توکل در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

۱٬۸۳۹ بایت اضافه‌شده ،  ‏۱ مارس ۲۰۲۱
خط ۱۳۹: خط ۱۳۹:


در باره جمله مذکور، اولاً: در پاورقی چنین گفته: در آغاز این جمله، کلمه “قُلْ” مقدر است؛ بنابراین، تنها این جمله و ما بعد آن است که از زبان [[پیامبر]] ادا می‌شود، اما جمله {{متن قرآن|وَمَا اخْتَلَفْتُمْ فِيهِ مِنْ شَيْءٍ}}، ادامه بیانات پروردگار است و آنها که غیر این را [[انتخاب]] کرده‌اند، ظاهراً [[راه]] [[درستی]] را نپیموده‌اند، و ثانیاً به [[نقل]] از [[تفسیر المیزان]]، ج۱۸، ص۲۳، چنین می‌فرماید که: قابل توجه این که جمله {{متن قرآن|ذَلِكُمُ اللَّهُ رَبِّي}}، اشاره به [[ربوبیت]] مطلقه خداو ند؛ یعنی [[مالکیت]] توأم [[با تدبیر]]، می‌کند و می‌دانیم ربوبیت دارای دو شاخه است؛ شاخه [[تکوینی]] که به اداره [[نظام آفرینش]] باز می‌گردد، و شاخه [[تشریعی]] که بیانگر [[احکام]] و وضع [[قوانین]] و [[ارشاد]] و [[مردم]] وسیله [[سفیران الهی]] است، و بر این اساس، به دنبال آن، دو مسأله “توکل” و “انابه” مطرح شده است که اولی، واگذاری امور خویش در [[نظام تکوین]] به خداست، و دومی، بازگشت در [[امور تشریعی]] به اوست. به همین [[دلیل]] من او را ولی و [[یاور]] خود برگزیده‌ام؛ بر او [[توکل]] کردم و به سوی او در [[مشکلات]] و [[گرفتاری‌ها]] و [[لغزش‌ها]] باز می‌گردم: {{متن قرآن|عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَإِلَيْهِ أُنِيبُ}}<ref>تفسیر نمونه، ج۲۰، ص۳۶۴-۳۶۵.</ref>.<ref>[[عبدالنبی امامی|امامی، عبدالنبی]]، [[فرهنگ قرآن ج۱ (کتاب)|فرهنگ قرآن ج۱]]، ص ۴۴۹-۴۷۴.</ref>
در باره جمله مذکور، اولاً: در پاورقی چنین گفته: در آغاز این جمله، کلمه “قُلْ” مقدر است؛ بنابراین، تنها این جمله و ما بعد آن است که از زبان [[پیامبر]] ادا می‌شود، اما جمله {{متن قرآن|وَمَا اخْتَلَفْتُمْ فِيهِ مِنْ شَيْءٍ}}، ادامه بیانات پروردگار است و آنها که غیر این را [[انتخاب]] کرده‌اند، ظاهراً [[راه]] [[درستی]] را نپیموده‌اند، و ثانیاً به [[نقل]] از [[تفسیر المیزان]]، ج۱۸، ص۲۳، چنین می‌فرماید که: قابل توجه این که جمله {{متن قرآن|ذَلِكُمُ اللَّهُ رَبِّي}}، اشاره به [[ربوبیت]] مطلقه خداو ند؛ یعنی [[مالکیت]] توأم [[با تدبیر]]، می‌کند و می‌دانیم ربوبیت دارای دو شاخه است؛ شاخه [[تکوینی]] که به اداره [[نظام آفرینش]] باز می‌گردد، و شاخه [[تشریعی]] که بیانگر [[احکام]] و وضع [[قوانین]] و [[ارشاد]] و [[مردم]] وسیله [[سفیران الهی]] است، و بر این اساس، به دنبال آن، دو مسأله “توکل” و “انابه” مطرح شده است که اولی، واگذاری امور خویش در [[نظام تکوین]] به خداست، و دومی، بازگشت در [[امور تشریعی]] به اوست. به همین [[دلیل]] من او را ولی و [[یاور]] خود برگزیده‌ام؛ بر او [[توکل]] کردم و به سوی او در [[مشکلات]] و [[گرفتاری‌ها]] و [[لغزش‌ها]] باز می‌گردم: {{متن قرآن|عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَإِلَيْهِ أُنِيبُ}}<ref>تفسیر نمونه، ج۲۰، ص۳۶۴-۳۶۵.</ref>.<ref>[[عبدالنبی امامی|امامی، عبدالنبی]]، [[فرهنگ قرآن ج۱ (کتاب)|فرهنگ قرآن ج۱]]، ص ۴۴۹-۴۷۴.</ref>
==توکل در [[تفاسیر]] [[روایی]]==
مرحوم [[سید هاشم بحرانی]] در [[تفسیر برهان]]، زیر عنوان: “باب معنی التوکل”، [[حدیثی]] را به [[روایت]] ابن‌بابویه، از پیامبر{{صل}} در صفحه ۴۹۳ نقل نموده است. اصل این [[حدیث]] و ترجمه آن در فصل [[تفویض]] این کتاب در حدیث شماره ۵ آورده شده است. در بخشی از آن درباره معنای توکل بر خدای آمده است: {{متن حدیث|فقلت: و ما التوکل علی الله؟ فقال: العلم ان المخلوق لا یضر و لا ینفع و لایعطی و لایمنع و استعمال الیأس من الخلق. فاذا کان العبد کذلک، لایعمل لأحد سوی الله و لم یرج و لم یخف سوی الله، و لم یطمع فی احد سوی الله، فهذا التوکل}}: [[پیامبر]]{{صل}} می‌فرماید: گفتم: [[توکل]] بر [[خدای تعالی]] چیست؟ [[جبرئیل]]{{ع}} گفت: [[علم]] به این که مخلوق نه ضرر و نه نفعی، و نه [[بخشش]] و نه ممانعتی، نمی‌تواند داشته باشد و [[ناامیدی]] و [[یأس]] از [[خلق]]. پس چون بنده‌ای این چنین باشد، برای احدی به جز خدای تعالی کار نمی‌کند، و از کسی به جز خدای تعالی [[امید]] و ترسی ندارد، و از احدی به جز خدای تعالی توقع بی‌حد و [[حرص]] در خواهش ندارد. پس این است توکل بر خدای تعالی.<ref>[[عبدالنبی امامی|امامی، عبدالنبی]]، [[فرهنگ قرآن ج۱ (کتاب)|فرهنگ قرآن ج۱]]، ص ۴۷۴.</ref>


==منابع==
==منابع==
۸۰٬۲۸۹

ویرایش