صراط مستقیم: تفاوت میان نسخهها
جز
جایگزینی متن - 'دقیق' به 'دقیقه'
جز (جایگزینی متن - 'نادرست' به 'نادرست') |
جز (جایگزینی متن - 'دقیق' به 'دقیقه') |
||
| خط ۶۴: | خط ۶۴: | ||
==ویژگیهای صراط مستقیم== | ==ویژگیهای صراط مستقیم== | ||
*'''۱. مطابقت با [[موازین]] [[عقلی]] و عملی:''' اصلیترین ویژگیهای صراط مستقیم [[الهی]]، هماهنگی با [[عقل]]، [[علم]] و [[حکمت]] است. به سخن دیگر، راهی که [[انبیا]] برای رسیدن به [[کمالات انسانی]] ارائه کردهاند و برنامههایی که [[انبیا]] از جانب [[خداوند سبحان]] برای [[زندگی فردی]] و [[اجتماعی]] [[انسان]] آوردهاند، منطبق با [[موازین]] [[عقلی]] و [[علمی]] است و از این رو، [[قرآن کریم]]، تصریح میفرماید که [[دانشمندان]]، آنچه بر [[پیامبر]]{{صل}} نازل شده را [[حقّ]] و درست میدانند: {{متن قرآن|وَيَرَى الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ الَّذِي أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ هُوَ الْحَقَّ وَيَهْدِي إِلَى صِرَاطِ الْعَزِيزِ الْحَمِيدِ}}<ref>«و کسانی که آنان را از دانش بهره دادهاند میبینند که آنچه از پروردگارت به سوی تو فرو فرستاده شده، راستین است و به راه (خداوند) پیروز ستوده، رهنمون میگردد» سوره سبأ، آیه ۶.</ref> و در آیۀ دیگر آمده: {{متن قرآن|وَلِيَعْلَمَ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ أَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّكَ فَيُؤْمِنُوا بِهِ فَتُخْبِتَ لَهُ قُلُوبُهُمْ وَإِنَّ اللَّهَ لَهَادِ الَّذِينَ آمَنُوا إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ}}<ref>«و تا کسانی که دانش یافتهاند بدانند که این (قرآن) راستین، از سوی پروردگار توست پس به آن ایمان آورند آنگاه دلهای آنها در برابر آن فروتن گردد و بیگمان خداوند راهنمای مؤمنان به راهی راست است» سوره حج، آیه ۵۴.</ref>. | *'''۱. مطابقت با [[موازین]] [[عقلی]] و عملی:''' اصلیترین ویژگیهای صراط مستقیم [[الهی]]، هماهنگی با [[عقل]]، [[علم]] و [[حکمت]] است. به سخن دیگر، راهی که [[انبیا]] برای رسیدن به [[کمالات انسانی]] ارائه کردهاند و برنامههایی که [[انبیا]] از جانب [[خداوند سبحان]] برای [[زندگی فردی]] و [[اجتماعی]] [[انسان]] آوردهاند، منطبق با [[موازین]] [[عقلی]] و [[علمی]] است و از این رو، [[قرآن کریم]]، تصریح میفرماید که [[دانشمندان]]، آنچه بر [[پیامبر]]{{صل}} نازل شده را [[حقّ]] و درست میدانند: {{متن قرآن|وَيَرَى الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ الَّذِي أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ هُوَ الْحَقَّ وَيَهْدِي إِلَى صِرَاطِ الْعَزِيزِ الْحَمِيدِ}}<ref>«و کسانی که آنان را از دانش بهره دادهاند میبینند که آنچه از پروردگارت به سوی تو فرو فرستاده شده، راستین است و به راه (خداوند) پیروز ستوده، رهنمون میگردد» سوره سبأ، آیه ۶.</ref> و در آیۀ دیگر آمده: {{متن قرآن|وَلِيَعْلَمَ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ أَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّكَ فَيُؤْمِنُوا بِهِ فَتُخْبِتَ لَهُ قُلُوبُهُمْ وَإِنَّ اللَّهَ لَهَادِ الَّذِينَ آمَنُوا إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ}}<ref>«و تا کسانی که دانش یافتهاند بدانند که این (قرآن) راستین، از سوی پروردگار توست پس به آن ایمان آورند آنگاه دلهای آنها در برابر آن فروتن گردد و بیگمان خداوند راهنمای مؤمنان به راهی راست است» سوره حج، آیه ۵۴.</ref>. | ||
*نکته قابل [[تأمّل]] این که در این دو [[آیه]]، انطباق آوردههای [[اعتقادی]]، [[اخلاقی]] و عملی [[پیامبر]]{{صل}} از جانب [[خداوند سبحان]]، با [[موازین]] [[عقلی]] و [[علمی]] به گونهای | *نکته قابل [[تأمّل]] این که در این دو [[آیه]]، انطباق آوردههای [[اعتقادی]]، [[اخلاقی]] و عملی [[پیامبر]]{{صل}} از جانب [[خداوند سبحان]]، با [[موازین]] [[عقلی]] و [[علمی]] به گونهای دقیقه و [[زیبا]]، با [[هدایت]] به صراط مستقیم [[الهی]] پیوند خورده است. (...) | ||
*'''۲. مطابقت کامل با [[حق]]:''' برجستهترین ویژگی صراط مستقیم (که حاکی از هماهنگی آن با [[موازین]] [[عقلی]] و [[علمی]] است) مطابقت کامل آن با [[حقّ]] است؛ یعنی راه درست [[زندگی]]، راهی است که کمترین [[انحرافی]] از [[حق]] ندارد. به عبارت دیگر، برنامهای که برای [[زندگی]] [[انسان]] ارائه میشود. به هر [[میزان]] که از [[حق]] فاصله داشته باشد، به همان اندازه مورد [[پذیرش]] [[عقل]] و [[علم]] نیست. | *'''۲. مطابقت کامل با [[حق]]:''' برجستهترین ویژگی صراط مستقیم (که حاکی از هماهنگی آن با [[موازین]] [[عقلی]] و [[علمی]] است) مطابقت کامل آن با [[حقّ]] است؛ یعنی راه درست [[زندگی]]، راهی است که کمترین [[انحرافی]] از [[حق]] ندارد. به عبارت دیگر، برنامهای که برای [[زندگی]] [[انسان]] ارائه میشود. به هر [[میزان]] که از [[حق]] فاصله داشته باشد، به همان اندازه مورد [[پذیرش]] [[عقل]] و [[علم]] نیست. | ||
*بر این اساس، همه آیاتی که آنچه را بر [[پیامبر]]{{صل}} نازل شده، [[حق]] توصیف کردهاند، اشاره به این خصوصیت صراط مستقیم دارند، مانند: {{متن قرآن|قُلْ يَا أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاءَكُمُ الْحَقُّ مِن رَّبِّكُمْ فَمَنِ اهْتَدَى فَإِنَّمَا يَهْتَدِي لِنَفْسِهِ وَمَن ضَلَّ فَإِنَّمَا يَضِلُّ عَلَيْهَا}}<ref>«ای مردم! به یقین حق از سوی پروردگارتان آمد. پس هر که راه یابد، جز این نیست که به سود خویشتن، راه یافته است و هر کس گمراه شود. به زیان خود گمراه گردیده است». یونس: ۱۰۸.</ref> این آیۀ [[شریف]]، همه برنامههایی را که [[پیامبر]]{{صل}} از جانب [[خداوند سبحان]] برای [[هدایت]] [[انسان]] آورده، راه [[حق]] و درست [[زندگی]] معرّفی مینماید و به جهانیان اعلام میکند هر کس این راه را [[انتخاب]] کند، از [[برکات]] آن، بهرهمند میشود و هر کس [[بیراهه]] را [[انتخاب]] نماید، زیانهای [[گمراهی]] نصیب او خواهد شد. این معنا در [[آیات]] متعدّدی با تعبیرهای مختلف، دیده میشود {{متن قرآن|المر تِلْكَ آيَاتُ الْكِتَابِ وَالَّذِي أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ الْحَقُّ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يُؤْمِنُونَ}}<ref>«الف، لام، میم، را؛ این آیات کتاب (آسمانی) است و آنچه از پروردگارت بر تو فرو فرستاده شده راستین است اما بیشتر مردم ایمان نمیآورند» سوره رعد، آیه ۱.</ref>، {{متن قرآن|قُلْ نَزَّلَهُ رُوحُ الْقُدُسِ مِنْ رَبِّكَ بِالْحَقِّ لِيُثَبِّتَ الَّذِينَ آمَنُوا وَهُدًى وَبُشْرَى لِلْمُسْلِمِينَ}}<ref>«بگو: آن را روح القدس از نزد پروردگارت، راستین فرو فرستاده است تا مؤمنان را استوار بدارد و برای مسلمانان رهنمود و مژدهای باشد» سوره نحل، آیه ۱۰۲.</ref>، {{متن قرآن|وَالَّذِي أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ مِنَ الْكِتَابِ هُوَ الْحَقُّ مُصَدِّقًا لِمَا بَيْنَ يَدَيْهِ إِنَّ اللَّهَ بِعِبَادِهِ لَخَبِيرٌ بَصِيرٌ}}<ref>«و آنچه از کتاب (آسمانی قرآن) به تو وحی کردیم راستین است و چیزی را که پیش از آن بوده است راست میشمارد، بیگمان خداوند به بندگان خویش، آگاهی بیناست» سوره فاطر، آیه ۳۱.</ref>، {{متن قرآن|اللَّهُ الَّذِي أَنْزَلَ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ وَالْمِيزَانَ وَمَا يُدْرِيكَ لَعَلَّ السَّاعَةَ قَرِيبٌ}}<ref>«خداوند است که کتاب را به حق و ترازو را فرو فرستاد و تو چه میدانی؟ شاید رستخیز نزدیک باشد» سوره شوری، آیه ۱۷.</ref>، {{متن قرآن|وَقُلِ الْحَقُّ مِنْ رَبِّكُمْ فَمَنْ شَاءَ فَلْيُؤْمِنْ وَمَنْ شَاءَ فَلْيَكْفُرْ}}<ref>«و بگو که این (قرآن) راستین و از سوی پروردگار شماست، هر که خواهد ایمان آورد و هر که خواهد کفر پیشه کند» سوره کهف، آیه ۲۹.</ref> | *بر این اساس، همه آیاتی که آنچه را بر [[پیامبر]]{{صل}} نازل شده، [[حق]] توصیف کردهاند، اشاره به این خصوصیت صراط مستقیم دارند، مانند: {{متن قرآن|قُلْ يَا أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاءَكُمُ الْحَقُّ مِن رَّبِّكُمْ فَمَنِ اهْتَدَى فَإِنَّمَا يَهْتَدِي لِنَفْسِهِ وَمَن ضَلَّ فَإِنَّمَا يَضِلُّ عَلَيْهَا}}<ref>«ای مردم! به یقین حق از سوی پروردگارتان آمد. پس هر که راه یابد، جز این نیست که به سود خویشتن، راه یافته است و هر کس گمراه شود. به زیان خود گمراه گردیده است». یونس: ۱۰۸.</ref> این آیۀ [[شریف]]، همه برنامههایی را که [[پیامبر]]{{صل}} از جانب [[خداوند سبحان]] برای [[هدایت]] [[انسان]] آورده، راه [[حق]] و درست [[زندگی]] معرّفی مینماید و به جهانیان اعلام میکند هر کس این راه را [[انتخاب]] کند، از [[برکات]] آن، بهرهمند میشود و هر کس [[بیراهه]] را [[انتخاب]] نماید، زیانهای [[گمراهی]] نصیب او خواهد شد. این معنا در [[آیات]] متعدّدی با تعبیرهای مختلف، دیده میشود {{متن قرآن|المر تِلْكَ آيَاتُ الْكِتَابِ وَالَّذِي أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ الْحَقُّ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يُؤْمِنُونَ}}<ref>«الف، لام، میم، را؛ این آیات کتاب (آسمانی) است و آنچه از پروردگارت بر تو فرو فرستاده شده راستین است اما بیشتر مردم ایمان نمیآورند» سوره رعد، آیه ۱.</ref>، {{متن قرآن|قُلْ نَزَّلَهُ رُوحُ الْقُدُسِ مِنْ رَبِّكَ بِالْحَقِّ لِيُثَبِّتَ الَّذِينَ آمَنُوا وَهُدًى وَبُشْرَى لِلْمُسْلِمِينَ}}<ref>«بگو: آن را روح القدس از نزد پروردگارت، راستین فرو فرستاده است تا مؤمنان را استوار بدارد و برای مسلمانان رهنمود و مژدهای باشد» سوره نحل، آیه ۱۰۲.</ref>، {{متن قرآن|وَالَّذِي أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ مِنَ الْكِتَابِ هُوَ الْحَقُّ مُصَدِّقًا لِمَا بَيْنَ يَدَيْهِ إِنَّ اللَّهَ بِعِبَادِهِ لَخَبِيرٌ بَصِيرٌ}}<ref>«و آنچه از کتاب (آسمانی قرآن) به تو وحی کردیم راستین است و چیزی را که پیش از آن بوده است راست میشمارد، بیگمان خداوند به بندگان خویش، آگاهی بیناست» سوره فاطر، آیه ۳۱.</ref>، {{متن قرآن|اللَّهُ الَّذِي أَنْزَلَ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ وَالْمِيزَانَ وَمَا يُدْرِيكَ لَعَلَّ السَّاعَةَ قَرِيبٌ}}<ref>«خداوند است که کتاب را به حق و ترازو را فرو فرستاد و تو چه میدانی؟ شاید رستخیز نزدیک باشد» سوره شوری، آیه ۱۷.</ref>، {{متن قرآن|وَقُلِ الْحَقُّ مِنْ رَبِّكُمْ فَمَنْ شَاءَ فَلْيُؤْمِنْ وَمَنْ شَاءَ فَلْيَكْفُرْ}}<ref>«و بگو که این (قرآن) راستین و از سوی پروردگار شماست، هر که خواهد ایمان آورد و هر که خواهد کفر پیشه کند» سوره کهف، آیه ۲۹.</ref> | ||