ذوالکفل در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

۱۲۴ بایت اضافه‌شده ،  ‏۲۵ اکتبر ۲۰۲۱
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۲۸: خط ۲۸:
برخی ذوالکفل را صفت «[[بشر]]» پسر [[ایّوب]] [[نبی]]{{ع}} دانسته‌اند <ref>تفسیر بیضاوی، ج ۴، ص۱۹؛ الاتقان، ج ۲، ص۳۰۳؛ مبهمات القرآن، ج ۱، ص۴۳۹؛ نمونه، ج ۱۹، ص۳۱۱ـ۳۱۲.</ref> که پس از پدرش و پیش از [[حضرت شعیب]]{{ع}} به [[پیامبری]] برانگیخته شد و [[مردم]] [[شام]] را به [[یکتاپرستی]] فرا خواند. <ref>تاریخ طبری، ج ۱، ص۲۲۸.</ref> [[ابوالحسن شعرانی]] نیز احتمال داده که ذوالکفل همان [[حزقیل]] یا [[حزقیال]] است که بخت‌النصر (نبوکدنصر) او را [[اسیر]] و همراه [[یهودیان]] به [[بابل]] [[تبعید]] کرد و سرانجام پس از [[تحمّل]] آزارهای فراوان و [[مقاومت]]، به [[قتل]] رسید. <ref>نک: نثر طوبی، ص۲۸۳؛ قاموس کتاب مقدس، ص۳۲۰.</ref> سرگذشت دردناک او با صفت «[[صابر]]» در [[آیه]] {{متن قرآن|وَإِسْمَاعِيلَ وَإِدْرِيسَ وَذَا الْكِفْلِ كُلٌّ مِنَ الصَّابِرِينَ}}<ref>«و اسماعیل و ادریس و ذو الکفل را (یاد کن) که همه از شکیبایان بودند» سوره انبیاء، آیه ۸۵.</ref> مناسبت دارد؛ [[ولی]] [[مسعودی]]، حزقیل و ذوالکفل را دو شخص متفاوت می‌داند. <ref> مروج الذهب، ج ۱، ص۵۹. </ref> برخی نیز ذوالکفل و الیسع را [[برادر]] <ref>روح البیان، ج ۸، ص۴۷.</ref> یا پسر عموی <ref>تفسیر بیضاوی، ج ۴، ص۱۹.</ref> هم دانسته‌اند.<ref>[[علی اشرف فتحی|فتحی، علی اشرف]]، [[ذوالکفل (مقاله)|مقاله «ذوالکفل»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۳ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۱۳.</ref>
برخی ذوالکفل را صفت «[[بشر]]» پسر [[ایّوب]] [[نبی]]{{ع}} دانسته‌اند <ref>تفسیر بیضاوی، ج ۴، ص۱۹؛ الاتقان، ج ۲، ص۳۰۳؛ مبهمات القرآن، ج ۱، ص۴۳۹؛ نمونه، ج ۱۹، ص۳۱۱ـ۳۱۲.</ref> که پس از پدرش و پیش از [[حضرت شعیب]]{{ع}} به [[پیامبری]] برانگیخته شد و [[مردم]] [[شام]] را به [[یکتاپرستی]] فرا خواند. <ref>تاریخ طبری، ج ۱، ص۲۲۸.</ref> [[ابوالحسن شعرانی]] نیز احتمال داده که ذوالکفل همان [[حزقیل]] یا [[حزقیال]] است که بخت‌النصر (نبوکدنصر) او را [[اسیر]] و همراه [[یهودیان]] به [[بابل]] [[تبعید]] کرد و سرانجام پس از [[تحمّل]] آزارهای فراوان و [[مقاومت]]، به [[قتل]] رسید. <ref>نک: نثر طوبی، ص۲۸۳؛ قاموس کتاب مقدس، ص۳۲۰.</ref> سرگذشت دردناک او با صفت «[[صابر]]» در [[آیه]] {{متن قرآن|وَإِسْمَاعِيلَ وَإِدْرِيسَ وَذَا الْكِفْلِ كُلٌّ مِنَ الصَّابِرِينَ}}<ref>«و اسماعیل و ادریس و ذو الکفل را (یاد کن) که همه از شکیبایان بودند» سوره انبیاء، آیه ۸۵.</ref> مناسبت دارد؛ [[ولی]] [[مسعودی]]، حزقیل و ذوالکفل را دو شخص متفاوت می‌داند. <ref> مروج الذهب، ج ۱، ص۵۹. </ref> برخی نیز ذوالکفل و الیسع را [[برادر]] <ref>روح البیان، ج ۸، ص۴۷.</ref> یا پسر عموی <ref>تفسیر بیضاوی، ج ۴، ص۱۹.</ref> هم دانسته‌اند.<ref>[[علی اشرف فتحی|فتحی، علی اشرف]]، [[ذوالکفل (مقاله)|مقاله «ذوالکفل»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۳ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۱۳.</ref>


==ذوالکفل در فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم==
==[[ذوالکفل]] در فرهنگ‌نامه [[پیامبر]] در [[قرآن کریم]]==
مراد از ذوالکفل، پیامبری از بنی اسرائیل است که بعد از سلیمان بن داود زندگی می‌کرد، مانند داود در میان مردم قضاوت می‌کرد، و در اینجا به مقام شکیبایی وی اشاره شده و از پیامبران الهی بوده، که می‌گوید: ذا الکفل را (به یاد آور) که از نیکان و صابران بوده و به دلیل همین شکیبایی خشمگین نمی‌شد مگر از برای خدا. و نام شریفش "عویدیا" بود، و او همان است که خدای عز و جل در کتاب عزیز نامش را برد.<ref>المیزان، ج ۱۷، ص: ۳۲۹.</ref> در برخی از تفاسیر نام وی «ادویا پسر ادارین» ذکر شده است.<ref>أحسن الحدیث، ج ۶، ص: ۵۴۳.</ref>
مراد از ذوالکفل، [[پیامبری]] از [[بنی اسرائیل]] است که بعد از [[سلیمان بن داود]] [[زندگی]] می‌کرد، مانند [[داود]] در میان [[مردم]] [[قضاوت]] می‌کرد، و در اینجا به [[مقام]] [[شکیبایی]] وی اشاره شده و از [[پیامبران الهی]] بوده، که می‌گوید: ذا الکفل را (به یاد آور) که از [[نیکان]] و [[صابران]] بوده و به دلیل همین شکیبایی [[خشمگین]] نمی‌شد مگر از برای [[خدا]]. و نام شریفش "[[عویدیا]]" بود، و او همان است که خدای عز و جل در کتاب [[عزیز]] نامش را برد.<ref>المیزان، ج ۱۷، ص: ۳۲۹.</ref> در برخی از [[تفاسیر]] نام وی «[[ادویا پسر ادارین]]» ذکر شده است.<ref>أحسن الحدیث، ج ۶، ص: ۵۴۳.</ref>
#{{متن قرآن|وَاذْكُرْ إِسْمَاعِيلَ وَالْيَسَعَ وَذَا الْكِفْلِ وَكُلٌّ مِنَ الْأَخْيَارِ}}<ref>«و از اسماعیل و الیسع و ذو الکفل یاد کن و همه از نیکان بودند» سوره ص، آیه ۴۸.</ref>
#{{متن قرآن|وَاذْكُرْ إِسْمَاعِيلَ وَالْيَسَعَ وَذَا الْكِفْلِ وَكُلٌّ مِنَ الْأَخْيَارِ}}<ref>«و از اسماعیل و الیسع و ذو الکفل یاد کن و همه از نیکان بودند» سوره ص، آیه ۴۸.</ref>
#{{متن قرآن|وَإِسْمَاعِيلَ وَإِدْرِيسَ وَذَا الْكِفْلِ كُلٌّ مِنَ الصَّابِرِينَ}}<ref>«و اسماعیل و ادریس و ذو الکفل را (یاد کن) که همه از شکیبایان بودند» سوره انبیاء، آیه ۸۵.</ref>
#{{متن قرآن|وَإِسْمَاعِيلَ وَإِدْرِيسَ وَذَا الْكِفْلِ كُلٌّ مِنَ الصَّابِرِينَ}}<ref>«و اسماعیل و ادریس و ذو الکفل را (یاد کن) که همه از شکیبایان بودند» سوره انبیاء، آیه ۸۵.</ref>


'''نکات:'''
'''نکات:'''
بزرگترین موهبت الهی که از وی ذکر می‌شود صبر و استقامت بوده: و ما آنها را در رحمت خود داخل کردیم، چرا که آنها از صالحان بودند» {{متن قرآن|وَأَدْخَلْنَاهُمْ فِي رَحْمَتِنَا إِنَّهُمْ مِنَ الصَّالِحِينَ}}<ref>«و آنان را در بخشایش خویش در آوردیم؛ بی‌گمان آنها از شایستگان بودند» سوره انبیاء، آیه ۸۶.</ref>
بزرگترین [[موهبت الهی]] که از وی ذکر می‌شود [[صبر]] و [[استقامت]] بوده: و ما آنها را در [[رحمت]] خود داخل کردیم،؛ چراکه آنها از [[صالحان]] بودند» {{متن قرآن|وَأَدْخَلْنَاهُمْ فِي رَحْمَتِنَا إِنَّهُمْ مِنَ الصَّالِحِينَ}}<ref>«و آنان را در بخشایش خویش در آوردیم؛ بی‌گمان آنها از شایستگان بودند» سوره انبیاء، آیه ۸۶.</ref>


نکته تربیتی و ذکر آن برای پیامبر اسلام این است که با اشاره به صفت این چند پیامبر می‌کند و توصیه به صبر و این سرگذشت ذوالکفل سازنده و عبرت آموز برای پیامبر و الگو برای مؤمنان است: {{متن قرآن|وَذَا الْكِفْلِ وَكُلٌّ مِنَ الْأَخْيَارِ}}<ref>«و از اسماعیل و الیسع و ذو الکفل یاد کن و همه از نیکان بودند» سوره ص، آیه ۴۸.</ref>... {{متن قرآن|وَذَا الْكِفْلِ كُلٌّ مِنَ الصَّابِرِينَ}}<ref>«و اسماعیل و ادریس و ذو الکفل را (یاد کن) که همه از شکیبایان بودند» سوره انبیاء، آیه ۸۵.</ref>.<ref>[[محمد جعفر سعیدیان‌فر|سعیدیان‌فر]] و [[سید محمد علی ایازی|ایازی]]، [[فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۱ (کتاب)|فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم]]، ج۱، ص ۵۹۶.</ref>
نکته [[تربیتی]] و ذکر آن برای [[پیامبر اسلام]] این است که با اشاره به صفت این چند پیامبر می‌کند و توصیه به صبر و این سرگذشت ذوالکفل سازنده و [[عبرت]] آموز برای پیامبر و [[الگو]] برای [[مؤمنان]] است: {{متن قرآن|وَذَا الْكِفْلِ وَكُلٌّ مِنَ الْأَخْيَارِ}}<ref>«و از اسماعیل و الیسع و ذو الکفل یاد کن و همه از نیکان بودند» سوره ص، آیه ۴۸.</ref>... {{متن قرآن|وَذَا الْكِفْلِ كُلٌّ مِنَ الصَّابِرِينَ}}<ref>«و اسماعیل و ادریس و ذو الکفل را (یاد کن) که همه از شکیبایان بودند» سوره انبیاء، آیه ۸۵.</ref>.<ref>[[محمد جعفر سعیدیان‌فر|سعیدیان‌فر]] و [[سید محمد علی ایازی|ایازی]]، [[فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۱ (کتاب)|فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم]]، ج۱، ص۵۹۶.</ref>


== جستارهای وابسته ==
== جستارهای وابسته ==
۱۱۵٬۲۸۷

ویرایش