فدک در کلام اسلامی: تفاوت میان نسخه‌ها

فدک در کلام اسلامی (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۲۴ اوت ۲۰۱۹، ساعت ۱۱:۳۳

۳۹۷ بایت اضافه‌شده ، ‏۲۴ اوت ۲۰۱۹

←‏مقدمه

دیداریویکی‌متن

Msadeq

مدیران

۱۱۵٬۳۵۳

ویرایش

@@ خط ۱۰: / خط ۱۰: @@
 ==مقدمه==
-*از دهکده‌های آباد [[مدینه]] در نزدیکی [[خیبر]] بود که در سال ۷ هجری بدون [[خون‌ریزی]] به دست [[پیامبر]] {{صل}} [[فتح]] شد. اهالی [[فدک]] با [[پیامبر]] {{صل}} [[مصالحه]] کردند به این گونه که نیمی از باغ‌های خود را به آن [[حضرت]] واگذاشتند و نیم دیگر را برای خود نگاه داشتند و زراعتِ سهم [[پیامبر]] {{صل}} را نیز برعهده گرفتند و در برابر، حقی از آن برداشتند<ref>الأمالی‌، ۴۰؛ شرح نهج‌البلاغة، ۱۶/ ۲۱۰؛ تاریخ المدینة، ۱/ ۱۹۳.</ref>. بنابر [[حکم]] صریح [[قرآن]] سرزمین‌هایی که بدون درگیری [[نظامی]] به [[فتح]] [[مسلمانان]] درآیند، [[ملک]] شخصی [[پیامبر]] {{صل}} می‌شوند و [[پیامبر]] {{صل}} می‌تواند هرگونه [[مصلحت]] بداند، درباره آنها تصمیم بگیرد<ref>حشر/ ۶.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 356.</ref>.
+*از دهکده‌های آباد [[مدینه]] در نزدیکی [[خیبر]] بود که در سال ۷ هجری بدون [[خون‌ریزی]] به دست [[پیامبر]] {{صل}} [[فتح]] شد. اهالی [[فدک]] با [[پیامبر]] {{صل}} [[مصالحه]] کردند به این گونه که نیمی از باغ‌های خود را به آن [[حضرت]] واگذاشتند و نیم دیگر را برای خود نگاه داشتند و زراعتِ سهم [[پیامبر]] {{صل}} را نیز برعهده گرفتند و در برابر، حقی از آن برداشتند<ref>الأمالی‌، ۴۰؛ شرح نهج‌البلاغة، ۱۶/ ۲۱۰؛ تاریخ المدینة، ۱/ ۱۹۳.</ref>. بنابر [[حکم]] صریح [[قرآن]] سرزمین‌هایی که بدون درگیری [[نظامی]] به [[فتح]] [[مسلمانان]] درآیند، [[ملک]] شخصی [[پیامبر]] {{صل}} می‌شوند و [[پیامبر]] {{صل}} می‌تواند هرگونه [[مصلحت]] بداند، درباره آنها تصمیم بگیرد<ref>{{متن قرآن| وَمَا أَفَاء اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْهُمْ فَمَا أَوْجَفْتُمْ عَلَيْهِ مِنْ خَيْلٍ وَلا رِكَابٍ وَلَكِنَّ اللَّهَ يُسَلِّطُ رُسُلَهُ عَلَى مَن يَشَاء وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ }}؛ سوره حشر، آیه ۶.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 356.</ref>.
 *[[فدک]] نیز از این سرزمین‌ها بود. [[پیامبر]] {{صل}} آن را به [[فرمان خدا]] در زمان حیات خویش به دخترش [[فاطمه]] {{س}} بخشید و [[بنی هاشم]] تا [[پیامبر]] {{صل}} زنده بود، از محصول [[فدک]] [[بهره]] می‌بردند<ref>مسند ابی یعلا، ۲/ ۳۳۴؛ تفسیر مجمع البیان‌، ۳/ ۴۱۱؛ ینابیع المودة، ۱/ ۱۳۸.</ref>. بنابر [[روایات]]، [[پیامبر]] {{صل}} پس از [[فتح]] [[فدک]]، دخترش را فرا خواند و براساس آیه‌ {{متن قرآن| وَآتِ ذَا الْقُرْبَى حَقَّهُ }}<ref>«و حقّ خویشاوند را به او برسان» سوره اسراء، آیه ۲۶.</ref> آن را به [[فاطمه]] {{س}} بخشید. در همان مجلس [[علی]] {{ع}} را خواست و سندی نیز تنظیم کرد که [[امیرمؤمنان]] {{ع}} و [[ام ایمن]] [[گواهان]] آن بودند<ref>اثبات الهداة، ۲/ ۱۱۶؛ الخرائج‌، ۱/ ۱۱۲؛ بحارالانوار، ۲۹/ ۱۱۴.</ref>. [[حضرت زهرا]] {{س}} نماینده‌ای برای خود برگزید که امور [[فدک]] را از نزدیک [[اداره]] کند و کارمندانی نیز به [[فرمان]] او درآورد. پس از [[رحلت پیامبر]] {{صل}} [[خلیفه اول]]، [[نماینده]] [[حضرت زهرا]] {{س}} را اخراج کرد و [[فدک]] را به بهانه [[حدیث]] ساختگی {{متن حدیث|"نَحْنُ مَعَاشِرَ الْأَنْبِيَاءِ لَا نُوَرِّثُ "}} به [[تصرف]] خویش درآورد<ref>احتجاج طبرسی‌، ۱/ ۲۰؛ الاختصاص‌، ۱۸۵- ۱۸۳؛ بحارالانوار،۱۲۷ و ۱۸۹.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 356.</ref>.
 *[[امیرمؤمنان]] {{ع}} و [[حضرت زهرا]] {{س}} از راه‌های گوناگون کوشیدند [[فدک]] را بازپس گیرند و برای اثبات مالکیت خود، [[استدلال]] و [[احتجاج]] کردند. [[فدک]] مدت‌ها در [[اختیار]] [[حضرت فاطمه ]]{{س}} بود و از این رو، نیازی نبود که آن [[حضرت]] برای اثبات مالکیت خویش [[بینه]] اقامه کند؛ اما از او [[بینه]] خواستند. سرانجام، با اینکه [[حضرت فاطمه ]]{{س}} [[بینه]] و [[شاهد]] اقامه کرد، نپذیرفتند و [[فدک]] را بازنگرداندند.[[حجاج]] نیشابوری ماجرای مطالبه [[فدک]] از [[خلیفه اول]] را به صورت مشروح [[نقل]] کرده است و در روایتی از [[عایشه]] آورده است که چون [[خلیفه]] [[فدک]] را بازپس نداد، [[فاطمه]] {{س}} با او [[قهر]] کرد و دیگر هیچ‌گاه با او سخن نگفت. [[فدک]] از آن پس چند بار دست به دست گشت. چند بار به مالکیت [[بنی هاشم]] درآمد و دوباره بازپس گرفته شد؛ اما سرانجام در زمان [[خلافت]] [[مأمون عباسی]] به گونه رسمی و مستند به مالکیت [[فرزندان]] [[زهرا ]]{{س}} درآمد<ref>الاختصاص‌، ۱۸۵- ۱۸۳؛ الصواعق المحرقة، ۱۵۰؛ احتجاج طبرسی‌، ۱/ ۱۲۰، ۲۱۳- ۲۱۰؛ الغدیر، ۷/ ۱۹۶- ۱۹۴؛ السقیفة و فدک‌، ۱۰۰ و ۱۰۵ و ۱۰۶؛ الخرائج‌، ۱/ ۱۱۲؛ بلاغات النساء، ۱۴- ۱۲؛ شرح نهج‌البلاغة، ۱۶/ ۲۱۳- ۲۱۰؛ شرح الاخبار، ۳/ ۳۴؛ صحیح مسلم‌، ۳/ ۱۳۸۰.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 357.</ref>.
 *[[فدک]] برای [[شیعیان]] تنها یادآور یک [[نزاع]] [[مالی]] نیست؛ بلکه نمادی از [[مظلومیت]] [[حضرت فاطمه ]]{{س}} و [[امام علی]] {{ع}} است. [[فدک]] با نام و یاد [[فاطمه]] {{س}} گره خورده است و [[ارزش]] [[اعتقادی]] یافته است<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 357.</ref>.
 ==منابع==
 * [[پرونده:1414.jpg|22px]] [[فرهنگ شیعه (کتاب)|'''فرهنگ شیعه''']]