تبیین حقیقت قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

تبیین حقیقت قرآن (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۷ ژوئن ۲۰۲۰، ساعت ۰۹:۱۶

۱ بایت حذف‌شده ، ‏۷ ژوئن ۲۰۲۰

←‏گفتار اوّل: امام؛ نور هدایت

دیداریویکی‌متن

Msadeq

مدیران

۱۱۵٬۲۵۷

ویرایش

@@ خط ۲۵: / خط ۲۵: @@
 *'''اوّل آنکه:''' [[حضرت]] در قسمتی از [[روایت]] می‌فرمایند: {{متن حدیث|هُمْ وَ اللَّهِ نُورُ اللَّهِ الَّذِي أَنْزَلَ}}این بیان اشاره به [[مقام]] [[هدایت ظاهری]] [[امام]] دارد؛ در این جهت، [[امام]] ادامه دهنده راه [[هدایت ارشادی]] [[رسول خدا]]{{صل}} است. [[تبلیغ دین]] و [[ارشاد]] خلایقی که [[پیام]] [[توحید]] به آنها نرسیده، از طریق [[امام]] محقق می‌شود؛ چنان‌که در بیان اوّل این [[برهان]] [[ذکر]] شد و در [[قرآن]] نیز، [[خداوند]] از این [[مقام امام]]، تعبیر به [[نور]] می‌نماید: {{متن قرآن|الَّذِينَ يَتَّبِعُونَ الرَّسُولَ النَّبِيَّ الْأُمِّيَّ... فَالَّذِينَ آمَنُوا بِهِ وَعَزَّرُوهُ وَنَصَرُوهُ وَاتَّبَعُوا النُّورَ الَّذِي أُنْزِلَ مَعَهُ أُولَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ}}<ref>«همان کسان که از فرستاده پیام‌آور درس ناخوانده پیروی می‌کنند... پس کسانی که به او ایمان آورده و او را بزرگ داشته و بدو یاری رسانده‌اند و از نوری که همراه وی فرو فرستاده شده است پیروی کرده‌اند رستگارند» سوره اعراف، آیه ۱۵۷.</ref>
 *همین بیان، اشاره به [[مقام]] ظاهری [[امام]] در [[حفظ دین]] و [[تبیین]] آن و [[اتمام حجّت]] برای [[خلق]] دارد؛ که طیّ برهان‌های قبل، درباره آن بحث شد. بر این اساس، [[نور هدایت]]، موجب [[خروج]] افراد از [[تاریکی]] [[ظلمت]] [[کفر]] می‌گردد.[[انسان]] با [[تعالیم اسلام]] زنده می‌شود؛ ولی این [[حیات]] زمانی [[نورانیّت]] پیدا می‌کند که در تحت [[هدایت]] [[امام زمان]] خود قرار گیرد. علیّ بن [[ابراهیم]] [[قمی]] در [[تفسیر]] خود، همین مضمون را چنین بیان می‌کند: {{متن قرآن|أَوَمَنْ كَانَ مَيْتًا فَأَحْيَيْنَاهُ}}<ref>«و آیا (داستان) آن کس که (به دل) مرده بود و زنده‌اش کردیم» سوره انعام، آیه ۱۲۲.</ref> {{عربی|قَالَ جَاهِلًا عَنِ الْحَقِ وَ الْوَلَايَةِ فَهَدَيْنَاهُ إِلَيْهَا}} {{متن قرآن|وَجَعَلْنَا لَهُ نُورًا يَمْشِي بِهِ فِي النَّاسِ}}<ref>«و برای او فروغی پدید آوردیم که با آن در میان مردم راه می‌رود» سوره انعام، آیه ۱۲۲.</ref> {{عربی|قَالَ النُّورُ الْوَلَايَةُ}} {{متن قرآن|كَمَنْ مَثَلُهُ فِي الظُّلُمَاتِ لَيْسَ بِخَارِجٍ مِنْهَا}}<ref>«چون داستان کسی است در تیرگی‌ها که از آنها بیرون آمدنی نیست؟» سوره انعام، آیه ۱۲۲.</ref> {{عربی|يَعْنِي فِي وَلَايَةِ غَيْرِ الْأَئِمَّةِ{{عم}}}}<ref>تفسیر القمی (ط. دارالکتاب، ۱۳۶۳ ه.ش.)، ج۱، ص۲۱۶.</ref>.
-*هرچند به حسب ظاهر، "[[نور]]" در [[آیه شریفه]] اشاره به [[قرآن]] دارد که به همراه [[رسول خدا]]{{صل}} نازل شد – چنان‌که در [[تفاسیر]] عامّه و برخی از [[تفاسیر]] [[شیعه]]، حمل بر این معنا نموده‌اند- <ref>تبیان (ط. دار احیاء التراث العربی، بی‌تا)، ج۱۰، ص۲۱؛ مجمع البیان فی تفسیر القرآن (ط. ناصرخسرو، ۱۳۷۲ ه ش.)، ج۱۰، ص۴۵۰.</ref> ولی براساس نکاتی که درباره مراتب [[باطنی]] [[قرآن]]، طیّ [[استدلال]] ذکرشد، مراد از [[نور]]، وجود [[مبارک]] [[امام]] است که [[قلوب]] [[مؤمنین]] را به تناسب مراتب ایمانشان [[نورانی]] می‌کند؛ زیرا ممکن است [[ظاهر قرآن]] دستاویز هر بیماردلی قرار گیرد و نه تنها [[نورانیّت]] نداشته باشد، بلکه باعث [[اضلال]] او شود:
+*هرچند به حسب ظاهر، "[[نور]]" در [[آیه شریفه]] اشاره به [[قرآن]] دارد که به همراه [[رسول خدا]]{{صل}} نازل شد – چنان‌که در [[تفاسیر]] عامّه و برخی از [[تفاسیر]] [[شیعه]]، حمل بر این معنا نموده‌اند- <ref>تبیان (ط. دار احیاء التراث العربی، بی‌تا)، ج۱۰، ص۲۱؛ مجمع البیان فی تفسیر القرآن (ط. ناصرخسرو، ۱۳۷۲ ه ش.)، ج۱۰، ص۴۵۰.</ref> ولی براساس نکاتی که درباره مراتب [[باطنی]] [[قرآن]]، طیّ [[استدلال]] ذکرشد، مراد از [[نور]]، وجود [[مبارک]] [[امام]] است که [[قلوب]] [[مؤمنین]] را به تناسب مراتب ایمانشان [[نورانی]] می‌کند؛ زیرا ممکن است [[ظاهر قرآن]] دستاویز هر بیماردلی قرار گیرد و نه تنها [[نورانیّت]] نداشته باشد، بلکه باعث [[اضلال]] او شود:{{متن قرآن|يُضِلُّ بِهِ كَثِيرًا وَيَهْدِي بِهِ كَثِيرًا وَمَا يُضِلُّ بِهِ إِلَّا الْفَاسِقِينَ}}<ref>«با آن بسیاری را بیراه و بسیاری (دیگر) را رهیاب می‌کند. و جز نافرمانان را با آن بیراه نمی‌گرداند» سوره بقره، آیه ۲۶.</ref>.
-{{متن قرآن|يُضِلُّ بِهِ كَثِيرًا وَيَهْدِي بِهِ كَثِيرًا وَمَا يُضِلُّ بِهِ إِلَّا الْفَاسِقِينَ}}<ref>«با آن بسیاری را بیراه و بسیاری (دیگر) را رهیاب می‌کند. و جز نافرمانان را با آن بیراه نمی‌گرداند» سوره بقره، آیه ۲۶.</ref>.
 *در کلمات [[اهل بیت]]{{عم}}، درباره برخی از حاملان [[ظاهر قرآن]] آمده است: {{متن حدیث|قَالَ النَّبِيُّ{{صل}} فِي وَصِيَّتِهِ يَا عَلِيُّ إِنَّ فِي جَهَنَّمَ رَحًى مِنْ حَدِيدٍ تُطْحَنُ بِهَا رُءُوسُ الْقُرَّاءِ وَ الْعُلَمَاءِ الْمُجْرِمِينَ: وَ قَالَ{{صل}}: رُبَّ تَالٍ لِلْقُرْآنِ وَ الْقُرْآنُ يَلْعَنُهُ}}<ref>مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل (ط. مؤسسه آل البیت{{عم}}، ۱۴۰۸ ه.ق.)، ج۴، ص۲۴۹، باب ۷.</ref>.
 *چنان‌که در فرایند توصیف [[برهان]] بحث شد، [[خداوند]] در [[آیه]] ۳۰ [[سوره]] [[مبارکه]] [[روم]]، [[فطرت انسان]] را منطبق بر [[دین]] بیان می‌دارد و [[قرآن]] را نیز تبیان [[دین الهی]] برمی شمرد. در نتیجه، [[انسان]] با [[استمداد]] از وجود [[مبارک]] [[امام]]، می‌تواند استعدادهای [[فطری]] خود را شکوفا سازد و در نتیجه، از [[نورانیّت]] [[باطن قرآن]] برای [[فهم]] [[باطن دین]] بهره‌مند شود. در این زمینه، روایت‌های فراوانی وجود دارد که از چند جهت، وجود [[مبارک]] [[امام]] را "[[نور]]" نامیده است: {{متن حدیث|عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْفُضَيْلِ عَنْ أَبِي الْحَسَنِ{{ع}} قَالَ: سَأَلْتُهُ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى- {{متن قرآن|يُرِيدُونَ لِيُطْفِئُوا نُورَ اللَّهِ بِأَفْوَاهِهِمْ}}<ref>«بر آنند که نور خداوند را با دهانهاشان خاموش کنند» سوره صف، آیه ۸.</ref> قَالَ يُرِيدُونَ لِيُطْفِئُوا وَلَايَةَ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ{{ع}}بِأَفْوَاهِهِمْ قُلْتُ قَوْلُهُ تَعَالَى {{متن قرآن|وَاللَّهُ مُتِمُّ نُورِهِ}}<ref>«و خداوند کامل‌کننده نور خویش است» سوره صف، آیه ۸.</ref> قَالَ يَقُولُ وَ اللَّهُ مُتِمُّ الْإِمَامَةِ وَ الْإِمَامَةُ هِيَ النُّورُ وَ ذَلِكَ قَوْلُهُ عَزَّ وَ جَلَّ- {{متن قرآن|فَآمِنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَالنُّورِ الَّذِي أَنْزَلْنَا}}<ref>«پس به خداوند و پیامبرش و نوری که فرو فرستاده‌ایم ایمان آورید» سوره تغابن، آیه ۸.</ref> قَالَ النُّورُ هُوَ الْإِمَامُ}}<ref>الکافی (ط. الإسلامیه، ۱۴۰۷ ه.ق.)، ج۱، ص۱۹۶: باب أن الأئمه{{عم}} نور الله عز و جل.</ref>.