زیدیه: تفاوت میان نسخه‌ها

'''زیدیه''' یکی از فرقه‌های اصلی [[شیعه]] که پس از [[امام حسین]]{{ع}} به [[امامت]] زید بن علی معتقدند<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص:۳۰۰.</ref>.

*زیدیه، از فرقه‌‏های معروف [[شیعه]] و پیرو [[زید بن علی بن حسین بن علی]]{{عم}} هستند. این گروه، به روایتی از [[پیامبر]]{{صل}} تمسّک کرده‏‌اند که فرمود: "[[امام مهدی|مهدی]] از فرزندان [[امام حسین|حسین]]{{ع}} است. او با شمشیر به پا می‏‌خیزد و مادرش بهترین کنیزان خواهد بود"<ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص:۲۵۴ - ۲۵۵.</ref>..

*پس زمانی که [[زید بن علی بن حسین بن علی بن ابی طالب]]{{عم}} قیام خود را بر ضد امویان آغاز کرد، گفتند: چون او از نسل [[امام حسین|حسین]]{{ع}} است و بر ضد ظالمان با شمشیر قیام کرده و از سویی فرزند کنیز است، [[امام مهدی|مهدی]] موعود است<ref>  ر. ک: سید حسین محمد جعفری، تشیع در مسیر تاریخ، ص ۲۹۰- ۲۹۳؛ سید محمّد کاظم قزوینی، امام مهدی علیه السّلام از ولادت تا ظهور، ص ۵۶۸</ref><ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص:۲۵۴ - ۲۵۵.</ref>..  

*[[زید بن علی]] خود از بزرگان بود و خلفای اموی را بر حق نمی‌‏دانست. او بر ضد آنان قیام کرد و به طرف کوفه رفت و همراه چهار هزار نفر، با حاکم عراق "[[یوسف بن عمر]]" به جنگ برخاست. کار زید در کوفه ده ماه طول کشید، تا این که در سال ۱۲۲ ق به دستور [[هشام بن عبد الملک اموی]]، به دار آویخته شد. سرش را به دمشق نزد هشام و از آن جا به مدینه بردند<ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص:۲۵۴ - ۲۵۵.</ref>..

*[[امام باقر]]{{ع}} درباره [[زید بن علی]] می‌‏فرمود: "خدایا! پشت مرا به زید محکم فرما" آن حضرت با مشاهده زید، آیه‏ {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ كُونُواْ قَوَّامِينَ بِالْقِسْطِ شُهَدَاء لِلَّهِ }}<ref> ای مؤمنان! به دادگری بپاخیزید و برای خداوند گواهی دهید؛ سوره نساء، آیه: ۱۳۵.</ref>؛ را تلاوت می‏‌کرد و می‌‏فرمود: ای زید! تو نمونه عمل به این آیه هستی"<ref>  علامه امینی، الغدیر، ج ۳، ص ۱۷۰</ref><ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص:۲۵۴ - ۲۵۵.</ref>..  

*پیروان زید اطراف یحیی و فرزندش را گرفتند. یحیی در خراسان قیام کرد و در جوزجان کشته شد. پیروان او به فرقه‌‏های مختلف "رافضیه، جارودیه، عجلیه، بتریه، صالحیه و زیدیه" تقسیم و قائل به مهدویت زید و منتظر ظهور او شدند<ref>  شهرستانی، الملل و النحل، ج ۱، ص ۵۴</ref>. زید از حیث علم، زهد، ورع، شجاعت و دیانت، از بزرگان [[اهل بیت]]{{عم}} به شمار می‌‏رود. این که خود زید ادعای [[امامت]] یا مهدویت داشته باشد، در منابع یافت نشده است؛ بلکه روایتی از خود او، مؤید عقیده صحیحش در امر مهدویت است. او می‌‏فرماید: پدرم، [[علی بن حسین]]{{ع}} از پدرش [[حسین بن علی]]{{ع}} از [[رسول خدا]]{{صل}} روایت کرده است: ای [[امام حسین|حسین]]! تو امامی و نه تن از فرزندان تو امینان و [[امامان]] معصومند و نهمین آنان، [[امام مهدی|مهدی]] ایشان است<ref>  علی بن محمّد خزاز رازی قمی، کفایة الاثر، ص ۳۲۷</ref><ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص:۲۵۴ - ۲۵۵.</ref>.

*این فرقه معتقد به مبارزه بر ضدّ ظلم بودند و "خروج بالسّیف" و قیام مسلّحانه را از شرایط [[امام]] می‌دانستند، از این‌رو به [[امامت]] زید بن علی که بر ضدّ امویان قیام کرد و پس از او به [[امامت]] یحیی بن زید معتقد بودند. آنان به سه فرقۀ جارودیه، سلیمانیه و بتریّه تقسیم شدند. زیدیه در اعتقاد، معتزلی‌اند و در فقه، حنفی مسلک<ref>دربارۀ آنان ر. ک: «شخصیت و قیام زید بن علی»، «جنبش زیدیّه در ایران»، «سیره و قیام زید بن علی»، حسین کریمان، «الامام زید»، «تاریخ الفرقه الزیدیّه»، «الزیدیّه: نظریة و تطبیق»، «تاریخ الفرق الزیدیّه»، «دائرة المعارف تشیّع»، ج ۸، «لغت‌نامۀ دهخدا»، «تاریخ دولتهای اسلامی» ج ۱، «مقاتل الطالبیین»</ref><ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص:۳۰۰.</ref>.

*به [[امامت]] زید بن علی، فرزند [[امام سجّاد]]{{ع}} به جای [[امام باقر|امام محمّد باقر]]{{ع}} معتقد بودند. آنان معتقدند که [[امامت]] در اولاد [[فاطمه زهرا]] است و از شرایط آن شجاعت، سخاوت، خروج مسلّحانه و ادّعای امامت است. خود اینان هم به چند فرقه تقسیم می‌شوند، همچون "جارودیّه"، "مرئیه"، "یعقوبیّه"، "جریریّه"، "یمانیّه" و...<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص:۴۵۹.</ref>.

*پیروان زید، فرزند [[امام سجاد]] {{ع}} هستند که وی را مهدی موعود می‌دانستند. در روایتی از [[پیامبر اکرم]] {{صل}} آمده است که: "مهدی {{ع}} از فرزندان [[امام حسین]] {{ع}} است. او با شمشیر قیام می‌کند و مادرش، بهترین کنیزان خواهد بود"<ref>غیبة نعمانی، ص ۲۲۸.</ref>. هنگامی که "زید" فرزند [[امام سجاد]] {{ع}} بر ضد دستگاه پلید امویان قیام کرد، پیروان او ادّعا کردند که او همان مهدی موعود است، چرا که اوّلا از نسل حسین {{ع}} است، ثانیا شهامت‌مندانه قیام کرده و ثالثا از سوی مادر، فرزند اسیر است. اما آنان از یاد بردند که [[پیامبر]] {{صل}} در انبوه [[روایات]] در نوید از مهدی {{ع}} فرمود: [[امامان]] پس از من دوازده نفرند، نه نفر آنان از نسل فرزندم حسین خواهند بود و نهمین آنان [[قائم]] [[آل محمد]] {{ع}} است<ref>بحار الانوار، ج ۳۶، ص ۲۹۲.</ref>. و جناب "زید" نهمین امام از نسل پاک حسین {{ع}} نبود تا مهدی موعود باشد.

*اما پیروان انقلابی زید، به خاطر جلب‌توجه توده‌ها و تسخیر عواطف و احساسات مذهبی و به انگیزه‌های نفسانی خویش، به این ادّعای دروغین دست یازیدند و سرانجام مذهب "زیدیه" به وجود آمد. پیروان مذهب "زیدیه" بیشتر در یمن هستند و متأسفانه از مذهب شیعه و راه و رسم [[اهل بیت]] {{عم}} جدا شده و در فقه و اصول و فروع، از مذاهب دیگری پیروی می‌کنند. زیدی‌ها، در برابر امامان معصوم {{عم}} مواضع ناپسندی دارند که شایسته است آنان به اصل و نسب و اصالت خویش بازگردند و در مذهب‌شان به راه و رسم و مذهب خاندان پاک {{صل}} تمسّک جویند؛ همان مذهبی که در آغاز راه بر آن بودند<ref>امام مهدی {{ع}} از ولادت تا ظهور، سید محمد کاظم قزوینی، ص ۵۶۹.</ref><ref>[[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص:۳۹۱.</ref>.