آب در فقه اسلامی: تفاوت میان نسخه‌ها

'''حیوان:''' دادن آب به حیوان پیش از [[ذبح]] آن [[مستحب]] است. <ref>جواهر الکلام، ج۳۶، ص:۱۳۳</ref> عرضه آب بر حیوان هنگام رسیدن به آب از [[حقوق]] چارپا بر صاحبش شمرده شده است<ref>العروة الوثقی، ج۲، ص:۴۱۵.</ref>

.<ref> [[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت]] ج۱، صفحه ۸۹-۹۰.</ref>

==آب اِستِنجاء==

آب به کار رفته در [[تطهیر]] مخرج ادرار و مدفوع.

[[وضو]] و [[غسل]] با آب استنجاء جایز نیست. در جواز [[تطهیر]] چیز نجس با آب استنجاء ـ بنابر [[طهارت]] آن ـ [[اختلاف]] است. در این [[احکام]]، تفاوتی در آب استنجاء حاصل از شستن اول و دوم مخرج بول ـ بنابر قول به اعتبار تعدّد شستن ـ نیست <ref>العروة‏الوثقی، ج۱، ص:۴۶۷.</ref>.<ref> [[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت]] ج۱، صفحه ۹۱.</ref>

[[احکام وضعی]]: بنابر قول مشهور آب انگور با جوشیدن، نجس و با بخار شدن دو سوم آن به وسیله [[آتش]] [[پاک]] می‏‌گردد. در پاک شدن آن با بخار شدن دو سوم به غیر آتش، مانند [[آفتاب]] اختلاف است. <ref>جواهر الکلام، ج۶، ص:۱۳؛ العروة الوثقی، ج۱، ص:۱۳۴ ـ ۱۳۹.</ref> اگر آب انگور پس از جوشیدن سرکه شود پاک است. <ref>جامع المقاصد، ج۱، ص:۱۸۰.</ref>

به قول مشهور فروختن آب انگور به کسی که فروشنده می‌داند شراب درست می‏‌کند، [[مکروه]] است؛ امّا چنانچه فروشنده به این قصد بفروشد و یا در متن [[عقد]] شرط شده باشد [[حرام]] است. <ref>جواهرالکلام، ج۲۲، ص:۳۰ ـ ۳۱؛ کتاب المکاسب، ج۱، ص:۱۲۹.</ref> در جواز [[خرید و فروش]] آب انگور بعد از جوشیدن و پیش از بخار شدن دو سوم آن، [[اختلاف]] است <ref>کتاب المکاسب، ج۱، ص:۶۱.</ref>.<ref> [[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت]] ج۱، صفحه ۹۱-۹۲.</ref>

آب حاصل از [[ریزش باران]].

و در حال بارش در حکم آب جاری است؛ یعنی در ملاقات با نجاست، نجس نمی‏‌شود، مگر آنکه رنگ، بو یا مزه آن تغییر کند. <ref>جواهر الکلام، ج۱۱، ص: ۳۰۰</ref> نوشیدن آب باران <ref>جواهر الکلام، ج۳۶، ص:۵۰۹؛ وسائل الشیعة، ج۲۵، ص:۲۶۵</ref> و نیز باز کردن کام نوزاد با آن در صورت نبودن آب فرات، مستحب است <ref>الحدائق الناضرة، ج۲۵، ص:۳۸ ـ ۳۹.</ref>.<ref> [[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت]] ج۱، صفحه ۹۲-۹۳.</ref>

درون بینی، [[باطن]] [[بدن]] محسوب می‏‌شود؛ بنابر این اگر آب بینی با [[خون]] تماس پیدا کند، ولی پس از بیرون آمدن از بینی، [[آلوده]] به خون نباشد [[پاک]] است. <ref>جواهر الکلام، ج۴، ص:۳۱۶</ref>

انداختن آب بینی در حال [[نماز]] <ref>الحدائق الناضرة، ج۲۵، ص:۳۸ ـ ۳۹.</ref> و نیز در [[مسجد]] <ref>الحدائق الناضرة، ج۱۴، ص:۱۲۷</ref> [[مکروه]] و [[پاک]] کردن مسجد از آن در حال نماز بدون [[انحراف]] از [[قبله]]، جایز است.<ref>العروة الوثقی، ج۱، ص:۷۲۳.</ref>.<ref> [[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت]] ج۱، صفحه ۹۳.</ref>

آب روانِ جوشیده از [[زمین]]، مانند آب چشمه و قنات.

[[زکات]] غلاّتِ (گندم، جو، خرما و کشمش) آبیاری شده با آب جاری یک دهم است. <ref>العروة الوثقی، ج۲، ص:۲۹۲.</ref>.<ref> [[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت]] ج۱، صفحه ۹۴-۹۵.</ref>

آب حاصل از کندن گودال عمیق.

'''بیع:''' در صحّت فروش آب موجود در چاه و نیز فروش آب آن برای همیشه، اختلاف است. منشأ اختلاف در اوّلی، عدم امکان تحویل آب موجود هنگام [[معامله]] به [[جهت]] مخلوط شدن با آب تازه و در دومی، [[جهالت]] مقدار آب است <ref>العروة الوثقی، ج۱، ص:۳۲ و ۳۴؛ دلیل العروة، ج۱، ص:۶۵.</ref>.<ref> [[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت]] ج۱، صفحه ۹۵.</ref>

آب غیر آمیخته با چیزی دیگر.

اگر سدر و کافور پیدا نشود، <ref>العروة الوثقی، ج۱، ص:۳۹۲</ref> یا استعمال آن از نظر [[شرع]] [[ممنوع]] باشد ـ همچون میّت مُحرم که غسل دادن او با آب مخلوط به کافور جایز نیست <ref>جواهر الکلام، ج۱۸، ص:۴۲۱؛ تحریر الوسیلة، ج۱، ص:۷۰.</ref>ـ به جای غسل با آب سدر و کافور با آب خالص غسل داده می‏‌شود.<ref>[[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت]]، ج۱، صفحه ۹۶.</ref>

'''تکلیفی:''' فرو بردن بزاق برای روزه‏‌دار جایز است. <ref>العروة الوثقی، ج۱، ص:۳۴ ـ ۳۵.</ref> بیرون انداختن آب دهان در حال [[نماز]]، <ref>توضیح المسائل مراجع، ج۱،ص:۴۵، م ۳۲ و ۳۴.</ref> انداختن آن در [[مسجد]]، <ref>العروة الوثقی، ج۱، ص:۱۸۰.</ref> [[پاک]] کردن [[آیات قرآن]] <ref>الحدائق الناضرة، ج۱۸، ص:۲۲۱</ref> و‌تر کردن نخ‌های مورد نیاز [[جهت]] دوختن [[کفن]]، با آب دهان <ref>جواهر الکلام، ج۴، ص:۲۳۳</ref> [[کراهت]] دارد. در حلّیت یا [[حرمت]] خوردن بزاق دیگری [[اختلاف]] است. <ref>مجمع الفائدة، ج۱۱، ص:۲۱۴</ref>

[[روزه]] با فرو بردن بزاقِ خارج شده از فضای دهان یا بزاق دیگری در صورت مستهلک نشدن آن در آب دهان روزه‌‏دار، [[باطل]] می‏‌شود. <ref>جواهر الکلام، ج۱۶، ص:۲۹۸ ـ ۲۹۹</ref> با خوردن چیز [[نجس]]، آب دهان نجس نمی‏‌شود، از این‏رو، اگر پس از خوردن آن، بزاق با [[لباس]] یا [[بدن]] تماس پیدا کند موجب نجس شدن آن نمی‏‌گردد، مگر آنکه اجزای نجس با آن باشد <ref>جواهر الکلام، ج۳۶، ص:۴۱۴.</ref>.<ref> [[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت]] ج۱، صفحه ۹۷.</ref>

آب [[ثابت]]، مقابل آب جاری.

آب راکد اگر به اندازه کرّ باشد، آب کرّ به شمار آمده و [[احکام]] آن را داردو اگر کمتر از آن باشد، آب قلیل به شمار می‏‌آید و احکام آن را دارد <ref>جواهر الکلام، ج۱۶، ص:۲۹۸</ref>، مگر آنکه به منبع کرّ یا آب جاری متّصل باشد که در این صورت، همچون آب جاری با [[ملاقات]] [[نجاست]]، نجس نمی‏‌شود. <ref>جواهر الکلام، ج۱۱، ص:۸۵</ref> ادرار کردن در آب، بویژه آب راکد، [[مکروه]] است. <ref>جواهر الکلام، ج۱۴، ص:۱۲۷</ref>.<ref>[[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت]]، ج۱، صفحه ۹۷.</ref>

آب چاهی معروف نزدیک [[کعبه]].

[[نوشیدن آب]] زمزم، بلکه بسیار [[نوشیدن]] آن، <ref>جواهر الکلام، ج۱۱، ص:۱۲۶</ref> بویژه پیش از سعی <ref>جواهر الکلام، ج۵، ص:۹۶</ref> و پس از [[طواف]] [[وداع]] <ref>جواهر الکلام، ج۳، ص:۲۶۲</ref> [[مستحب]] است. نیز برای مُحرم مستحب است پیش از سعی، پس از نوشیدن آب زمزم، یک یا دو سطل از آن را بر سر و بدن خود بریزد و دعای وارد شده را بخواند <ref>جواهر الکلام، ج۳، ص:۲۶۵</ref> و [[افضل]] آن است که خود، آب را بردارد نه دیگری. <ref>جواهر الکلام، ج۳، ص:۳۶۸</ref> همچنین بردن آب [[زمزم]] به عنوان [[هدیه]] <ref>جواهر الکلام، ج۱، ص:۱۹</ref> و درخواست [[هدیه دادن]] آن <ref>جواهر الکلام، ج۴، ص:۱۵۳-۱۵۴</ref> و نیز شستن [[کفن]] با آن [[مستحب]] است <ref>جواهر الکلام، ج۴، ص:۲۹۸.</ref>.<ref> [[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت]] ج۱، صفحه ۹۹.</ref>

مقابل آب گرم.

اگر [[وضو]] و [[غسل]] با آب سرد ضرر قابل توجّهی داشته باشد ـ مانند اینکه موجب [[بیماری]] یا شدّت آن شود ـ و تهیّه آب گرم نیز ممکن نباشد، باید تیمّم کرد. <ref>جواهر الکلام، ج۵، ص:۱۰۴</ref> [[نوشیدن آب]] سرد و ریختن آن بر [[بدن]] در حمّام، [[مکروه]] و ریختن آن روی پاها هنگام بیرون آمدن از حمّام، مستحب است<ref>الحدائق الناضرة، ج۵، ص:۵۳۶.</ref>.<ref> [[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت]]، ج۱، صفحه ۱۰۱.</ref>

آب به کار رفته برای غسل.

کسی که برای غسل آب در [[اختیار]] ندارد [[واجب]] است در صورت امکان، با خریدن و [[قرض]] کردن، آن را تهیّه کند. <ref>کلمة التقوی، ج۲،ص:۳۶</ref> در اینکه تهیّه آب غسل [[همسر]] در غسل‌های جنابت، [[حیض]] و نفاس و درصورت نیاز، گرم کردن آن، بر عهده شوهر است یا نه، [[اختلاف]] است. <ref>مناسک حج (امام‏ خمینی)، ص:۸۸.</ref> مستحب است آب غسل ترتیبی به اندازه یک صاع (تقریبا سه کیلوگرم) باشد<ref>جواهر الکلام، ج۳، ص:۱۱۹.</ref>.<ref>[[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت]]، ج۱، صفحه ۱۰۲.</ref>

آب [[تصرف]] شده بدون [[رضایت]] صاحب آن.

'''وضعی:''' شی‏ء نجس با آب غصبی [[پاک]] می‏‌شود. <ref>العروة الوثقی، ج۱، ص:۴۶۷</ref> وضو و غسل با آب غصبی به عمد ([[اختیار]] بدون [[اکراه]]) و با علم به غصبی بودن و [[حرمت]] [[تصرف]] در آن [[باطل]] است، و در صورت [[جهل]] به موضوع ([[غصب]]) یا [[حکم]] (حرمت)، به قول مشهور باطل نیست، مگر آنکه در جهل به حکم، [[جاهل]] مقصّر باشد که به نظر مشهور ملحق به‏صورت علم وعمد است<ref>العروة الوثقی، ج۱، ص:۴۱۱</ref>.<ref> [[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت]] ج۱، صفحه ۱۰۲-۱۰۳.</ref>

آب نهر معروف.

آب فرات، مانند سایر نهرهای بزرگ از آبهای عمومی به شمار می‏رود و [[ملک]] کسی نیست. <ref>الحدائق الناضرة، ج۵، ص:۱۵۹</ref>.تبرّک به آب فرات،. <ref>الحدائق الناضرة، ج۵، ص:۵۰-۵۲</ref> باز کردن کام نوزاد، <ref>الحدائق الناضرة، ج۵، ص:۵۰-۵۲</ref> غسل کردن <ref>مجمع الفائدة، ج۱، ص:۹۲</ref> و شستن [[کفن]] با آن <ref>جواهر الکلام، ج۱۲، ص:۲۳۳؛ العروة الوثقی، ج۱، ص:۲۲۲ ـ ۲۲۳؛ التنقیح (الطهارة)، ج۴، ص:۳۶۷.</ref> [[مستحب]] است.<ref>[[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت]]، ج۱، صفحه ۱۰۳.</ref>

مقابل آب کثیر

در اینکه در تطهیر ظرف متنجّس به غیر ولوغ با آب قلیل، سه بار شستن شرط است یا نه، اختلاف است. معروف میان معاصران، قول نخست است. <ref>العروة الوثقی، ج۱، ص:۱۰۷-۱۱۰.</ref>.<ref> [[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت]] ج۱، صفحه ۱۰۴-۱۰۵.</ref>

مقابل آب قلیل.

آب کثیر مطلق به [[ملاقات]] [[نجاست]] [[نجس]] نمی‏‌شود، مگر آنکه رنگ، بو یا مزه آن به نجاست تغییر کند. آب نجس ـ اعم از قلیل و کثیر ـ با اتّصال به آب کثیر در صورت آمیختگی با آن و زوال تغیّر [[پاک]] می‏‌شود. در حصول [[طهارت]] بدون امتزاج [[اختلاف]] است. <ref>جواهر الکلام، ج۱،ص:۱۷۲ ـ ۱۷۳</ref> به قول مشهور، چیز نجس با یک بار شستن در آب کثیر پاک می‏‌شود. <ref>جواهر الکلام، ج۶،ص:۱۹۶</ref> مشهور متأخّران در [[تطهیر]] شی‏ء نجس ـ مانند [[لباس]] ـ با آب کثیر، فشردن و خروج غساله را معتبر نمی‏دانند. <ref>مهذب الاحکام، ج۲، ص:۳۸.</ref>.<ref> [[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت]] ج۱، صفحه ۱۰۵.</ref>

مقدار مشخّصی از آب.

اگر در بقای کرّ بودن آبی‌شک شود، [[حکم]] کرّ و اگر در رسیدن آبی قلیل به مقدار کرّ شک شود، حکم آب قلیل را دارد. <ref>العروة الوثقی، ج۱، ص:۳۶ ـ ۳۷.</ref>.<ref> [[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت]] ج۱، صفحه ۱۰۵-۱۰۶.</ref>

آب گرم شده و یا آب گرم معدنی.

[[غسل]] دادن میّت با آب گرم شده با [[آتش]]، و نیز [[وضو]] و غسل، <ref>جواهر الکلام، ج۱، ص:۳۳۰ ـ ۳۳۳</ref> بلکه بنابر قولی، هر گونه استفاده، مانند [[نوشیدن]] و شست وشوی [[بدن]] با آب ظرفی که با تابش [[آفتاب]] گرم شده، <ref>توضیح المسائل مراجع، ج۱، ص:۳۸ ـ ۳۹، م ۱۶.</ref> و نیز استفاده از آبهای گرم معدنی جهت درمان <ref>العروة الوثقی، ج۱، ص:۴۶</ref> یا نوشیدن [[مکروه]] است<ref>المهذب، ج۲، ص:۴۳۱.</ref>.<ref>[[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت]]، ج۱، صفحه ۱۰۶-۱۰۷.</ref>

آب جاری در لوله.

آب لوله در صورت اتّصال به منبعی که به اندازه کرّ است، [[حکم]] آب کرّ را دارد و با [[ملاقات]] [[نجاست]]، [[نجس]] نمی‏‌شود. <ref>جواهرالکلام، ج۵، ص:۱۰۴</ref> اگر پس از [[علم]] به اتّصال آب لوله به منبع، در بقای اتّصال آن [[شک]] شود، حکم صورت اتّصال را دارد<ref>الجامع للشرائع، ص:۴۶</ref>.<ref> [[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت]] ج۱، صفحه ۱۰۷.</ref>

آب به کار رفته در [[وضو]]، [[غسل]] یا شست و شوی چیز نجس.

#آب به کار رفته در تطهیر سایر اشیای نجس که در پاک بودن آن اختلاف است.<ref>[[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت]]، ج۱، صفحه ۱۰۷-۱۰۸.</ref>

آب [[اشتباه]] شده با آب دیگر از حیث اطلاق و اضافه، کرّ و قلیل بودن، [[طهارت]] و نجاست یا [[اباحه]] و [[حرمت]].

'''۴. اطلاق و اضافه:''' اگر آب مضاف با آب مطلق مشتبه گردد در شبهه محصور، شخص باید وضو یا غسل را آن اندازه تکرار کند که [[یقین]] نماید با آب مطلق وضو گرفته یا غسل کرده است. در [[تطهیر]] چیز نجس با آب یاد شده نیز [[حکم]] همین است، <ref>العروة الوثقی، ج۱، ص:۵۰؛ الفقه، ج۳، ص:۱۷۲</ref> امّا اگر شبهه غیر محصور باشد، در اینکه وضو و غسل با آن، حکم شبهه محصور را دارد یا آنکه [[وضو]] و [[غسل]] با هر یک از آبها صحیح می‌‏باشد، [[اختلاف]] است. <ref>العروة الوثقی، ج۱، ص:۵۱</ref> اگر یکی از آن دو آب بریزد، با انحصار آب موجود به آن دو، در اینکه باید با آب موجود وضو بگیرد و نیز تیمّم کند یا می‏تواند به تیمّم بسنده کند، اختلاف است<ref>العروة الوثقی، ج۱، ص:۵۲؛ مستمسک العروة، ج۱، ص:۲۵۳.</ref>.<ref> [[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت]] ج۱، صفحه ۱۰۸-۱۱۰.</ref>

آب مشکوک از حیث اطلاق و اضافه، [[اعتصام]] و عدم آن، [[طهارت]] و [[نجاست]] و [[اباحه]] و [[حرمت]].

[[شک]] در آب از جهات یاد شده یا با [[علم]] به حالت سابق است یا بدون علم. آب مشکوک در صورت نخست، [[حکم]] حالت سابق را دارد العروة الوثقی، ج۱،ص:۴۹ و [[حکم]] صورت دوم آن، به [[اختلاف]] موارد، متفاوت است.

آب مشکوک بین اطلاق و اضافه، نه مطلق به شمار می‏رود، نه مضاف. بنابراین، [[رافع]] [[حدث]] و پاک‏کننده [[نجس]] نیست و اگر آب، قلیل باشد با [[ملاقات]] نجاست، نجس می‏‌شود و اگر به اندازه کرّ باشد نجس نمی‏‌شود. البته برخی در این صورت نیز حکم به نجاست کرده‏اند. <ref>توضیح المسائل‏ مراجع، ج۱، ص:۵۱ م ۵۱</ref> اگر کسی جز آب مشکوک بین اطلاق و اضافه، دراختیار نداشته باشد، در اینکه باید برای [[نماز]] تیمّم کند یا بین تیمّم و وضو جمع نماید، اختلاف است. <ref>العروة الوثقی، ج۱، ص:۵۱</ref> در اینکه آب مشکوک از حیث دارا بودن منبع ـ که سبب اعتصام و عدم [[انفعال]] آن به نجاست است ـ و نیز از حیث کرّ و قلیل بودن، با ملاقات نجاست نجس می‏‌شود یا نه، اختلاف است. <ref>العروة الوثقی، ج۱، ص:۳۳-۳۶</ref> آبی که طهارت و نجاست آن مشکوک است، حکم آب [[طاهر]] و آبی که [[مباح]] بودن آن مشکوک است، حکم آب مباح را دارد<ref>العروة الوثقی، ج۱، ص:۴۹.</ref>.<ref> [[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت]] ج۱، صفحه ۱۱۰-۱۱۱.</ref>

آب آمیخته با چیزی یا گرفته شده از چیزی.

آب مضافِ نجس با تبدیل شدن به بخار بنابر قول برخی پاک می‏‌شود. در نتیجه آب حاصل از تبخیر پاک خواهد بود. همچنین درصورت استهلاک در آب کرّ یا جاری به گونه‏ای که دیگر به آن مضاف گفته نشود، پاک می‏‌گردد؛ گرچه تعبیر به پاک شدن دراین فرض خالی از [[مسامحه]] نیست؛ زیرا آب مضاف در این صورت، عنوان آب کرّ یا جاری را پیدا می‏‌کند و از مضاف بودن خارج می‏‌شود <ref>العروة الوثقی، ج۱، ص:۲۸ ـ ۲۹.</ref>.<ref>[[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت]] ج۱، صفحه ۱۱۱.</ref>

آب بدون اضافه و قید.

مطلق بودن آب [[وضو]] و [[غسل]] از شرایط صحّت آن دو است<ref>العروة الوثقی، ج۱، ص:۲۱۹ و ۳۰۰</ref>.<ref> [[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت]] ج۱، صفحه ۱۱۱-۱۱۳.</ref>

آب حاصل از تبخیر.

در اینکه آب نجس با تبخیر و تبدیل بخار به آب جدید [[پاک]] می‏‌شود یا نه، [[اختلاف]] است. منشأ آن، اختلاف در تحقّق استحاله با تبخیر است، که بنابر قول به تحقّق، پاک است<ref>العروة الوثقی، ج۱، ص:۱۳۲ و ۱۳۴.</ref>.<ref> [[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت]] ج۱، صفحه ۱۱۳.</ref>

(آب مُتنجِّس): آب نا پاک.

'''کیفیّت [[تطهیر]]:''' آب [[ناپاک]] با اتّصال به کثیر و آمیخته شدن با آن همراه با زوال تغیّر ـ در صورت تغیّر اوصاف ـ پاک می‏‌شود. در پاک شدن آن به صرف اتّصال، بدون آمیختگی [[اختلاف]] است. <ref>العروة الوثقی، ج۱، ص:۴۳</ref> آب نجس شده به سبب تغیّر ـ گرچه به اندازه کرّ باشد ـ با زوال تغیّر پاک نمی‏‌شود، <ref>جواهر الکلام، ج۱، ص:۱۶۵</ref> مگر آنکه زوال تغیّر به سبب اتّصال به منبع باشد، مانند آب [[چاه]] و چشمه و یا پس از برطرف شدن تغیّر، به آب کرّ یا جاری متّصل شود. <ref>العروة الوثقی، ج۱، ص:۳۲.</ref>.<ref>[[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت]] ج۱، صفحه ۱۱۴.</ref>

آب قابل استفاده برای وضو.

[[مستحب]] است آب وضو به اندازه یک مُدّ (حدود ۷۵۰ گرم) باشد <ref>العروة الوثقی، ج۱، ص:۳۲ ـ ۳۴</ref> .<ref> [[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت]] ج۱، صفحه ۱۱۴.</ref>