|
|
| خط ۱۲: |
خط ۱۲: |
|
| |
|
| ==واژهشناسی لغوی== | | ==واژهشناسی لغوی== |
|
| |
| ==[[مقام واسطه فیض الهی]] در [[زیارت جامعه کبیره]]==
| |
| * در [[روایات]] تأکید شده است که مخلوق نخستین [[الهی]] وجود [[نورانی]] [[حضرت محمّد]]{{صل}} به همراه وجود [[نورانی]] [[اهلالبیت]] ([[معصومین|چهارده معصوم]]) میباشد که [[انوار]] [[نورانی]] [[امامان شیعه]] و [[حضرت زهرا]]{{س}} با وجود [[نورانی]] [[پیامبر اعظم]]{{صل}} متحقق و [[متحد]] بودند و [[فیض الهی]] در ادامه و استمرار خود از طریق وجود [[نورانی]] آن بزرگواران به دیگران منتقل میشد. از اینرو [[پیامبر اسلام]]{{صل}} خود را [[پیامبر]] نخستین توصیف نمود که در آن وقت هنوز بر کالبد مادی [[حضرت آدم]] [[روح]] قدسی دمیده نشده بود.
| |
| * کنتُ نبیّاً و [[آدم]] بین الروح و الجسد.
| |
| * کنتُ أنا و علیّ بین یدی [[الله]] عزوجل قبل أن یخلق [[آدم]]...
| |
| * [[پیامبر اسلام]]{{صل}} خطاب به [[حضرت علی]]{{ع}} فرمود: {{عربی|"أنت منی و انا منک. انت کروحی من جسدی انت منی کالضوء من الضوء"}}.
| |
| * [[پیامبر]]{{صل}} فرمود: {{عربی|"بُعث علیّ مع کل نبی سرّاً و معی جهراً"}}.
| |
| * در یک [[روایت]] صحیح [[اهل سنت]] [[پیامبر]]{{صل}} فرمود: {{عربی|"کنتُ أنا و علیّ بن ابیطالب نوراً بین یدی الله تعالی قبل ان یخلق آدم باربعة آلاف عام. فلمّا خلق آدم قسّم ذلک النور قسمین: فجزء انا و جزء علیّ"}}.
| |
| * [[پیامبر]]{{صل}} در روایتی در پاسخ جابربنعبدالله [[انصاری]] از [[تولد]] [[حضرت علی]]{{ع}} فرمود: {{عربی|"ان الله تبارک و تعالی خلق علیّاً من نوری و خلقنی من نوره و کلانا من نور واحد"}}.
| |
| * مشابه همین [[روایات]] از [[پیامبر اسلام]]{{صل}} در منابع [[فریقین]] متعدد [[نقل]] و گزارش شده است.
| |
| * آن [[حضرت]] در [[روایت]] دیگر، خود و اهلبیتش را [[افضل]] از [[ملائکه]] توصیف نموده و [[دلیل]] آن را [[سبقت]] در وجود و در پرتو آن [[سبقت]] در [[شناخت]] قمان [[ربوبی]] ذکر میفرماید: {{عربی|"ما خلقالله عزوجل خلقاً افضل منی و لا اکرم علیه منی... لولا نحن ما خلق آدم و لاحوا و لا الجنة و لا سماء و لا ارض فکیف لانکون أفضل من الملائکه و قد سبقنا هم الی معرفة ربنا و تسبیحه و تهلیله و تقدسیه؟! لان اوّل ما خلق الله عزوجل ارواحنا فانطقنا بتوحیده و تحمیده"}}.
| |
| * [[امام علی]]{{ع}} نیز به [[مقام]] [[جانشینی]] [[پیامبر خاتم]] و [[ولایت]] و [[امامت]] خود- که مافوق [[مقام]] [[نبوت]] است و [[تبیین]] آن در فصلهای بعد خواهد آمد- اشاره نمود و آن را پیش از [[حضرت آدم]] [[وصف]] می-کند، {{عربی|"کنتُ وصیاً و آدم بین الماء و الطین"}}.
| |
| * [[امام صادق]]{{ع}} در روایتی وجود [[حضرت محمد]]{{صل}} و [[علی]]{{ع}} را دو [[نور]] [[متحد]] نخستین توصیف میکند که پیش از آن دو وجودی [البته جز وجود [[خدا]]] نبود، آن دو در اصلاب [[طاهره]] نیز [[متحد]] بودند تا در صلب [[عبدالله]] ([[پدر]] [[پیامبر]]{{صل}}) و [[ابوطالب]] ([[پدر]] [[حضرت علی]]{{ع}}) متفرق شدند:
| |
| * آن [[حضرت]] وجود خودشان را اولین و آخرین [[خلقت]] [[الهی]] توصیف میکند: {{عربی|"بنا فتحالله و بنا ختم الله و نحن الأولون و نحن الاخرون... نحن علة الوجود"}}.
| |
| * در [[روایات نبوی]] در منابع فر [[یقین]] نیز آمده است که حضرت [[آدم]] بعد از [[آفرینش]] خود چشمش در [[عرش الهی]] به پنج [[نور]] مشابه خود میافتد و از [[خداوند]] درباره آنها سؤال میکند، [[خداوند]] در جواب فرمود: {{عربی|"لولاهم ما خلقتک... یا آدم هؤلاء صفوتی من خلقی، هم أنجبیهم و هم أهلکهم فاذا کان لک الیّ حاجة فبهولاء توسّل"}}.
| |
| * در [[روایات]] [[فریقین]] تأکید شده است که [[اهل بیت]]{{عم}} نهتنها [[واسطه فیض الهی]] بلکه واسطه بقا و [[حفظ]] اصل هستی عالم امکان میباشد، به دیگر سخن [[جهان هستی]] از [[وجود امام معصوم]] به [[دلیل]] مزبور ([[امام]] [[واسطه فیض]] حدوثاً و بقائاً) هیچوقت تهی نخواهد ماند.
| |
| * مطلب مزبور مورد تأکید و [[تأیید]] [[عرفان]] و عرفاس که از آن به [[قطب]] عالم و [[مقام ولایت]] تعبیر میکنند.
| |
| * این نکته در [[روایت]] [[فریقین]] نیز تأکید شده است.
| |
| * [[حضرت علی]]{{ع}} فرمود: بار خدایا! آری [[زمین]] خالی و تهی نمیماند از کسی که با [[حجت]] و [[دلیل]] [[دین خدا]] را برپا دارد، یا [[آشکار]] و مشهور است یا ترسان و [[پنهان]] تا [[حجتها]] و دلیلهای روشن [[خدا]] از بین نرود.<ref>«اللهم بلی لاتخلو الأرض من قائم لله بحجة امّا ظاهراً مشهوراً و امّا خائفاً مغموراً لئلا تبطل حجج الله و بیناته».</ref>
| |
| * ابنفضیل از [[امام رضا]]{{ع}} پرسید آیا [[زمین]] بدون [[امام]] باقی خواهد ماند؟ [[حضرت]] فرمود: نه. وی دوباره از [[حضرت]] پرسید که از [[امام صادق]]{{ع}} چنین [[روایت]] شده است که اگر [[زمین]] بدون [[امام]] باشد [[خداوند]] بر [[اهل]] [[زمین]] و یا [[بندگان]] [[خشم]] میگیرد، [[حضرت]] فرمود: لا، لا تبقی اذاً لساخت. نه، [[[زمین]] از [[حجت]]] خالی باقی نمیماند، در این صورت [[زمین]] نابود میشود.
| |
| * [[امام سجاد]]{{ع}} در روایتی بلند تصریح میکند [[خداوند]] با ما [[آسمان]] را از فروریختن بر [[زمین]] نگه میدارد و با ما [[باران]]، [[رحمت]] و [[خروج]] ثمرات [[زمین]] تحقق مییابد: ما [[امان]] و [[حافظ]] [[اهل]] زمینیم، چنانکه [[ستارگان]] [[حافظ]] آسماناند. [[خداوند]] با ما [[آسمان]] را از فرود آمدن بر [[زمین]] و [[زمین]] را از فشار و [[اضطراب]] آوردن بر اهلش نگه میدارد. به واسطه ما [[باران]] نازل و [[رحمت]] منتشر و [[برکات]] و ثمرات [[زمین]] خارج میشود. اگر آنچه در [[زمین]] بود از ما نبود [[زمین]] [[اهل]] خود را فرو میبرد.<ref>«نحن امان اهل الأرض کما ان النجوم امان اهل السماء و نحن الذین بنا یمسک الله السماء اَن تقع علی الأرض الا باذنه و بنا یسمک باهلها و بنا یُنزِّل الغیث و ینشر الرحمة و یخرج برکات الأرض و لولا ما فی الأرض منّا لساخت الأرض بأهلها... و لم تخل الأرض – منذ خلق الله آدم- من حجة لله فیهما ظاهر مشهور او غائب مستور».</ref>
| |
| * فقرات مختلف [[زیارت جامعه]] نیز در این مضمون وارد شده است.
| |
| * [[امام صادق]]{{ع}}: {{عربی|"ان الأرض لاتخلو الا و فیها امام"}}.
| |
| * این مسئله مورد [[تأیید]] [[فلاسفه]] [[اسلامی]] نیز قرار گرفته است.
| |
| * حاصل آنکه:
| |
| # وجود [[امامان]] در [[عالم امر]] [[جدید]] و حادث نبوده، بلکه وجود [[شریف]] [[نورانی]] آنان پیش از [[خلقت]] عالم ماده و پیش از هر وجودی [[متحد]] با وجود [[نورانی]] [[پیامبر اعظم]]{{صل}} به صورت وجودهای [[شریف]] و بلندمرتبه حاصل در [[مقام قرب الهی]] تحقق داشته است و تنها ظهورات آنان در عالم مادی در کالبد [[انسانی]] [[ظهور]] پیدا کردهاند و به تعبیری وجود آنها لازمه و ذاتی اصل [[خلقت]] عالم ممکن بوده و گفتهاند که: {{عربی|"الذاتی لا یعلل"}} ذاتی یک شیء علت نیست.
| |
| # به [[دلیل]] [[شرافت]] و [[منزلت]] وجودی [[امامان]]، اصل وجود عالم امکان به وجود آنان متقوم است و وجود آن عامل حدوث و بقای دیگر وجودها میباشد و با نبود آنان عالم به نیستی مبدل میگردد. پس وجود آنان برای [[حفظ]] وجود اصل هستی امر لازم و ضروری میباشد میگیرد<ref>ر.ک. [[محمد حسن قدردان قراملکی|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[امامت ۲ (کتاب)|امامت]]، ص ۴۸-۵۳.</ref>.
| |
|
| |
|
| ==[[وساطت فیض]]== | | ==[[وساطت فیض]]== |
