بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۱۷: | خط ۱۷: | ||
[[رده:اعتراض]] | [[رده:اعتراض]] | ||
==[[اعتراض]] بر [[بی عدالتی]]ها== | |||
اعتراض بر عدالتیها یکی از روشهای صحیح تحقّق "[[امر به معروف]]" و "[[نهی از منکر]]" است. | |||
اگر همه [[مردم]] بر [[کاستیها]]، [[زشتیها]]، [[بیعدالتیها]]، اعتراض کنند و آنها را [[تذکّر]] دهند و تا [[اصلاح]] نشود، [[سکوت]] نکنند، [[رهبران]] و [[کارگزاران حکومتی]] ناچار میشوند [[راه]] [[صلاح]] و [[سازندگی]] را بروند. | |||
یکی از [[مبارزات]] منفی [[حضرت امیرالمؤمنین]]{{ع}} در دوران ۲۵ ساله [[انزوا]]، اعتراض بر بیعدالتیهای [[حاکمان]] بود که: هم مردم را بیدار و [[روح]] [[شجاعت]] را در مردم تقویت کرد، و هم حاکمان [[مغرور]] را وادار به عقب نشینی و [[نرمش]] ساخت. | |||
در [[حکومت]] [[خلیفه]] اوّل بارها و بارها از [[کشتار]] و [[غصب]] [[اموال]] و [[جعل]] و [[تحریف]] [[دستگاه حکومت]] [[انتقاد]] کرد، و مردم را به [[نظارت]] و دخالت فراخواند. تا آنکه زیر [[شمشیر]] برهنه قرار گرفت، امّا دست از [[تبلیغ]] و [[ارشاد]] برنداشت. و در [[خطبه ۳]] کاستیها و [[ستمکاری]] [[خلافت]] او را اینگونه توضیح داد: "[[آگاه]] باشید! به [[خدا]] [[سوگند]]! [[ابابکر]]، [[جامه]] خلافت را بر تن کرد، در حالی که میدانست، جایگاه من در [[حکومت اسلامی]]، چون مِحوَر سنگهای آسیاب است «که بدون آن آسیاب حرکت نمیکند» او میدانست که سیل [[علوم]] از دامن کوهسار من جاری است، و مرغان دور پرواز [[اندیشهها]] به بُلَندای [[ارزش]] من نتوانند پرواز کرد، پس من رِدای [[خلافت]]، رها کرده، و دامن جمع نموده از آن کنارگیری کردم، و در این [[اندیشه]] بودم، که آیا با دست تنها برای گرفتن [[حق]] خود بپا خیزم؟ یا در این محیط خفقانزا و [[تاریکی]] که به وجود آوردند، [[صبر]] پیشه سازم؟ که [[پیران]] را فرسوده، [[جوانان]] را پیر، و مردان با [[ایمان]] را تا [[قیامت]] و [[ملاقات]] [[پروردگار]] [[اندوهگین]] نگه میدارد. پس از ارزیابی درست، صبر و [[بردباری]] را خِرَدمندانهتر دیدم، پس صبر کردم در حالی که گویا [[خار در چشم]] و استخوان در گلوی من مانده بود، و با دیدگان خود مینگریستم که [[میراث]] مرا به [[غارت]] میبرند! تا اینکه [[خلیفه]] اوّل، به [[راه]] خود رفت و خلافت را به پسر خَطّاب سپرد»<ref>{{متن حدیث|أَمَا وَ اَللَّهِ لَقَدْ تَقَمَّصَهَا اِبْنُ أَبِي قُحَافَةَ وَ إِنَّهُ لَيَعْلَمُ أَنَّ مَحَلِّي مِنْهَا مَحَلُّ اَلْقُطْبِ مِنَ اَلرَّحَى يَنْحَدِرُ عَنِّي اَلسَّيْلُ وَ لاَ يَرْقَى إِلَيَّ اَلطَّيْرُ وَ لَكِنْ سَدَلْتُ دُونَهَا ثَوْباً وَ طَوَيْتُ عَنْهَا كَشْحاً وَ طَفِقْتُ أَرْتَئِي مِنْ أَنْ أَصُولَ بِيَدٍ جَذَّاءَ أَوْ أَصْبِرَ عَلَى طَخْيَةٍ عَمْيَاءَ ترضع [يَشِيبُ] فِيهَا اَلصَّغِيرُ وَ يُذَبُّ فِيهَا اَلْكَبِيرُ وَ يَكْدَحُ فِيهَا مُؤْمِنٌ حَتَّى يَلْقَى رَبَّهُ فَرَأَيْتُ اَلصَّبْرَ عَلَى هَاتَيْنِ أَحْجَى فَصَبَرْتُ وَ فِي اَلْعَيْنِ قَذًى وَ فِي اَلْحَلْقِ شَجًا مِنْ أَنْ أَرَى تُرَاثِي نَهْباً إِلَى أَنْ حَضَرَتْهُ اَلْوَفَاةُ فَأَدْلَى بِهَا إِلَى عُمَرَ بَعْدَ وَفَاتِهِ لَشَدَّ مَا شُطِرَ ضَرْعَاهَا: شَتَّانَ مَا يَوْمِي عَلَى كُورِهَا وَ يَوْمُ حَيَّانَ أَخِي جَابِرٍ}}خطبه ۱/۳ [[نهجالبلاغه]] معجم المفهرس [[محمد دشتی]]، که برخی از اسناد آن به این شرح است: | |||
۱- کتاب الجمل ص ۱۲۶ و ۱۷۱: [[شیخ مفید]] (متوفای ۴۱۳ ه) | |||
۲- الفهرست ص ۹۲: [[نجاشی]] (متوفای ۴۵۰ ه) | |||
۳- الفهرست ص ۲۲۴: [[ابن ندیم]] (متوفای ۴۳۸ ه) | |||
۴- [[الانصاف فی الامامة]]: ابیجعفر [[ابن قبه رازی]] (متوفای ۳۱۹ ه) | |||
۵- [[معانی الاخبار]] ص۳۶۰ و۳۶۱ و۳۶۲: [[شیخ صدوق]] (متوفای ۳۸۱ ه) | |||
۶- [[علل الشرایع]] ص۱۸۱ ح۱۲ ب۱۲۲: شیخ صدوق (متوفای ۳۸۱ ه) | |||
۷- [[عقد]] الفرید ج ۴: [[ابن عبد ربه]] [[مالکی]] (متوفای ۳۲۸ ه) | |||
۸- منهاجالبراعة ج۱ ص۱۱۸: [[قطب]] [[راوندی]](متوفای ۵۷۳ ه).. | |||
</ref> | |||
و در [[زمان]] [[خلیفه دوم]] بارها از خلافکاریها و خشونتهای او [[اعتراض]] کرد و در برابر خودسریها ایستاد. | |||
و در [[خطبه ۳]] [[حکومت]] [[خشن]] و توأم با [[اشتباهات]] خلیفه دوّم اینگونه افشاء کردند: "سرانجام اوّلی [[حکومت]] را به راهی در آورد، و به دست کسی "[[عمر]]" سپرد، که مجموعهای از [[خشونت]]، [[سختگیری]]، [[اشتباه]] و پوزشطلبی بود، [[زمامدار]] مانند کسی که بر شتری [[سرکش]] سوار است، اگر عَنان محکم کشد، پردههای بینی حیوان پاره میشود، و اگر آزادش گذارد، در پرتگاه [[سقوط]] میکند. | |||
[[سوگند]] به [[خدا]] [[مردم]] در حکومت دوّمی، در [[ناراحتی]] و [[رنج]] مهّمی گرفتار آمده بودند، و دچار دوروییها و اعتراضها شدند، و من در این مدت طولانی [[محنت]] زا، و [[عذاب]] آور، چارهای جز [[شکیبایی]] نداشتم، تا آنکه [[روزگار]] عُمَر هم سپری شد. <ref>{{متن حدیث|فَصَيَّرَهَا وَ اَللَّهِ فِي نَاحِيَةٍ خَشْنَاءَ يَخْفِقُ مَسُّهَا وَ يَغْلُظُ كَلْمُهَا وَ يَكْثُرُ اَلْعِثَارُ وَ يَقِلُّ اَلاِعْتِذَارُ صَاحِبُهَا مِنْهَا كَرَاكِبِ اَلصَّعْبَةِ إِنْ أَشْنَقَ لَهَا خَرَمَ وَ إِنْ أَسْلَسَ لَهَا تَقَحَّمَ. فَمُنِيَ اَلنَّاسُ لَعَمْرُ اَللَّهِ بِخَبْطٍ وَ شِمَاسٍ وَ تَلَوُّنٍ وَ اِعْتِرَاضٍ إِلَى أَنْ حَضَرَتْهُ اَلْوَفَاةُ فَجَعَلَهَا شُورَى بَيْنَ يَدَيْ جَمَاعَةٍ زَعَمَ أَنِّي أَحَدُهُمْ فَيَا لَلَّهِ وَ لِلشُّورَى. بِهِمْ مَتَى اِعْتَرَضَ فِيَّ اَلرَّيْبُ مَعَ اَلْأَوَّلِ حَتَّى إِنَّى لأن [اَلْآنَ] يُقْرَنُ بِي هَذِهِ اَلنَّظَائِرُ لَكِنْ سَفَفْتُ إِذْ سَفُّوا وَ طِرْتُ إِذْ طَارُوا وَ أَصْبِرُ عَلَى طُولِ اَلْمِحْنَةِ وَ اِنْقِضَاءِ اَلْمُدَّةِ فَمَالَ رَجُلٌ لِضِغْنِهِ وَ أَصْغَى آخَرُ لِصِهْرِهِ مَعَ هَنٍ وَ هَنَاتٍ}}؛ خلیفه اوّل در جمادی الاخر سال ۱۳ هجری و خلیفه دوم در ذی الحجّه سال ۲۳ هجری از دنیا رفت.</ref> | |||
سپس عمر [[خلافت]] را در گروهی قرار داد که پنداشت من همسنگ آنان میباشم!! | |||
[[پناه]] به خدا از این [[شورا]]! | |||
در کدام [[زمان]] من با اعضاءِ شورا برابر بودم؟ که هم اکنون مرا همانند آنها پندارند؟ و در صَف آنها قرارم دهند؟ | |||
ناچار باز هم کوتاه آمدم، و با آنان هماهنگ گردیدم. | |||
یکی از آنها با کینهای که از من داشت روی برتافت، <ref>سعد بن ابی وقاص که یکی از شورای شش نفره بود.</ref> و دیگری دامادش <ref>عبدالرحمن بن عوف، شوهر خواهر خلیفه سوم، که حق وتو در شورا داشت؛ زیرا خلیفه دوم دستور داد اگر اختلاف در شورا پدید آمد، ملاک، رأی داماد خلیفه سوم است.</ref> را بر [[حقیقت]] [[برتری]] داد و آن دو [[نفر]] دیگر که [[زشت]] است آوردن نامشان». <ref>طلحه و زبیر، که از رذالت و پستی، بر امام شورادند و جنگ جمل را به وجود آوردند.</ref>. <ref>خطبه ۶/۳ نهجالبلاغه معجم المفهرس محمد دشتی</ref> | |||
و حکومت سراسر [[تبعیض]] و [[ستم]] [[خلیفه سوم]] را نیز به خوبی برای مردم افشاء کرد و فرمود: "تا آنکه سوّمی به [[خلافت]] رسید، دو پهلویش از [[پرخوری]] باد کرده، همواره بین آشپزخانه و دستشویی سرگردان بود، و [[خویشاوندان]] پدری او از [[بنی امیه]] بپا خاستند، و همراه او [[بیتالمال]] را خوردند و بر باد دادند، چون شتر گرسنهای که بجان [[گیاه]] بهاری بیافتد، [[عثمان]] آنقدر [[اسراف]] کرد که ریسمان بافته او باز شد، و أعمال او [[مردم]] را برانگیخت، و شکم بارگی او نابودش ساخت"<ref>{{متن حدیث|وَ قَامَ ثَالِثُ اَلْقَوْمِ نَافِجاً حِضْنَيْهِ بَيْنَ نَثِيلِهِ وَ مُعْتَلَفِهِ وَ قَامَ مَعَهُ بَنُو أَبِيهِ يَخْضِمُونَ مَالَ اَللَّهِ خِضْمَةَ اَلْإِبِلِ نِبْتَةَ اَلرَّبِيعِ إِلَى أَنِ اِنْتَكَثَ عَلَيْهِ فَتْلُهُ وَ أَجْهَزَ عَلَيْهِ عَمَلُهُ وَ كَبَتْ بِهِ بِطْنَتُهُ !}}؛ خطبه ۱۰/۳ نهجالبلاغه معجم المفهرس محمد دشتی</ref>.<ref>[[دانشنامه امام علی (کتاب)|دانشنامه امام علی]]، ج۱، ص:۱۵۴.</ref> | |||