پرش به محتوا

بحث:دعا در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - 'کف' به 'کف'
جز (جایگزینی متن - 'خدای متعالی' به 'خدای متعال')
جز (جایگزینی متن - 'کف' به 'کف')
خط ۴۲: خط ۴۲:
#[[آداب]] و شرایط [[داعی]]: این [[آداب]]، خود چند دسته‌اند:
#[[آداب]] و شرایط [[داعی]]: این [[آداب]]، خود چند دسته‌اند:
##امور مربوط به ظاهر: در این باره آدابی از [[آیات قرآن]] استفاده می‌شوند:
##امور مربوط به ظاهر: در این باره آدابی از [[آیات قرآن]] استفاده می‌شوند:
###تبتل و [[ابتهال]] در [[دعا]]: {{متن قرآن|وَاذْكُرِ اسْمَ رَبِّكَ وَتَبَتَّلْ إِلَيْهِ تَبْتِيلا}}<ref>«و نام پروردگارت را یاد کن و از همه بگسل و بدو بپیوند» سوره مزمل، آیه ۸.</ref>. در روایتی از [[امام کاظم]] {{ع}} "تبتل" به برگرداندن [[کف]] دست‌ها هنگام [[دعا]] معنا شده است<ref>نورالثقلین، ج ۵، ص۴۴۹.</ref>.
###تبتل و [[ابتهال]] در [[دعا]]: {{متن قرآن|وَاذْكُرِ اسْمَ رَبِّكَ وَتَبَتَّلْ إِلَيْهِ تَبْتِيلا}}<ref>«و نام پروردگارت را یاد کن و از همه بگسل و بدو بپیوند» سوره مزمل، آیه ۸.</ref>. در روایتی از [[امام کاظم]] {{ع}} "تبتل" به برگرداندن کف دست‌ها هنگام [[دعا]] معنا شده است<ref>نورالثقلین، ج ۵، ص۴۴۹.</ref>.
###بلند نکردن صدا: در آیاتی از [[قرآن]] به دعاکننده توصیه شده به درگاه [[الهی]] [[تضرع]] کند؛ ولی صدایش را در [[دعا]] بلند نکند: {{متن قرآن|ادْعُواْ رَبَّكُمْ تَضَرُّعًا وَخُفْيَةً إِنَّهُ لاَ يُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ}}<ref>«پروردگارتان را به لابه و نهانی بخوانید که او تجاوزگران را دوست نمی‌دارد» سوره اعراف، آیه ۵۵.</ref>. این احتمال نیز داده شده که منظور از [[تضرع]]، دعای [[آشکار]] و منظور از خُفیه دعای پنهانی باشد. برخی نیز بر پایۀ [[آیه]]، احتمال داده‌اند بلند بودن صدا در [[دعا]] اگر همراه [[تضرع]] باشد بی‌مانع است<ref>ر.ک: سحرخوان، محمد و یوسف‌زاده، حسین علی، دائرةالمعارف قرآن کریم، ج۱۳، ص۱۱۴.</ref>.
###بلند نکردن صدا: در آیاتی از [[قرآن]] به دعاکننده توصیه شده به درگاه [[الهی]] [[تضرع]] کند؛ ولی صدایش را در [[دعا]] بلند نکند: {{متن قرآن|ادْعُواْ رَبَّكُمْ تَضَرُّعًا وَخُفْيَةً إِنَّهُ لاَ يُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ}}<ref>«پروردگارتان را به لابه و نهانی بخوانید که او تجاوزگران را دوست نمی‌دارد» سوره اعراف، آیه ۵۵.</ref>. این احتمال نیز داده شده که منظور از [[تضرع]]، دعای [[آشکار]] و منظور از خُفیه دعای پنهانی باشد. برخی نیز بر پایۀ [[آیه]]، احتمال داده‌اند بلند بودن صدا در [[دعا]] اگر همراه [[تضرع]] باشد بی‌مانع است<ref>ر.ک: سحرخوان، محمد و یوسف‌زاده، حسین علی، دائرةالمعارف قرآن کریم، ج۱۳، ص۱۱۴.</ref>.
##امور مربوط به [[روح]] و [[قلب]] [[دعا کننده]]: داشتن [[بیم و امید]] ([[خوف و رجاء]]) در [[دعا]] مهم تلقی شده: {{متن قرآن|تَتَجَافَى جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضَاجِعِ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ خَوْفًا وَطَمَعًا وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنفِقُونَ}}<ref>«از بسترها پهلو تهی می‌کنند  (و برای نماز برمی‌خیزند) در حالی که پروردگارشان را به بیم و امید می‌خوانند و از آنچه به آنان روزی کرده‌ایم می‌بخشند» سوره سجده، آیه ۱۶.</ref> و داشتن حالت [[خوف و رجاء]] در [[دعا]] [[دستور]] داده شده است: {{متن قرآن|وَادْعُوهُ خَوْفًا وَطَمَعًا}}<ref>«او را  با بیم و امید بخوانید» سوره اعراف، آیه ۵۶.</ref>. داشتن حالاتی چون [[خشوع]] {{متن قرآن|وَيَدْعُونَنَا رَغَبًا وَرَهَبًا وَكَانُوا لَنَا خَاشِعِينَ}}<ref>«و ما را به امید و بیم می‌خواندند و در برابر ما فروتن بودند» سوره انبیاء، آیه ۹۰.</ref>، [[توکل]] {{متن قرآن|فَقَالُواْ عَلَى اللَّهِ تَوَكَّلْنَا رَبَّنَا لاَ تَجْعَلْنَا فِتْنَةً لِّلْقَوْمِ الظَّالِمِينَ}}<ref>«گفتند: بر خداوند توکّل داریم؛ پروردگارا! ما را مایه عبرتی برای گروه ستمگران مگردان!» سوره یونس، آیه ۸۵.</ref>، [[تضرّع]] {{متن قرآن|ادْعُواْ رَبَّكُمْ تَضَرُّعًا وَخُفْيَةً إِنَّهُ لاَ يُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ}}<ref>«پروردگارتان را به لابه و نهانی بخوانید که او تجاوزگران را دوست نمی‌دارد» سوره اعراف، آیه ۵۵.</ref>؛ و [[توبه]] و [[استغفار]]: {{متن قرآن|وَأَصْلِحْ لِي فِي ذُرِّيَّتِي إِنِّي تُبْتُ إِلَيْكَ وَإِنِّي مِنَ الْمُسْلِمِينَ}}<ref>«و فرزندان مرا به صلاح آور. من به تو بازگشتم و از تسلیم ‏شدگانم». سوره احقاف، آیه ۱۵.</ref>؛ را از حالات سفارش شده در [[دعا]] دانست. در [[تفسیر]] آیۀ {{متن قرآن|فَادْعُوا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ وَلَوْ كَرِهَ الْكَافِرُونَ}}<ref>«بنابراین خداوند را در حالی که دین (خود) را برای او ناب می‌دارید بخوانید هر چند کافران ناپسند دارند» سوره غافر، آیه ۱۴.</ref> [[اخلاص]] در [[دعا]] مهم‌ترین شرط آن دانسته شده و آن را به هماهنگی میان [[قلب]] و زبان و [[قطع امید]] از هر سببی جز [[خدا]] معنا کرده‌اند و همه موارد گفته شده از توابع و لوازم [[اخلاص]] در [[دعا]] دانسته شده است<ref>ر.ک: سحرخوان، محمد و یوسف‌زاده، حسین علی، دائرةالمعارف قرآن کریم، ج۱۳، ص۱۱۵.</ref>.
##امور مربوط به [[روح]] و [[قلب]] [[دعا کننده]]: داشتن [[بیم و امید]] ([[خوف و رجاء]]) در [[دعا]] مهم تلقی شده: {{متن قرآن|تَتَجَافَى جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضَاجِعِ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ خَوْفًا وَطَمَعًا وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنفِقُونَ}}<ref>«از بسترها پهلو تهی می‌کنند  (و برای نماز برمی‌خیزند) در حالی که پروردگارشان را به بیم و امید می‌خوانند و از آنچه به آنان روزی کرده‌ایم می‌بخشند» سوره سجده، آیه ۱۶.</ref> و داشتن حالت [[خوف و رجاء]] در [[دعا]] [[دستور]] داده شده است: {{متن قرآن|وَادْعُوهُ خَوْفًا وَطَمَعًا}}<ref>«او را  با بیم و امید بخوانید» سوره اعراف، آیه ۵۶.</ref>. داشتن حالاتی چون [[خشوع]] {{متن قرآن|وَيَدْعُونَنَا رَغَبًا وَرَهَبًا وَكَانُوا لَنَا خَاشِعِينَ}}<ref>«و ما را به امید و بیم می‌خواندند و در برابر ما فروتن بودند» سوره انبیاء، آیه ۹۰.</ref>، [[توکل]] {{متن قرآن|فَقَالُواْ عَلَى اللَّهِ تَوَكَّلْنَا رَبَّنَا لاَ تَجْعَلْنَا فِتْنَةً لِّلْقَوْمِ الظَّالِمِينَ}}<ref>«گفتند: بر خداوند توکّل داریم؛ پروردگارا! ما را مایه عبرتی برای گروه ستمگران مگردان!» سوره یونس، آیه ۸۵.</ref>، [[تضرّع]] {{متن قرآن|ادْعُواْ رَبَّكُمْ تَضَرُّعًا وَخُفْيَةً إِنَّهُ لاَ يُحِبُّ الْمُعْتَدِينَ}}<ref>«پروردگارتان را به لابه و نهانی بخوانید که او تجاوزگران را دوست نمی‌دارد» سوره اعراف، آیه ۵۵.</ref>؛ و [[توبه]] و [[استغفار]]: {{متن قرآن|وَأَصْلِحْ لِي فِي ذُرِّيَّتِي إِنِّي تُبْتُ إِلَيْكَ وَإِنِّي مِنَ الْمُسْلِمِينَ}}<ref>«و فرزندان مرا به صلاح آور. من به تو بازگشتم و از تسلیم ‏شدگانم». سوره احقاف، آیه ۱۵.</ref>؛ را از حالات سفارش شده در [[دعا]] دانست. در [[تفسیر]] آیۀ {{متن قرآن|فَادْعُوا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ وَلَوْ كَرِهَ الْكَافِرُونَ}}<ref>«بنابراین خداوند را در حالی که دین (خود) را برای او ناب می‌دارید بخوانید هر چند کافران ناپسند دارند» سوره غافر، آیه ۱۴.</ref> [[اخلاص]] در [[دعا]] مهم‌ترین شرط آن دانسته شده و آن را به هماهنگی میان [[قلب]] و زبان و [[قطع امید]] از هر سببی جز [[خدا]] معنا کرده‌اند و همه موارد گفته شده از توابع و لوازم [[اخلاص]] در [[دعا]] دانسته شده است<ref>ر.ک: سحرخوان، محمد و یوسف‌زاده، حسین علی، دائرةالمعارف قرآن کریم، ج۱۳، ص۱۱۵.</ref>.
۲۲۴٬۹۹۹

ویرایش