←چیستی عمود نور و منبع علم بودن آن برای امام
| خط ۱۲: | خط ۱۲: | ||
==چیستی عمود نور و منبع علم بودن آن برای امام== | ==چیستی عمود نور و منبع علم بودن آن برای امام== | ||
*از جمله منابع علم امام(علیه السلام) بر اساس روایات، بهرهمندى از عمود و نور الهى است؛<ref>ر.ک. سبحانی، سیدمحمد جعفر، منابع علم امامان شیعه، ص 144 ـ 146؛ شاکر، محمدتقی، منابع علم امام در قرآن، فصلنامۀ امامت پژوهی، ش 6، ص 183 ـ 184؛ گنجی، حسین، امام شناسی، ج 1، ص 158؛ اوجاقی، ناصرالدین، علم امام از دیدگاه کلام امامیه، ص 64 ـ 68</ref> چنانکه هر وقت خواسته باشند از غیب آگاهى یابند، به سبب قدرت و اذنى که خداوند به آنها داده است، هرچه را بخواهند براى آنها روشن میگردد.<ref>ر.ک. سبحانی، سیدمحمد جعفر، منابع علم امامان شیعه، ص 144 ـ 146؛ رحمان ستایش، محمد کاظم، شهیدی، روح الله، باز شناخت نظام اندیشگی نص گرایان و محدثان متقدم، ص 121؛ نقوی، سیدانیس الحسن، علم غیب ائمۀ معصومین(علیهم السلام)، ص 40 ـ 41</ref> در روایتی آمده است: «روزى امیرمؤمنان(علیه السلام) فرمودند: «از بالاى آسمانها و از زیر زمینها از من سؤال نمایید تا شما را آگاه نمایم. در این میان یکى برخاست و گفت: "الآن جبرئیل کجاست؟" پس آن حضرت نظرى به آسمان و نظرى به زمین انداخت و به مشرق و مغرب توجه نمود و به سؤالکننده فرمود: "به خدا سوگند! تو جبرئیل هستى". پس از آن او را ندیدند.»<ref>ر.ک. سبحانی، سیدمحمد جعفر، منابع علم امامان شیعه، ص 144 ـ 146؛ الفضائل، شاذان بن جبرئیل القمى، ص ٩٨ و بحار الانوار، ج ٣٩، ص ١٠٨</ref> در ذیل آیۀ «تَمَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ صِدْقًا وَ عَدْلاً»<ref>سورۀ انعام، آیۀ ١١۵</ref> | *از جمله منابع علم امام(علیه السلام) بر اساس روایات، بهرهمندى از عمود و نور الهى است؛<ref>ر.ک. سبحانی، سیدمحمد جعفر، منابع علم امامان شیعه، ص 144 ـ 146؛ شاکر، محمدتقی، منابع علم امام در قرآن، فصلنامۀ امامت پژوهی، ش 6، ص 183 ـ 184؛ گنجی، حسین، امام شناسی، ج 1، ص 158؛ اوجاقی، ناصرالدین، علم امام از دیدگاه کلام امامیه، ص 64 ـ 68</ref> چنانکه هر وقت خواسته باشند از غیب آگاهى یابند، به سبب قدرت و اذنى که خداوند به آنها داده است، هرچه را بخواهند براى آنها روشن میگردد.<ref>ر.ک. سبحانی، سیدمحمد جعفر، منابع علم امامان شیعه، ص 144 ـ 146؛ رحمان ستایش، محمد کاظم، شهیدی، روح الله، باز شناخت نظام اندیشگی نص گرایان و محدثان متقدم، ص 121؛ نقوی، سیدانیس الحسن، علم غیب ائمۀ معصومین(علیهم السلام)، ص 40 ـ 41</ref> در روایتی آمده است: «روزى امیرمؤمنان(علیه السلام) فرمودند: «از بالاى آسمانها و از زیر زمینها از من سؤال نمایید تا شما را آگاه نمایم. در این میان یکى برخاست و گفت: "الآن جبرئیل کجاست؟" پس آن حضرت نظرى به آسمان و نظرى به زمین انداخت و به مشرق و مغرب توجه نمود و به سؤالکننده فرمود: "به خدا سوگند! تو جبرئیل هستى". پس از آن او را ندیدند.»<ref>ر.ک. سبحانی، سیدمحمد جعفر، منابع علم امامان شیعه، ص 144 ـ 146؛ الفضائل، شاذان بن جبرئیل القمى، ص ٩٨ و بحار الانوار، ج ٣٩، ص ١٠٨</ref> | ||
*در ذیل آیۀ «تَمَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ صِدْقًا وَ عَدْلاً»<ref>سورۀ انعام، آیۀ ١١۵</ref> روایات متعددى با تعابیر مختلفى مانند عمود من نور، منار من نور، مصباح من نور، عمود من السماء، بیان شده است.<ref>ر.ک. سبحانی، سیدمحمد جعفر، منابع علم امامان شیعه، ص 144 ـ 146؛ شاکر، محمدتقی، منابع علم امام در قرآن، فصلنامۀ امامت پژوهی، ش 6، ص 183 ـ 184</ref> روایات ذیل این عناوین، همگی در یک نکته اشتراک و اتحاد دارند و آن ارتباط عمود یا منار یا مصباح نور با اعمال بندگان و خلایق است. به تعبیر دیگر به طور قطع میتوان ادعا نمود روایات، از آگاهی امام نسبت به کنش، رفتار و اعمال انسانها خبر می دهند. از این رو ثمره و نتیجۀ وجود عمود نور برای امام، مشاهده و توان دیدن اعمال انسانهاست.<ref>ر.ک. شاکر، محمدتقی، منابع علم امام در قرآن، فصلنامۀ امامت پژوهی، ش 6، ص 183 ـ 184</ref> یعنی علم به اعمال از طریق مشاهده است، نه گزارش.<ref>ر.ک. هاشمی، سیدعلی، شهود یکی از روش های علم آموزی ائمه، ص 87</ref> به کمک این ستونِ نوریِ سداد آور و توفیق بخش است که امام معصوم(علیه السلام) از ایمان و نفاق پنهان در سینهها آگاه میشود. زیرا به واسطۀ آن نور، باطن چون ظاهر برای او آشکار میگردد، بدون آن که حجابی در کار باشد. از این رو حضرت رضا(علیه السلام) در نامهای برای بعضی از یارانش چنین نوشت:<ref>مسند الإمام الرضا(علیه السلام)؛ ج ۱، کتاب الإمامه؛ ص ۱۵۶، ح ۲۲۶</ref> «هنگامی که مردم را میبینیم، آنها را با حقیقت ایمان یا حقیقت نفاق میشناسیم.»<ref>ر.ک. جوادی آملی، عبدالله، قرآن کریم از منظر امام رضا(علیه السلام)، مرکز اطلاع رسانی غدیر </ref> | |||
==روایات عمود نور== | ==روایات عمود نور== | ||