آیه مباهله: تفاوت میان نسخه‌ها

آیه مباهله (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۱۸ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۰۶

۶٬۱۳۶ بایت حذف‌شده ، ‏۱۸ دسامبر ۲۰۲۵

←‏نخست: دلالت بر افضلیت اهل بیت {{عم}}

دیداریویکی‌متن

فرقانی

مدیران

۱۳٬۷۷۸

ویرایش

@@ خط ۱۰۲: / خط ۱۰۲: @@
 این آیه [[نصّ]] است در امـامت حـضرت امیرالمؤمنین{{ع}}؛ زیرا به روشنی بر مساوات میان [[پیامبر اکرم]]{{صل}} و امیرالمؤمنین{{ع}} دلالت دارد و چون رسول خدا{{صل}} [[اولی به تصرف]] است، پس مساویِ او یعنی [[حضرت امیرالمؤمنین]]{{ع}} نـیز اولی بـه [[تصرف]] خواهد بود. مساوی بودن [[پیامبر]]{{صل}} با [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} نیز از آنجا استفاده می‌‌شود کـه خـداوند امیرالمؤمنین{{ع}} را نفس پیامبر{{صل}} معرفی کرده است. نفس شیء به مـعنای خـود شـیء است اما از آنجا که [[خداوند]] به پیامبر دستور می‌‌دهد که نفس خود را برای مـباهله دعوت کن، روشن می‌‌شود که مراد از نفس پیامبر{{صل}} شخصی غیر از خود آن حـضرت است؛ زیرا [[دعوت]] کـننده کـسی است که دیگری را دعوت کند و دعوت شخص از خویشتن بی‌معناست؛ در نتیجه «نفس» در این [[آیه]] در معنای [[حقیقی]] به کار نرفته و معنای مجازی آن مراد است. در معنای مجازی نیز «[[اقرب]] المجازات» در نظر گرفته مـی شود و اقرب المجازات به [[حقیقت]]، [[مساوات]] است. پس باید گفت طبق [[نص]] [[آیه مبارکه]] [[مباهله]]، امیرالمؤمنین{{ع}} در جمیع [[کمالات]] ـ به جز [[نبوت]] ـ با [[رسول خدا]]{{صل}} مساوی است و از آنجا که رسـول خـدا{{صل}} [[اولی به تصرف]] هستند، این [[مقام]] برای امیرالمؤمنین{{ع}} نیز ثابت خواهد شد؛ همین طور دیگر کمالات رسول خدا{{صل}} مانند [[عصمت]]، [[افضلیت]] و... نیز برای امیرالمؤمنین{{ع}} ثـابت می‌شود.<ref>میلانی، سیدعلی؛ غلامی، اصغر، مقاله: دلالت آیه مباهله بر خلافت بلافصل امیرالمؤمنین{{ع}}، نشریه امامت پژوهی، پاییز 1390 - شماره3</ref>
-=== نخست: دلالت بر [[افضلیت اهل بیت]] {{عم}} ===
-براساس [[آیۀ مباهله]] می‌‌توان [[برتری اهل بیت]] {{ع}} را [[اثبات]] کرد، برخی از این موارد عبارت‌اند از:
-# '''[[روایات]]:''' [[روایات]] فراوانی در منابع معتبر شیعه و [[اهل سنت]] آمده است که با صراحت به [[برتری اهل بیت]] {{ع}} اشاره دارند مانند: [[معاویه]] پسر [[ابوسفیان]] به [[سعد]] [[دستور]] داده بود: به [[علی بن ابی طالب]] {{ع}} [[ناسزا]] بگوید و او [[امتناع]] می‎ورزید، روزی [[معاویه]] از او پرسید: چه چیز تو را از [[دشنام]] به [[علی]] باز می‌‎دارد؟ گفت: به خاطر سه ویژگی که [[پیامبر]] {{صل}} دربارۀ [[علی]] {{ع}} فرموده... و یکی از آنها چنین است هنگامی که آیۀ {{متن قرآن|فَقُلْ تَعَالَوْا نَدْعُ أَبْنَاءَنَا وَأَبْنَاءَكُمْ وَنِسَاءَنَا وَنِسَاءَكُمْ وَأَنْفُسَنَا وَأَنْفُسَكُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ}} نازل شد [[رسول خدا]] {{صل}} [[علی]]، [[فاطمه]]، [[حسن]] و [[حسین]] {{ع}} را احضار نموده، آن‎گاه فرمودند: «بار الها اینانند [[اهل بیت]] من»<ref>{{متن حدیث|عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدِ بْنِ أَبِی وَقَّاصٍ عَنْ أَبِیهِ قَالَ: أَمَرَ مُعَاوِیَةُ بْنُ أَبِی سُفْیَانَ سَعْداً فَقَالَ مَا یَمْنَعُکَ أَنْ تَسُبَ أَبَا تُرَابٍ فَقَالَ أَمَّا مَا ذَکَرْتَ ثَلَاثاً قَالَهُنَّ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ فَلَنْ أَسُبَّهُ لَأْنَّ تَکُونَ لِی وَاحِدَةٌ مِنْهُنَّ أَحَبُّ إِلَیَّ مِنْ حُمْرِ النَّعَمِ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ {{صل}} یَقُولُ لَهُ وَ قَدْ خَلَّفَهُ فِی بَعْضِ مَغَازِیهِ فَقَالَ لَهُ عَلِیٌّ یَا رَسُولَ اللَّهِ خَلَّفْتَنِی مَعَ النِّسَاءِ وَ الصِّبْیَانِ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ {{صل}} أَمَا تَرْضَی أَنْ تَکُونَ مِنِّی بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَی إِلَّا أَنَّهُ لَا نُبُوَّةَ بَعْدِی وَ سَمِعْتُهُ یَوْمَ خَیْبَرَ یَقُولُ لَأُعْطِیَنَّ الرَّایَةَ رَجُلًا یُحِبُّ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ یُحِبُّهُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ قَالَ فَتَطَاوَلْنَا لَهَا فَقَالَ ادْعُوا لِی عَلِیّاً فَأُتِیَ بِهِ أَرْمَدَ الْعَیْنِ فَبَصَقَ فِی عَیْنَیْهِ وَ دَفَعَ الرَّایَةَ إِلَیْهِ فَفَتَحَ اللَّهُ عَلَی یَدَیْهِ وَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآیَةُ- ﴿فَقُلْ تَعَالَوْا نَدْعُ أَبْنَاءَنَا وَأَبْنَاءَکُمْ وَنِسَاءَنَا وَنِسَاءَکُمْ وَأَنْفُسَنَا وَأَنْفُسَکُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ﴾ دَعَا رَسُولُ اللَّهِ {{صل}} عَلِیّاً وَ فَاطِمَةَ وَ حَسَناً وَ حُسَیْناً {{ع}} وَ قَالَ اللَّهُمَّ هَؤُلَاءِ أَهْلُ بَیْتِی}}؛ خوارزمی، موفق بن احمد، مناقب الخوارزمی، ص۵۹؛ أحمد بن حنبل، مسند، ج۱، ص۱۸۵؛ نیشابوری، مسلم بن حجاج، صحیح مسلم، ج۷، ص۱۲۰؛ بحرانی، ‎سید هاشم، البرهان فی تفسیر القرآن، ج۱، ص۶۳۱؛ طباطبایی، سید محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۳، ص۲۳۲.</ref>.
-# '''عدم پذیرش [[مباهله]] از سوی [[مسیحیان]] [[نجران]]:''' این ماجرا، در بردارندۀ دلیلی محکم بر [[فضل]] و [[برتری اهل بیت]] {{ع}} و برهانی روشن بر [[نبوّت]] [[پیامبر]] {{صل}} است؛ چرا که هیچ موافق و مخالفی [[روایت]] نکرده است که [[مسیحیان]] درخواست ایشان برای [[مباهله]] را [[اجابت]] کرده‎اند.
-# '''مقدم شمرده شدن [[فرزندان]] و [[زنان]] بر «انفس» :''' [[پیامبر]] {{صل}}، [[فرزندان]] و [[زنان]] را بر "أنفس" مقدم داشت تا جایگاه و [[شأن]] والای آنان را نشان دهد و اعلام کند که آنان بر "انفس" مقدم بوده و باید فدای آنها شد.
-# '''شناخته شدن [[آیۀ مباهله]]، دلیلی [[قوی]] بر [[فضیلت اهل بیت]] {{ع}}:''' محققان اهل‌ [[سنت]]، چه معتزلی و چه [[اشعری]]، این [[آیه]] را دلیلی [[قوی]] بر [[فضیلت اهل بیت]] {{ع}} می‎شناسند.
-# '''مورد [[استدلال]] قرار گرفتن [[آیۀ مباهله]]:''' واقعۀ [[مباهله]] در استدلال‎ها و احتجاج‎های [[ائمه]] {{ع}} بارها بازگو شده و خود [[حضرت علی]] {{ع}} نیز در بیان [[فضایل]] خود به [[آیۀ مباهله]] [[استدلال]] کرده اند<ref>کتاب الخصال، ج۲، ص۵۵۰؛ مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، ج۲۹، ص۹؛ جوادی آملی، عبدالله، تسنیم، ج۱۴، ص۴۸۳.</ref>.<ref>ر.ک: [[مهدی مقامی|مقامی، مهدی]]، [[ولایت و امامت در قرآن (کتاب)|ولایت و امامت در قرآن]]، ص۹۰ـ۹۳.</ref>
 === دوم: دلالت بر [[افضلیت امام علی]] {{ع}} ===