الهام در حدیث: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۳: خط ۳:
<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[الهام در قرآن]] - [[الهام در علوم قرآنی]] - [[الهام در حدیث]] - [[الهام در کلام اسلامی]] - [[الهام در اخلاق اسلامی]] - [[الهام در معارف دعا و زیارات]] - [[الهام در معارف و سیره سجادی]] - [[الهام در معارف و سیره رضوی]]</div>
<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[الهام در قرآن]] - [[الهام در علوم قرآنی]] - [[الهام در حدیث]] - [[الهام در کلام اسلامی]] - [[الهام در اخلاق اسلامی]] - [[الهام در معارف دعا و زیارات]] - [[الهام در معارف و سیره سجادی]] - [[الهام در معارف و سیره رضوی]]</div>


'''[[الهام]]''' در لغت به معنای در [[دل]] افتادن، در [[دل]] افکندن، در [[دل]] افکندن [[نیکی]]، در [[دل]] افکندن چیزی، در [[دل]] افکندن چیزی است در اصطلاح [[علوم اسلامی]] به معنای القای معنا و [[معرفتی]] از سوی عالم بالا بر [[قلب]] [[آدمی]] به طریق [[فیض]]، و بدون طلب و اکتساب و [[استفاضه]] است.
'''[[الهام]]''' در لغت به معنای در [[دل]] افتادن، در [[دل]] افکندن، در [[دل]] افکندن [[نیکی]]، در [[دل]] افکندن چیزی، در [[دل]] افکندن چیزی است در اصطلاح علوم اسلامی به معنای القای معنا و [[معرفتی]] از سوی عالم بالا بر [[قلب]] [[آدمی]] به طریق [[فیض]]، و بدون طلب و اکتساب و استفاضه است.


==کاربردهای [[الهام در حدیث]]==
==کاربردهای الهام در حدیث==
از جست وجو در [[احادیث]] معلوم می‌شود که [[الهام]] همانند واژه [[وحی]] به دو معنای [[عام و خاص]] به کار رفته است؛ معنای خاص آن، القای چیزی و [[معرفتی]] در [[قلب]] [[انسان]] است که مقابل معنای خاص [[وحی]] "[[وحی]] [[نبوّت]]"، و برای بیان تمییز میان [[نبیّ]] و [[ولیّ]] است <ref>بحارالأنوار، ج۸، ص ۲۸؛ ج۱۶، ص ۳۷۰ و ۳۲۲ و ۳۱۸؛ و ج۴۹، ص ۱۹۶.</ref>. [[الهام]] به این معنا، در برخی [[احادیث]] مقابل [[تحدیث]] هم قرار گرفته؛ به این بیان که [[تحدیث]]، نواختن [[سمع]] و القای در [[قوه]] [[شنوایی]] است، و [[الهام]]،‌انداختن در [[قلب]] است <ref>بحارالأنوار، ج۲۶، ص ۱۸؛ و ج۶۶، ص ۴۷۸.</ref>، وبه [[توفیق الهی]] <ref>بحارالأنوار، ج۲۶، ص ۷۷.</ref>، و [[وقار]] و سکینه‌ای که در پی [[الهام]] برای او حاصل می‌شود <ref>بحارالأنوار، ج۲۶، ص ۶۰ و اصول کافی، ج۱، ص ۳۲۶.</ref> از [[وسوسه شیطانی]] بازشناخته می‌شود. آنچه به [[قلب]] [[الهام]] می‌شود تنها از سنخ [[علم]] و [[معرفت]] نیست بلکه از [[الهام]] [[حُبّ]] و [[بغض]] <ref>بحارالأنوار، ج۴۰، ص ۴۷.</ref> و [[طاعت]] <ref>بحارالأنوار، ج۵۱، ص ۳۱۵؛ ج۵۳، ص ۷۸.</ref> و [[شکر]] و [[دعا]] <ref>بحارالأنوار، ج۸۶، ص ۱۸۲.</ref> و [[صبر]] <ref>بحارالأنوار، ج۹۵، ص ۳۱۱.</ref> و امور دیگر هم سخن به میان رفته است<ref>[http://lib.eshia.ir/23021/1/68 دانشنامه کلام اسلام؛ ج۱، ص ۶۸.]</ref>.
از جست وجو در [[احادیث]] معلوم می‌شود که [[الهام]] همانند واژه [[وحی]] به دو معنای [[عام و خاص]] به کار رفته است؛ معنای خاص آن، القای چیزی و [[معرفتی]] در [[قلب]] [[انسان]] است که مقابل معنای خاص [[وحی]] "[[وحی]] [[نبوّت]]"، و برای بیان تمییز میان [[نبیّ]] و [[ولیّ]] است <ref>بحارالأنوار، ج۸، ص ۲۸؛ ج۱۶، ص ۳۷۰ و ۳۲۲ و ۳۱۸؛ و ج۴۹، ص ۱۹۶.</ref>. [[الهام]] به این معنا، در برخی [[احادیث]] مقابل [[تحدیث]] هم قرار گرفته؛ به این بیان که [[تحدیث]]، نواختن [[سمع]] و القای در [[قوه]] [[شنوایی]] است، و [[الهام]]،‌انداختن در [[قلب]] است <ref>بحارالأنوار، ج۲۶، ص ۱۸؛ و ج۶۶، ص ۴۷۸.</ref>، وبه [[توفیق الهی]] <ref>بحارالأنوار، ج۲۶، ص ۷۷.</ref>، و [[وقار]] و سکینه‌ای که در پی [[الهام]] برای او حاصل می‌شود <ref>بحارالأنوار، ج۲۶، ص ۶۰ و اصول کافی، ج۱، ص ۳۲۶.</ref> از [[وسوسه شیطانی]] بازشناخته می‌شود. آنچه به [[قلب]] [[الهام]] می‌شود تنها از سنخ [[علم]] و [[معرفت]] نیست بلکه از [[الهام]] [[حُبّ]] و [[بغض]] <ref>بحارالأنوار، ج۴۰، ص ۴۷.</ref> و [[طاعت]] <ref>بحارالأنوار، ج۵۱، ص ۳۱۵؛ ج۵۳، ص ۷۸.</ref> و [[شکر]] و [[دعا]] <ref>بحارالأنوار، ج۸۶، ص ۱۸۲.</ref> و [[صبر]] <ref>بحارالأنوار، ج۹۵، ص ۳۱۱.</ref> و امور دیگر هم سخن به میان رفته است<ref>[http://lib.eshia.ir/23021/1/68 دانشنامه کلام اسلام؛ ج۱، ص ۶۸.]</ref>.


خط ۱۲: خط ۱۲:
==روایات پیامبر اکرم{{صل}} و امیرالمؤمنین{{ع}}==
==روایات پیامبر اکرم{{صل}} و امیرالمؤمنین{{ع}}==
در روایتی، از [[پیامبر اکرم]]{{صل}} نقل شده است که: {{متن حدیث|أَعْطَانِي الْوَحْيَ وَ أَعْطَى عَلِيّاً الْإِلْهَامَ وَ}}<ref>محمد بن حسن طوسی، الأمالی، ص۱۸۹؛ علی بن عیسی اربلی، کشف الغمة في معرفة الأئمة، تحقیق هاشم رسولی محلاتی، ج۱، ص۳۹۰؛ حسن بن محمد دیلمی، ارشاد القلوب إلى الصواب، ج۲، ص۲۵۴: «خداوند به من وحی، و به على الهام عطا کرده».</ref>؛ از ظاهر این [[روایت]]، این گونه استفاده می‌شود که [[الهام]] در برابر [[وحی]] قرار گرفته و وحی به [[پیامبر]]{{صل}} و الهام به امير المؤمنين{{ع}} نسبت داده شده است.
در روایتی، از [[پیامبر اکرم]]{{صل}} نقل شده است که: {{متن حدیث|أَعْطَانِي الْوَحْيَ وَ أَعْطَى عَلِيّاً الْإِلْهَامَ وَ}}<ref>محمد بن حسن طوسی، الأمالی، ص۱۸۹؛ علی بن عیسی اربلی، کشف الغمة في معرفة الأئمة، تحقیق هاشم رسولی محلاتی، ج۱، ص۳۹۰؛ حسن بن محمد دیلمی، ارشاد القلوب إلى الصواب، ج۲، ص۲۵۴: «خداوند به من وحی، و به على الهام عطا کرده».</ref>؛ از ظاهر این [[روایت]]، این گونه استفاده می‌شود که [[الهام]] در برابر [[وحی]] قرار گرفته و وحی به [[پیامبر]]{{صل}} و الهام به امير المؤمنين{{ع}} نسبت داده شده است.
در روایتی دیگر، از آن [[حضرت]] نقل شده است: «همانا بعد از من در مقابل هر بدعتی که در برابر [[ایمان]] قرار می‌گیرد، ولی‌ای از [[اهل بیت]] من خواهد بود که عهده دار آن (ایمان) است و از آن [[دفاع]] می‌کند. با الهام از [[خداوند]] سخن می‌گوید و [[حق]] را آشکار و روشن می‌سازد و [[کید]] مکاران را رد می‌کند.»..<ref>محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۱۳۶-۱۳۷؛ احمد بن محمد برقی، المحاسن، ص۲۰۸. سند این روایت، صحيح است.</ref>. در این [[حدیث شریف]]، به [[صراحت]] بیان شده است اولیایی که پس از [[رسول خدا]]{{صل}} عهده دار [[دفاع از دین]] و [[مبارزه با بدعت]] هایند، با [[الهام الهی]] سخن می‌گویند. به يقين بارزترین مصداق و شاید تنها مقصود از این [[اولیا]]، [[امامان]] [[اهل]] بیت‌اند. بنابر این آنان برخی [[هدایت‌ها]] و [[علوم]] را از طريق الهام الهی دریافت کرده، بر زبان جاری می‌کنند.
در روایتی دیگر، از آن [[حضرت]] نقل شده است: «همانا بعد از من در مقابل هر بدعتی که در برابر [[ایمان]] قرار می‌گیرد، ولی‌ای از [[اهل بیت]] من خواهد بود که عهده دار آن (ایمان) است و از آن [[دفاع]] می‌کند. با الهام از [[خداوند]] سخن می‌گوید و [[حق]] را آشکار و روشن می‌سازد و [[کید]] مکاران را رد می‌کند.»..<ref>محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۱۳۶-۱۳۷؛ احمد بن محمد برقی، المحاسن، ص۲۰۸. سند این روایت، صحيح است.</ref>. در این [[حدیث شریف]]، به [[صراحت]] بیان شده است اولیایی که پس از [[رسول خدا]]{{صل}} عهده دار [[دفاع از دین]] و [[مبارزه با بدعت]] هایند، با [[الهام الهی]] سخن می‌گویند. به يقين بارزترین مصداق و شاید تنها مقصود از این [[اولیا]]، [[امامان]] [[اهل]] بیت‌اند. بنابر این آنان برخی [[هدایت‌ها]] و [[علوم]] را از طريق الهام الهی دریافت کرده، بر زبان جاری می‌کنند.


خط ۶۰: خط ۶۱:


==[[:رده:آثار وحی و الهام|منبع‌شناسی جامع وحی و الهام]]==
==[[:رده:آثار وحی و الهام|منبع‌شناسی جامع وحی و الهام]]==
{{منبع جامع}}
* [[:رده:کتاب‌شناسی کتاب‌های وحی و الهام|کتاب‌شناسی وحی و الهام]]؛
* [[:رده:کتاب‌شناسی کتاب‌های وحی و الهام|کتاب‌شناسی وحی و الهام]]؛
* [[:رده:مقاله‌شناسی مقاله‌های وحی و الهام|مقاله‌شناسی وحی و الهام]]؛
* [[:رده:مقاله‌شناسی مقاله‌های وحی و الهام|مقاله‌شناسی وحی و الهام]]؛
* [[:رده:پایان‌نامه‌شناسی پایان‌نامه‌های وحی و الهام|پایان‌نامه‌شناسی وحی و الهام]].  
* [[:رده:پایان‌نامه‌شناسی پایان‌نامه‌های وحی و الهام|پایان‌نامه‌شناسی وحی و الهام]].  
{{پایان منبع جامع}}


== پانویس ==
== پانویس ==
{{پانویس}}
{{پانویس}}


[[رده:مدخل]]
[[رده:علم معصوم]]
[[رده:مدخل‌های قرآنی دانشنامه]]
[[رده:مدخل‌های قرآنی دانشنامه]]
[[رده:مدخل وابسته به علم معصوم]]
[[رده:مدخل وابسته به علم معصوم]]
[[رده:مجرای علم لدنی معصوم]]
[[رده:وحی و الهام]]
[[رده:الهام به معصوم]]
۱۲۹٬۶۸۱

ویرایش