] داشته باشد که به بهشت در می‌‌آید. خداوند در [[آیات]] [[سوره عصر]] بیان کرده است که عصر دنیا همانند فشار آخر و نهایی است که به انسان وارد می‌‌شود و هر کسی گرفتار [[خسران]] و [[زیان]] است مگر آنکه به [[سلامت]] از این گذرگاه دوزخی طبیعت دنیا بگذرد و به سر [[منزل]] مقصود و مقصد برسد.

[[امام باقر]]{{ع}} درباره ویژگی‌های مسیر بهشت به نقش کلیدی و ارزشی صبر اشاره کرده و فرموده است: {{متن حدیث|اَلْجَنَّةُ مَحْفُوفَةٌ بِالْمَكارِهِ وَ الصَّبْرِ فَمَنْ صَبَرَ عَلَي الْمَكارِهِ فِي الدُّنْيا دَخَلَ الْجَنَّةَ، وَ جَهَنَّمُ مَحْفُوفَةٌ بِاللَّذّاتِ وَ الشَّهواتِ، فَمَنْ اَعْطي نَفْسَهُ لَذَّتَها وَ شَهْوَتَها دَخَلَ النّـارَ}}؛ [[بهشت]] آمیخته به سختی‌ها و [[صبر]] و بُردباری است، پس هر کس در [[دنیا]] بر [[سختی‌ها]] [[شکیبا]] و صبور باشد، وارد بهشت می‌‌شود و [[جهنّم]] آمیخته به [[شهوات]] و خوشگذرانی‌هاست. پس هر کس [[خواسته‌ها]] و شهوات نفس خود را تأمین کند، وارد [[آتش]] می‌‌شود<ref>اصول کافی، ج ۲، ص۷۳، ح ۷، مکتبة الاسلامیة، تهران ۱۳۸۸ شمسی</ref>.<ref>[[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[صبر و شکیبایی در اسلام (مقاله)|صبر و شکیبایی در اسلام]].</ref>

[[ارزش]] و جایگاه صبر هم در بُعد سخت افزاری و هم نرم افزاری مورد توجه [[روایات]] است. صبر همان طوری که بنیاد ایمان و پایه‌ها و ستون‌های آن را شکل می‌‌دهد و از نظر سخت افزاری بسیار مهم و اساسی است، هم از جهت نرم افزاری و زیباشناختی بسیار مهم و اساسی است؛ از این روست که [[امیرمؤمنان]] [[امام علی]]{{ع}} در تبیین جنبه‌های زیباشناختی صبر در حوزه ایمان و [[اخلاق]] [[انسانی]] می‌‌فرماید: {{متن حدیث|اَلصَّبْرُ اَحْسَنُ حُلَلِ الاِيْمانِ وَاَشْرَفٌ خـَلائِقِ الاِنْسـانِ}}؛ صبر، بهترین جامه‌های ایمان و از [[برترین]] ویژگی‌های اخلاقی [[انسان]] است<ref>غرر الحکم، ج ۲، ش ۱۸۹۳</ref>.

پس صبر موجب می‌‌شود انسان هم در برابر فشارها قوت و [[قدرت]] بیابد و [[باطن]] خود را محکم و [[استوار]] سازد و هم ظاهر خویش را [[زیبا]] نماید<ref>[[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[صبر و شکیبایی در اسلام (مقاله)|صبر و شکیبایی در اسلام]].</ref>.

صبر همانند گنجی از [[بهشت]] است که بهشت را برای شخص به ارمغان می‌‌آورد؛ زیرا خاستگاه و ریشه صبر، حسن الیقین نسبت به [[خدا]] و فرمانده عملیاتی [[لشکر]] [[عقل]] است. کسی که تحت چنین صبری [[رفتار]] می‌‌کند، بی‌گمان به گنجی دست یافته که بهشت برآیند آن است. [[پیامبر خدا]]{{صل}} در این باره فرموده است: {{متن حدیث|اَلصَّبْرُ كَنْزٌ مِنْ كُنُوزِ الْجَّنَّةِ}}؛ صبر و شکیبائی گنجی از گنج‌های بهشت است<ref>بحارالانوار، ج ۸۲، ص۱۳۷</ref>.<ref>[[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[صبر و شکیبایی در اسلام (مقاله)|صبر و شکیبایی در اسلام]].</ref>