آب در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - 'کثیر' به 'کثیر'
جز (جایگزینی متن - 'کثیر' به 'کثیر')
خط ۱۳۶: خط ۱۳۶:
#گویا اشاره دو [[آیه]] {{متن قرآن|وَهُوَ الَّذِي أَرْسَلَ الرِّيَاحَ بُشْرًا بَيْنَ يَدَيْ رَحْمَتِهِ وَأَنْزَلْنَا مِنَ السَّمَاءِ مَاءً طَهُورًا}}<ref>«و اوست که بادها را نویدبخشی پیشاپیش رحمت خویش  فرستاد و از آسمان، آبی پاک فرو فرستادیم» سوره فرقان، آیه ۴۸.</ref> و {{متن قرآن|إِذْ يُغَشِّيكُمُ النُّعَاسَ أَمَنَةً مِنْهُ وَيُنَزِّلُ عَلَيْكُمْ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً لِيُطَهِّرَكُمْ بِهِ وَيُذْهِبَ عَنْكُمْ رِجْزَ الشَّيْطَانِ وَلِيَرْبِطَ عَلَى قُلُوبِكُمْ وَيُثَبِّتَ بِهِ الْأَقْدَامَ}}<ref>«(یاد کن) آنگاه را که (خداوند) خوابی سبک را بر شما فرا می‌پوشاند تا از سوی او آرامشی (برای شما) باشد و از آسمان آبی فرو می‌باراند تا شما را بدان پاکیزه گرداند و پلیدی شیطان را از شما بزداید و دل‌هایتان را نیرومند  سازد و گام‌ها (یتان) را بدان استوار دارد» سوره انفال، آیه ۱۱.</ref> به آب آسمان برای برخی [[صحابه]] این توهم را پدید آورد که [[پاک]] کنندگی، ویژه آب آسمان است؛ ازاین رو افرادی چون [[عبدالله‌ بن‌ عمر]] و [[عبدالله‌ بن‌ عمرو]] با آب دریا [[وضو]] نمی‌گرفتند؛<ref>قرطبی، ج ۱۳، ص ۳۶.</ref> امّا این برداشت از آیه، مورد [[اقبال]] هیچ یک از مفسّران و فقیهان قرار نگرفت؛ به ویژه با نقل این [[حدیث]] از [[پیامبر]] که درباره آب دریا فرمود: {{متن حدیث|هُوَ اَلطَّهُورُ مَاؤُهُ}}؛<ref>قرطبی، ج ۱۳، ص ۳۶.</ref> بنابراین، قید "آسمان" در این [[آیات]]، هیچ گونه دلالتی بر انحصار پاک کنندگی در آب باران ندارد.<ref>التنقیح فی شرح عروه‌الوثقی، ج ۱، ص ۲۳.</ref>
#گویا اشاره دو [[آیه]] {{متن قرآن|وَهُوَ الَّذِي أَرْسَلَ الرِّيَاحَ بُشْرًا بَيْنَ يَدَيْ رَحْمَتِهِ وَأَنْزَلْنَا مِنَ السَّمَاءِ مَاءً طَهُورًا}}<ref>«و اوست که بادها را نویدبخشی پیشاپیش رحمت خویش  فرستاد و از آسمان، آبی پاک فرو فرستادیم» سوره فرقان، آیه ۴۸.</ref> و {{متن قرآن|إِذْ يُغَشِّيكُمُ النُّعَاسَ أَمَنَةً مِنْهُ وَيُنَزِّلُ عَلَيْكُمْ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً لِيُطَهِّرَكُمْ بِهِ وَيُذْهِبَ عَنْكُمْ رِجْزَ الشَّيْطَانِ وَلِيَرْبِطَ عَلَى قُلُوبِكُمْ وَيُثَبِّتَ بِهِ الْأَقْدَامَ}}<ref>«(یاد کن) آنگاه را که (خداوند) خوابی سبک را بر شما فرا می‌پوشاند تا از سوی او آرامشی (برای شما) باشد و از آسمان آبی فرو می‌باراند تا شما را بدان پاکیزه گرداند و پلیدی شیطان را از شما بزداید و دل‌هایتان را نیرومند  سازد و گام‌ها (یتان) را بدان استوار دارد» سوره انفال، آیه ۱۱.</ref> به آب آسمان برای برخی [[صحابه]] این توهم را پدید آورد که [[پاک]] کنندگی، ویژه آب آسمان است؛ ازاین رو افرادی چون [[عبدالله‌ بن‌ عمر]] و [[عبدالله‌ بن‌ عمرو]] با آب دریا [[وضو]] نمی‌گرفتند؛<ref>قرطبی، ج ۱۳، ص ۳۶.</ref> امّا این برداشت از آیه، مورد [[اقبال]] هیچ یک از مفسّران و فقیهان قرار نگرفت؛ به ویژه با نقل این [[حدیث]] از [[پیامبر]] که درباره آب دریا فرمود: {{متن حدیث|هُوَ اَلطَّهُورُ مَاؤُهُ}}؛<ref>قرطبی، ج ۱۳، ص ۳۶.</ref> بنابراین، قید "آسمان" در این [[آیات]]، هیچ گونه دلالتی بر انحصار پاک کنندگی در آب باران ندارد.<ref>التنقیح فی شرح عروه‌الوثقی، ج ۱، ص ۲۳.</ref>
#بحث جدّی‌تر آن بود که آیا این نقش، ویژه آب است یا نه؟ بیش‌تر مفسّران و فقیهان، آن را به آب منحصر دانسته و برآنند که مایعاتِ دیگر، پاک کننده نیستند.<ref>قرطبی، ج ۱۳، ص ۳۵؛ التفسیر الکبیر، ج ۲۴، ص ۹۸.</ref> ابن العربی می‌گوید: اینکه خداوند آب را با [[وصف]] طهور آورده و بر [[مسلمانان]] منّت نهاده که آب را خود در دسترس [[بشر]] قرار داده، بر انحصار نقش مطهّریّت در آب دلالت می‌کند.<ref>احکام‌القرآن، ابن‌العربی، ج ۳، ص ۱۴۲۱.</ref> در مقابل، نظر غیر مشهوری است که مطلق مایعات را مطهِّر می‌داند.<ref>فقه القرآن، راوندی، ج ۱، ص ۶۲. </ref>
#بحث جدّی‌تر آن بود که آیا این نقش، ویژه آب است یا نه؟ بیش‌تر مفسّران و فقیهان، آن را به آب منحصر دانسته و برآنند که مایعاتِ دیگر، پاک کننده نیستند.<ref>قرطبی، ج ۱۳، ص ۳۵؛ التفسیر الکبیر، ج ۲۴، ص ۹۸.</ref> ابن العربی می‌گوید: اینکه خداوند آب را با [[وصف]] طهور آورده و بر [[مسلمانان]] منّت نهاده که آب را خود در دسترس [[بشر]] قرار داده، بر انحصار نقش مطهّریّت در آب دلالت می‌کند.<ref>احکام‌القرآن، ابن‌العربی، ج ۳، ص ۱۴۲۱.</ref> در مقابل، نظر غیر مشهوری است که مطلق مایعات را مطهِّر می‌داند.<ref>فقه القرآن، راوندی، ج ۱، ص ۶۲. </ref>
#اطلاق آب در دو آیه گذشته دلالت دارد بر اینکه تا وقتی به آن "آب" گفته می‌شود، مطهِّر اشیای دیگر است. [[مفسّران]] و [[فقیهان]] با استناد به [[سنّت پیامبر]]{{صل}} برآنند که هرگاه رنگ یا بو یا مزه آب بر اثر [[ملاقات]] با شی‌ء [[نجس]] [[تغییر]] کند، خود متنجّس شده، نقش [[پاک]] کنندگی‌اش را نیز از دست می‌دهد؛<ref>قرطبی، ج ۱۳، ص ۳۰؛ وسائل، ج ۱، ص ۱۳۷ ـ ۱۴۱.</ref> البتّه درباره آب قلیل و [[کثیر]] و نحوه به‌کارگیری آب قلیل در پاک کردن اشیای متنجّس، دیدگاه‌های متفاوتی از سوی فقیهان بیان شده <ref>قرطبی، ج ۱۳، ص ۳۳ ـ ۳۵؛ التفسیر الکبیر، ج ۲۴، ص ۹۴.</ref> که تفصیل آن درکتاب‌های [[فقهی]] موجود است.<ref>[[سید محمود دشتی|دشتی، سید محمود]]، [[آب - دشتی (مقاله)|مقاله «آب»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱.</ref>
#اطلاق آب در دو آیه گذشته دلالت دارد بر اینکه تا وقتی به آن "آب" گفته می‌شود، مطهِّر اشیای دیگر است. [[مفسّران]] و [[فقیهان]] با استناد به [[سنّت پیامبر]]{{صل}} برآنند که هرگاه رنگ یا بو یا مزه آب بر اثر [[ملاقات]] با شی‌ء [[نجس]] [[تغییر]] کند، خود متنجّس شده، نقش [[پاک]] کنندگی‌اش را نیز از دست می‌دهد؛<ref>قرطبی، ج ۱۳، ص ۳۰؛ وسائل، ج ۱، ص ۱۳۷ ـ ۱۴۱.</ref> البتّه درباره آب قلیل و کثیر و نحوه به‌کارگیری آب قلیل در پاک کردن اشیای متنجّس، دیدگاه‌های متفاوتی از سوی فقیهان بیان شده <ref>قرطبی، ج ۱۳، ص ۳۳ ـ ۳۵؛ التفسیر الکبیر، ج ۲۴، ص ۹۴.</ref> که تفصیل آن درکتاب‌های [[فقهی]] موجود است.<ref>[[سید محمود دشتی|دشتی، سید محمود]]، [[آب - دشتی (مقاله)|مقاله «آب»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱.</ref>


=== درمان===
=== درمان===
۲۲۴٬۸۹۸

ویرایش