فقر ممدوح: تفاوت میان نسخه‌ها

۸ بایت حذف‌شده ،  ‏۲۶ ژوئیهٔ ۲۰۲۱
بدون خلاصۀ ویرایش
(صفحه‌ای تازه حاوی «{{امامت}} <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;"> : <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85...» ایجاد کرد)
 
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱۱: خط ۱۱:
{{متن حدیث|قَالَ الْإمَامُ الصَّادِقُ{{ع}}: اللَّهُمَّ إِنِّي‏ أَعُوذُ بِكَ‏ مِنَ‏ الْكُفْرِ وَ الْفَقْرِ وَ مَوَاقِفِ الْخِزْيِ فِي الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ}}<ref>الکافی (ط. دارالکتب الإسلامیة. ۱۴۰۷ ه.ق)، ج۴، ص۴۰۳.</ref>.
{{متن حدیث|قَالَ الْإمَامُ الصَّادِقُ{{ع}}: اللَّهُمَّ إِنِّي‏ أَعُوذُ بِكَ‏ مِنَ‏ الْكُفْرِ وَ الْفَقْرِ وَ مَوَاقِفِ الْخِزْيِ فِي الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ}}<ref>الکافی (ط. دارالکتب الإسلامیة. ۱۴۰۷ ه.ق)، ج۴، ص۴۰۳.</ref>.


وجه تمایز [[فقر ممدوح]] از [[مذموم]]، [[ادراک]] [[حقیقت]] [[بندگی]] در [[درگاه الهی]] و نیازمندی دائمی به [[هدایت]] پروردگار است؛ تا از این سرمنزل، اولاً، باب [[رحمت]] رحیمیه پروردگار، که بر [[اولیاء]] خود می‌گشاید، بر [[بنده]] باز شود و [[عبد]]، تحت [[ولایت خداوند]] قرار گیرد و به خود و [[نفس اماره]] و شیطان واگذار نگردد<ref>در بخشی از دعای رسول اکرم{{صل}} است که مستحب است در سرآغاز وصیت‌نامه نوشته شود و چنانکه فرمودند: {{متن حدیث|اللَّهُمَّ يَا عُدَّتِي عِنْدَ كُرْبَتِي -وَ يَا صَاحِبِي‏ عِنْدَ شِدَّتِي‏ وَ يَا وَلِيِّي فِي نِعْمَتِي يَا إِلَهِي وَ إِلَهَ آبَائِي- لَا تَكِلْنِي إِلَى نَفْسِي طَرْفَةَ عَيْنٍ- فَإِنَّكَ إِنْ تَكِلْنِي إِلَى نَفْسِي -كُنْتُ أَقْرَبَ مِنَ الشَّرِّ وَ أَبْعَدَ مِنَ الْخَيْرِ-}} (الکافی (ط. دارالکتب الإسلامیة. ۱۴۰۷ ه.ق)، ج۷، ص۲).</ref>؛ ثانیاً، چنین نیازمندی، او را به سوی [[هادیان الهی]]{{عم}} [[راهنمایی]] کند، تا مشمول [[هدایت ایصالی]] آنان قرار گیرد. در این رهگذر، اگر [[مقام قرب الهی]] و [[علوم]] ربانی، مواهبی [[ملکوتی]] و اموری عنایتی هستند که [[مجاهده]] و تحصیل، تنها ابزاری در اکتساب آنها می‌باشند، شرط اول قدم آن است که انانیّت‌ها در این [[منزل]]، با [[فقر]] و [[مسکنت]] در [[بارگاه الهی]] به دور ریخته شود. [[اخلاص]] و [[تسلیم]]، سخن نخست در توشه [[قرب]] بارگاه الهی است.
وجه تمایز فقر ممدوح از [[مذموم]]، [[ادراک]] [[حقیقت]] [[بندگی]] در [[درگاه الهی]] و نیازمندی دائمی به [[هدایت]] پروردگار است؛ تا از این سرمنزل، اولاً، باب [[رحمت]] رحیمیه پروردگار، که بر [[اولیاء]] خود می‌گشاید، بر [[بنده]] باز شود و [[عبد]]، تحت [[ولایت خداوند]] قرار گیرد و به خود و [[نفس اماره]] و شیطان واگذار نگردد<ref>در بخشی از دعای رسول اکرم{{صل}} است که مستحب است در سرآغاز وصیت‌نامه نوشته شود و چنانکه فرمودند: {{متن حدیث|اللَّهُمَّ يَا عُدَّتِي عِنْدَ كُرْبَتِي -وَ يَا صَاحِبِي‏ عِنْدَ شِدَّتِي‏ وَ يَا وَلِيِّي فِي نِعْمَتِي يَا إِلَهِي وَ إِلَهَ آبَائِي- لَا تَكِلْنِي إِلَى نَفْسِي طَرْفَةَ عَيْنٍ- فَإِنَّكَ إِنْ تَكِلْنِي إِلَى نَفْسِي -كُنْتُ أَقْرَبَ مِنَ الشَّرِّ وَ أَبْعَدَ مِنَ الْخَيْرِ-}} (الکافی (ط. دارالکتب الإسلامیة. ۱۴۰۷ ه.ق)، ج۷، ص۲).</ref>؛ ثانیاً، چنین نیازمندی، او را به سوی [[هادیان الهی]]{{عم}} [[راهنمایی]] کند، تا مشمول [[هدایت ایصالی]] آنان قرار گیرد. در این رهگذر، اگر [[مقام قرب الهی]] و [[علوم]] ربانی، مواهبی [[ملکوتی]] و اموری عنایتی هستند که [[مجاهده]] و تحصیل، تنها ابزاری در اکتساب آنها می‌باشند، شرط اول قدم آن است که انانیّت‌ها در این [[منزل]]، با [[فقر]] و [[مسکنت]] در [[بارگاه الهی]] به دور ریخته شود. [[اخلاص]] و [[تسلیم]]، سخن نخست در توشه [[قرب]] بارگاه الهی است.
هرچند که فقر از نظر لغت به معنای [[ناداری]] است، ولی در این منظر، در [[حقیقت]] [[غنا]] و [[دارایی]] [[عبدی]] است که خالصانه به درگاه مولای خود آمده و [[استعداد]] خود را در بهره‌مندی از [[عنایات]] مولای خود عرضه می‌نماید و اسلحه‌ای است که در مقابل رهزنان راه [[توحید]]، او را از [[حمله]] [[نفس اماره]] و [[شیاطین]] جنّی و انسی مصون می‌دارد. این همان رهنمودی است که در [[دعای کمیل]] امیرالمؤمنین علی{{ع}} به خوبی مشهود است.
هرچند که فقر از نظر لغت به معنای [[ناداری]] است، ولی در این منظر، در [[حقیقت]] [[غنا]] و [[دارایی]] [[عبدی]] است که خالصانه به درگاه مولای خود آمده و [[استعداد]] خود را در بهره‌مندی از [[عنایات]] مولای خود عرضه می‌نماید و اسلحه‌ای است که در مقابل رهزنان راه [[توحید]]، او را از [[حمله]] [[نفس اماره]] و [[شیاطین]] جنّی و انسی مصون می‌دارد. این همان رهنمودی است که در [[دعای کمیل]] امیرالمؤمنین علی{{ع}} به خوبی مشهود است.


{{متن حدیث|يَا سَرِيعَ‏ الرِّضَا اغْفِرْ لِمَنْ لَا يَمْلِكُ إِلَّا الدُّعَاءَ فَإِنَّكَ فَعَّالٌ لِمَا تَشَاءُ يَا مَنِ اسْمُهُ دَوَاءٌ وَ ذِكْرُهُ شِفَاءٌ وَ طَاعَتُهُ غِنًى ارْحَمْ مَنْ رَأْسُ مَالِهِ الرَّجَاءُ وَ سِلَاحُهُ الْبُكَاءُ}}<ref>مصباح المتهجد و سلاح المتعبد (ط. مؤسسة فقه الشیعة، ۱۴۱۱ ه.ق)، ج۲، ص۸۵۰، دعاء الخضر{{ع}}.</ref>.<ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۳ (کتاب)|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۳]] ص ۱۱۴.</ref>
{{متن حدیث|يَا سَرِيعَ‏ الرِّضَا اغْفِرْ لِمَنْ لَا يَمْلِكُ إِلَّا الدُّعَاءَ فَإِنَّكَ فَعَّالٌ لِمَا تَشَاءُ يَا مَنِ اسْمُهُ دَوَاءٌ وَ ذِكْرُهُ شِفَاءٌ وَ طَاعَتُهُ غِنًى ارْحَمْ مَنْ رَأْسُ مَالِهِ الرَّجَاءُ وَ سِلَاحُهُ الْبُكَاءُ}}<ref>مصباح المتهجد و سلاح المتعبد (ط. مؤسسة فقه الشیعة، ۱۴۱۱ ه.ق)، ج۲، ص۸۵۰، دعاء الخضر{{ع}}.</ref>.<ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۳ (کتاب)|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۳]] ص ۱۱۴.</ref>


==[[ارزش]] و جایگاه [[فقر ممدوح]] در [[روایات]]==
==[[ارزش]] و جایگاه فقر ممدوح در [[روایات]]==
اشاره شد که فقر ممدوح، [[معرفت]] به ناداری است که [[عبد]] در درگاه [[پروردگار]] ابراز می‌نماید. در نتیجه، به تناسب معرفت به فقر، او تقاضای دارایی به غنای پروردگار را می‌نماید؛ چنان‌که [[سیدالشهداء]]{{ع}} در [[دعای عرفه]] خود، بعد از عرض حال فراوان از نعم [[الهی]]، می‌فرمایند:
اشاره شد که فقر ممدوح، [[معرفت]] به ناداری است که [[عبد]] در درگاه [[پروردگار]] ابراز می‌نماید. در نتیجه، به تناسب معرفت به فقر، او تقاضای دارایی به غنای پروردگار را می‌نماید؛ چنان‌که [[سیدالشهداء]]{{ع}} در [[دعای عرفه]] خود، بعد از عرض حال فراوان از نعم [[الهی]]، می‌فرمایند:
{{متن حدیث|أَنَا الْفَقِيرُ فِي‏ غِنَايَ‏ فَكَيْفَ لَا أَكُونُ فَقِيراً فِي فَقْرِي إِلَهِي أَنَا الْجَاهِلُ فِي عِلْمِي فَكَيْفَ لَا أَكُونُ جَهُولًا فِي جَهْلِي}}<ref>إقبال الأعمال (ط. دار الکتب الإسلامیه. ۱۴۰۹ ه.ق)، ج۱، ص۳۴۸.</ref>.
{{متن حدیث|أَنَا الْفَقِيرُ فِي‏ غِنَايَ‏ فَكَيْفَ لَا أَكُونُ فَقِيراً فِي فَقْرِي إِلَهِي أَنَا الْجَاهِلُ فِي عِلْمِي فَكَيْفَ لَا أَكُونُ جَهُولًا فِي جَهْلِي}}<ref>إقبال الأعمال (ط. دار الکتب الإسلامیه. ۱۴۰۹ ه.ق)، ج۱، ص۳۴۸.</ref>.
۸۰٬۱۹۰

ویرایش