حج در فقه اسلامی: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۲۳: | خط ۲۳: | ||
== شرایط [[وجوب]] == | == شرایط [[وجوب]] == | ||
[[عقل]]، [[بلوغ]]، <ref>جواهر الکلام، ج ۱۷، ص۲۲۹</ref> [[حرّیت]]<ref>جواهر الکلام، ج ۱۷، ص۲۴۱</ref> و [[استطاعت]]،<ref>جواهر الکلام، ج ۱۷، ص۲۴۸</ref> شرایط وجوب حجاند. بنابر این، [[حج]] بر دیوانه، نابالغ، برده و غیر مستطیع [[واجب]] نیست؛ بلکه این افراد اگر هم [[حج]] بگزارند، کفایت از [[حجة الاسلام]] نمیکند. <ref>جواهر الکلام، ج ۱۷، ص۲۲۹، ۲۴۱، ۲۴۸ و ۲۷۵</ref> البته اگر [[کودک]] ممیّز یا دیوانه در اثنای حج مستحبی بالغ و [[عاقل]] گردد و وقوف به مشعر را پس از بلوغ یا عقل [[درک]] کند، بنابر مشهور از | [[عقل]]، [[بلوغ]]، <ref>جواهر الکلام، ج ۱۷، ص۲۲۹</ref> [[حرّیت]]<ref>جواهر الکلام، ج ۱۷، ص۲۴۱</ref> و [[استطاعت]]،<ref>جواهر الکلام، ج ۱۷، ص۲۴۸</ref> شرایط وجوب حجاند. بنابر این، [[حج]] بر دیوانه، نابالغ، برده و غیر مستطیع [[واجب]] نیست؛ بلکه این افراد اگر هم [[حج]] بگزارند، کفایت از [[حجة الاسلام]] نمیکند. <ref>جواهر الکلام، ج ۱۷، ص۲۲۹، ۲۴۱، ۲۴۸ و ۲۷۵</ref> البته اگر [[کودک]] ممیّز یا دیوانه در اثنای حج مستحبی بالغ و [[عاقل]] گردد و وقوف به مشعر را پس از بلوغ یا عقل [[درک]] کند، بنابر مشهور از حجة الإسلام کفایت میکند. در این صورت در وجوب [[تجدید]] [[نیّت]] [[احرام]] برای حجة الاسلام، [[اختلاف]] است. <ref>جواهر الکلام، ج ۱۷، ص۲۲۹ ـ ۲۳۴</ref> | ||
بر کسی که به اندازه گزاردن حج [[مال]] دارد، لیکن به همان اندازه هم بدهی حالّ دارد، حج واجب نمیشود. <ref>جواهر الکلام، ج ۱۷، ص۲۵۸ ـ ۲۵۹</ref> برخی گفتهاند: تفاوتی بین حالّ و مدّتدار بودن بدهی نیست و در هر دو صورت وجوب حج ساقط است. <ref>منتهی المطلب، ج ۱۰، ص۸۰</ref> | بر کسی که به اندازه گزاردن حج [[مال]] دارد، لیکن به همان اندازه هم بدهی حالّ دارد، حج واجب نمیشود. <ref>جواهر الکلام، ج ۱۷، ص۲۵۸ ـ ۲۵۹</ref> برخی گفتهاند: تفاوتی بین حالّ و مدّتدار بودن بدهی نیست و در هر دو صورت وجوب حج ساقط است. <ref>منتهی المطلب، ج ۱۰، ص۸۰</ref> | ||
| خط ۴۵: | خط ۴۵: | ||
== حج واجب با [[نذر]] == | == حج واجب با [[نذر]] == | ||
[[حج]] با نذر و مانند آن ([[عهد]] و قسم) واجب میشود. [[عقل]]، [[بلوغ]] و [[حریّت]] و در زوجه، [[اذن]] زوج از شرایط صحّت نذر، عهد و قسم است. برده نیز با اجازه مولا | [[حج]] با نذر و مانند آن ([[عهد]] و قسم) واجب میشود. [[عقل]]، [[بلوغ]] و [[حریّت]] و در زوجه، [[اذن]] زوج از شرایط صحّت نذر، عهد و قسم است. برده نیز با اجازه مولا میتواند نذر کند. در این صورت، حج بر او واجب میشود.<ref>جواهر الکلام، ج ۱۷، ص۳۳۶ ـ ۳۳۸.</ref> | ||
== [[نیابت]] در حج == | == [[نیابت]] در حج == | ||
| خط ۵۹: | خط ۵۹: | ||
== [[مستحبات]] پس از اتمام مناسک == | == [[مستحبات]] پس از اتمام مناسک == | ||
بازگشت به [[مکّه]] از منی برای طواف [[وداع]]؛<ref>جواهر الکلام، ج۲۰، ص۵۳.</ref> خواندن شش رکعت نماز در [[مسجد]] خیف در مدت اقامت در منی؛<ref>جواهر الکلام، ج۲۰، ص۵۴.</ref> فرود آمدن در وادی مُحَصَّب ([[ابطح]]) و به پشت دراز کشیدن، هنگام کوچ از منی در [[روز]] سیزدهم [[ذیحجه]] <ref>جواهر الکلام، ج۲۰، ص۵۷.</ref>؛ داخل شدن در [[کعبه]] بدون [[کفش]]، بهویژه برای کسی که نخستین بار حج میگزارد و [[غسل]] و [[دعا کردن]] هنگام دخول و نیز خواندن دو رکعت نماز بین دو ستون بر سنگ سرخ، همچنین چهار گوشه [[بیت]]، در هر گوشه دو رکعت و سپس خواندن [[دعای مأثور]] و استلام ارکان کعبه، بهویژه [[رکن یمانی]]؛<ref>جواهر الکلام، ج۲۰، ص۶۰ ـ ۶۵.</ref> طواف کردن برای [[خویشان]] و همشهریان<ref>جواهر الکلام، ج۲۰، ص۶۸.</ref> و سپس طواف وداع و استلام ارکان و [[مستجار]] و دعا کردن به آنچه میخواهد و آمدن نزد [[چاه زمزم]] و [[نوشیدن]] از آب آن و خواندن دعای مأثور هنگام خارج شدن <ref>جواهر الکلام، ج۲۰، ص۶۵.</ref>؛ به [[سجده]] افتادن و رو به [[قبله]] قرار گرفتن و دعا کردن قبل از ترک [[مسجد الحرام]]؛ خروج از مسجد از باب حنّاطین <ref>جواهر الکلام، ج۲۰، ص۶۶ ـ ۶۷.</ref>؛ [[عزم]] بازگشت به مکّه برای حج در سالهای بعد؛ بنابر تصریح برخی، حضور در محلّ ولادت [[رسول خدا]]{{صل}} و نیز [[منزل]] [[حضرت خدیجه]] (مولد [[حضرت زهرا]]){{ع}} و [[زیارت]] [[قبر]] ایشان در [[قبرستان]] حجون؛ رفتن به [[مسجد]] اَرْقَم [[خانه]] [[ارقم بن ابی ارقم]] که [[رسول خدا]]{{صل}} در آغاز [[دعوت]] مدتی در آنجا مخفی بود. بعدها در محلّ این [[خانه]] مسجدی ساختند که به مسجد [[خیزران]] معروف بود. با توسعه [[مسجد الحرام]]، این محل هم اکنون ضمیمه مسجد شده است | بازگشت به [[مکّه]] از منی برای طواف [[وداع]]؛<ref>جواهر الکلام، ج۲۰، ص۵۳.</ref> خواندن شش رکعت نماز در [[مسجد]] خیف در مدت اقامت در منی؛<ref>جواهر الکلام، ج۲۰، ص۵۴.</ref> فرود آمدن در وادی مُحَصَّب ([[ابطح]]) و به پشت دراز کشیدن، هنگام کوچ از منی در [[روز]] سیزدهم [[ذیحجه]] <ref>جواهر الکلام، ج۲۰، ص۵۷.</ref>؛ داخل شدن در [[کعبه]] بدون [[کفش]]، بهویژه برای کسی که نخستین بار حج میگزارد و [[غسل]] و [[دعا کردن]] هنگام دخول و نیز خواندن دو رکعت نماز بین دو ستون بر سنگ سرخ، همچنین چهار گوشه [[بیت]]، در هر گوشه دو رکعت و سپس خواندن [[دعای مأثور]] و استلام ارکان کعبه، بهویژه [[رکن یمانی]]؛<ref>جواهر الکلام، ج۲۰، ص۶۰ ـ ۶۵.</ref> طواف کردن برای [[خویشان]] و همشهریان<ref>جواهر الکلام، ج۲۰، ص۶۸.</ref> و سپس طواف وداع و استلام ارکان و [[مستجار]] و دعا کردن به آنچه میخواهد و آمدن نزد [[چاه زمزم]] و [[نوشیدن]] از آب آن و خواندن دعای مأثور هنگام خارج شدن <ref>جواهر الکلام، ج۲۰، ص۶۵.</ref>؛ به [[سجده]] افتادن و رو به [[قبله]] قرار گرفتن و دعا کردن قبل از ترک [[مسجد الحرام]]؛ خروج از مسجد از باب حنّاطین <ref>جواهر الکلام، ج۲۰، ص۶۶ ـ ۶۷.</ref>؛ [[عزم]] بازگشت به مکّه برای حج در سالهای بعد؛ بنابر تصریح برخی، حضور در محلّ ولادت [[رسول خدا]]{{صل}} و نیز [[منزل]] [[حضرت خدیجه]] (مولد [[حضرت زهرا]]){{ع}} و [[زیارت]] [[قبر]] ایشان در [[قبرستان]] حجون؛ رفتن به [[مسجد]] اَرْقَم [[[خانه]] [[ارقم بن ابی ارقم]] که [[رسول خدا]]{{صل}} در آغاز [[دعوت]] مدتی در آنجا مخفی بود. بعدها در محلّ این [[خانه]] مسجدی ساختند که به مسجد [[خیزران]] معروف بود. با توسعه [[مسجد الحرام]]، این محل هم اکنون ضمیمه مسجد شده است و صعود به [[غار]] حِرا و [[غار ثور]].<ref>جواهر الکلام، ج۲۰، ص۶۹.</ref> | ||
== فوت شدن [[حج]] == | == فوت شدن [[حج]] == | ||