←عوامل غفلت از آخرت و تکذیب آن
| خط ۱۶۴: | خط ۱۶۴: | ||
==عوامل [[غفلت]] از آخرت و [[تکذیب]] آن== | ==عوامل [[غفلت]] از آخرت و [[تکذیب]] آن== | ||
هر [[انسان]] حقطلب درباره آخرت حساسیّت ویژهای دارد؛ چنان که [[یقین]] به آخرت در [[آیه]] | هر [[انسان]] حقطلب درباره آخرت حساسیّت ویژهای دارد؛ چنان که [[یقین]] به آخرت در [[آیه]] {{متن قرآن|وَالَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْكَ وَمَا أُنْزِلَ مِنْ قَبْلِكَ وَبِالْآخِرَةِ هُمْ يُوقِنُونَ}}<ref>«و کسانی که به آنچه بر تو و به آنچه پیش از تو فرو فرستادهاند، ایمان و به جهان واپسین، یقین دارند» سوره بقره، آیه ۴.</ref> از [[صفات]] [[انسانهای پاک]] [[سرشت]] دانسته شده است،<ref>المیزان، ج ۱، ص ۴۴ و ۴۵.</ref> و [[قرآن]] نیز به [[اندیشه]] درباره آخرت و حوادث مربوط به آن [[دعوت]] کرده {{متن قرآن|قُلْ سِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَانْظُرُوا كَيْفَ بَدَأَ الْخَلْقَ ثُمَّ اللَّهُ يُنْشِئُ النَّشْأَةَ الْآخِرَةَ إِنَّ اللَّهَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ}}<ref>«بگو روی زمین گردش کنید و بنگرید چگونه آفریدن (آفریدگان) را آغاز میکند سپس خداوند آفرینش جهان واپسین را پدید میآورد، بیگمان خداوند بر هر کاری تواناست» سوره عنکبوت، آیه ۲۰.</ref> ولی از آنجا که آخرت برای [[انسانها]] نامحسوس است، به [[علل]] گوناگونی مورد غفلت و تکذیب قرار میگیرد. | ||
#'''[[سطحینگری]]:''' غافلان از آخرت، فقط ظاهری از [[زندگی دنیا]] را میشناسند: {{متن قرآن|يَعْلَمُونَ ظَاهِرًا مِنَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَهُمْ عَنِ الْآخِرَةِ هُمْ غَافِلُونَ}}<ref>«نمایی از زندگانی این جهان را میشناسند و از جهان واپسین غافلند» سوره روم، آیه ۷.</ref>. | |||
#'''[[استکبار]]:''' کسانی که به آخرت ایمان نمیآورند، دلهایشان [[حق]] را [[انکار]] میکند و مستکبرند: {{متن قرآن|إِلَهُكُمْ إِلَهٌ وَاحِدٌ فَالَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ قُلُوبُهُمْ مُنْكِرَةٌ وَهُمْ مُسْتَكْبِرُونَ}}<ref>«خدای شما خدایی یگانه است بنابراین آنان که به جهان واپسین بیایمانند دلهایی ناباور دارند و سرکشند» سوره نحل، آیه ۲۲.</ref>. | |||
#'''[[دنیادوستی]]:''' قرآن، خطاب به دنیا [[دوستان]] میگوید: شما دنیای زودگذر را [[دوست]] دارید، و آخرت را وامیگذارید. {{متن قرآن|كَلاَّ بَلْ تُحِبُّونَ الْعَاجِلَةَ وَتَذَرُونَ الآخِرَةَ }}<ref>«هرگز! بلکه شما این جهان شتابان را دوست میدارید و جهان واپسین را وا میگذارید» سوره قیامه، آیه ۲۰-۲۱.</ref> نیز {{متن قرآن|يَعْلَمُونَ ظَاهِرًا مِنَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَهُمْ عَنِ الْآخِرَةِ هُمْ غَافِلُونَ}}<ref>«نمایی از زندگانی این جهان را میشناسند و از جهان واپسین غافلند» سوره روم، آیه ۷.</ref>؛ {{متن قرآن| بَلْ تُؤْثِرُونَ الْحَيَاةَ الدُّنْيَا وَالآخِرَةُ خَيْرٌ وَأَبْقَى }}<ref>«بلکه، شما زندگی این جهان را برمیگزینید با آنکه جهان واپسین بهتر و پایدارتر است» سوره اعلی، آیه ۱۶-۱۷.</ref>؛ {{متن قرآن|الَّذِينَ يَسْتَحِبُّونَ الْحَيَاةَ الدُّنْيَا عَلَى الْآخِرَةِ وَيَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ وَيَبْغُونَهَا عِوَجًا أُولَئِكَ فِي ضَلَالٍ بَعِيدٍ}}<ref>«آنان که زندگانی این جهان را از جهان واپسین دوستتر دارند و (مردم را) از راه خداوند باز میدارند و آن را کج میخواهند در گمراهی ژرفی به سر میبرند» سوره ابراهیم، آیه ۳.</ref>. | |||
#'''[[مرض]] [[قلب]]:''' و برخی از [[مردم]] میگویند: ما به [[خدا]] و [[روز بازپسین]] [[ایمان]] آوردهایم؛ ولی [[مؤمن]]] [[راستین]] [نیستند... در دلهایشان [[مرضی]] است: {{متن قرآن|وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَقُولُ آمَنَّا بِاللَّهِ وَبِالْيَوْمِ الْآخِرِ وَمَا هُمْ بِمُؤْمِنِينَ}}<ref>«و برخی از مردم میگویند: به خداوند و روز واپسین ایمان آوردهایم با آنکه آنان مؤمن نیستند» سوره بقره، آیه ۸.</ref>، {{متن قرآن|فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ فَزَادَهُمُ اللَّهُ مَرَضًا وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ بِمَا كَانُوا يَكْذِبُونَ}}<ref>«به دل بیمارییی دارند و خداوند بر بیماریشان افزود ؛ و برای دروغی که میگفتند عذابی دردناک خواهند داشت» سوره بقره، آیه ۱۰.</ref> مقصود از مرض، [[شکّ]] و [[نفاق]] است. <ref> مجمعالبیان، ج ۱، ص ۱۳۵.</ref> | |||
#'''[[دل]] باختگی به [[ثروت]] و فزونی [[نعمت]]:''' از [[قوم ثمود]]، اشرافی که دلباخته ثروت خود بودند، [[آخرت]] را [[تکذیب]] و [[پیامبری]] [[صالح]]{{ع}} را [[انکار]] کردند: {{متن قرآن|وَقَالَ الْمَلَأُ مِنْ قَوْمِهِ الَّذِينَ كَفَرُوا وَكَذَّبُوا بِلِقَاءِ الْآخِرَةِ وَأَتْرَفْنَاهُمْ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا مَا هَذَا إِلَّا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ يَأْكُلُ مِمَّا تَأْكُلُونَ مِنْهُ وَيَشْرَبُ مِمَّا تَشْرَبُونَ}}<ref>«و سرکردگان از قوم او که کفر ورزیده و لقای جهان واپسین را دروغ شمرده بودند و ما در زندگانی این جهان به آنها رفاه بخشیده بودیم گفتند: این (پیامبر) جز بشری مانند شما نیست، از آنچه میخورید میخورد و از آنچه میآشامید میآشامد» سوره مؤمنون، آیه ۳۳.</ref>.<ref> المیزان، ج ۱۵، ص ۳۱ و ۳۳.</ref>.<ref>[[علی خراسانی|خراسانی، علی]]، [[آخرت - خراسانی (مقاله)|مقاله «آخرت»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱.</ref> | |||
==[[کفر]] به آخرت و آثار آن== | ==[[کفر]] به آخرت و آثار آن== | ||
[[قرآن کریم]]، چنان که از [[ایمان به آخرت]] در کنار [[ایمان به خدا]] یاد کرده، کفر به آخرت را نیز [[گمراهی]] شناسانده است: "و مَن یَکفُر بِاللّهِ و مَلـلـءِکتِهِ و کُتبِهِ و رُسلِهِ و الیَومِ الأَخرِ فَقد ضَلَّ ضَلـلاً بَعیدا". ([[نساء]] / ۴، ۱۳۶) از دیدگاه [[قرآن]]، چنین کسانی از [[راه]] درست منحرفند. (مؤمنون / ۲۳، ۷۴) | [[قرآن کریم]]، چنان که از [[ایمان به آخرت]] در کنار [[ایمان به خدا]] یاد کرده، کفر به آخرت را نیز [[گمراهی]] شناسانده است: "و مَن یَکفُر بِاللّهِ و مَلـلـءِکتِهِ و کُتبِهِ و رُسلِهِ و الیَومِ الأَخرِ فَقد ضَلَّ ضَلـلاً بَعیدا". ([[نساء]] / ۴، ۱۳۶) از دیدگاه [[قرآن]]، چنین کسانی از [[راه]] درست منحرفند. (مؤمنون / ۲۳، ۷۴) | ||