|
|
| خط ۴۰: |
خط ۴۰: |
| ==وحی تشریعی== | | ==وحی تشریعی== |
| {{اصلی|وحی تشریعی}} | | {{اصلی|وحی تشریعی}} |
|
| |
| ==اقسام [[وحی رسالی]]==
| |
| {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|وَمَا كَانَ لِبَشَرٍ أَن يُكَلِّمَهُ اللَّهُ إِلاَّ وَحْيًا أَوْ مِن وَرَاء حِجَابٍ أَوْ يُرْسِلَ رَسُولا فَيُوحِيَ بِإِذْنِهِ مَا يَشَاء إِنَّهُ عَلِيٌّ حَكِيمٌ}}﴾}}.
| |
| :۱. '''سخن گفتن مستقیم با خدا''': وحی مستقیم همان قسمی است که حالت غشیان و سنگینی بر [[پیامبر اکرم|رسول خدا]] {{صل}} عارض میشد. [[امام صادق]] {{ع}}. حالت غشوه وقتی عارض میشد که بین خدا و [[پیامبر]] واسطهای نبود <ref> [[مسئله وحی و پاسخ به شبهات آن (کتاب)|مسئله وحی و پاسخ به شبهات آن]]، ص ۹۱ و ۹۲.</ref>.
| |
|
| |
| :در این قسم معنا و مقصود بهطور مستقیم و بدون واسطه [[فرشته]] وحی و واسطه دیگری بر قلب [[پیامبر]] القاء شده است. از برخی آیات استفاده میشود که [[پیامبر اکرم|رسول خدا]] تمام قرآن را بهطور مستقیم از خدای متعال دریافت نموده است: {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|وَ إِنَّكَ لَتُلَقَّى الْقُرْآنَ مِنْ لَدُنْ حَكيمٍ عَليمٍ}}﴾}} و: {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|إِنَّا سَنُلْقي عَلَيْكَ قَوْلاً ثَقيلاً}}﴾}}. بههرحال وحی مستقیم، بالاترین نوع ارتباط [[انبیا]] با مبدأ عالم هستی است، مانند: عروج نبی مکرم اسلام {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|ثُمَّ دَنا فَتَدَلَّى * فَكانَ قابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنى}}﴾}} {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|فَأَوْحى إِلى عَبْدِهِ ما أَوْحى}}﴾}} <ref> [[پدیده وحی از دیدگاه علامه طباطبائی (کتاب)|پدیده وحی از دیدگاه علامه طباطبائی]] ص ۱۹۲-۱۹۴.</ref>.
| |
|
| |
| :گاهی از این قسم وحی به "[[الهام]]" نیز تعبیر میشود. همچنین برخی "رؤیای صادقه" [[انبیا]] را از همین قسم دانستهاند <ref> [[مسئله وحی و پاسخ به شبهات آن (کتاب)|مسئله وحی و پاسخ به شبهات آن]]، ص ۹۲.</ref>.
| |
| :۲. '''سخن گفتن خدا با [[پیامبر]] از پس پرده''': بدان معنا که خداوند از طریق امواج صوتی خاص با پیامبرش سخن میگوید که از دیگران مخفی و پنهان است. یا پیامبرش سخن را میشنود، همچون سخنانی که از پشت پرده شنیده میشود <ref> [[پدیده وحی از دیدگاه علامه طباطبائی (کتاب)|پدیده وحی از دیدگاه علامه طباطبائی]] ص ۱۹۵.</ref>.
| |
|
| |
| :منظور از پشت پرده این است که سخنی شنیده میشود؛ ولی صاحب صدا دیده نمیشود. همانطور که خداوند از درخت با موسی {{ع}} سخن میگفت: و این از ویژگیهای [[حضرت موسی]] {{ع}} بوده. {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|قالَ يا مُوسى إِنِّي اصْطَفَيْتُكَ عَلَى النَّاسِ بِرِسالاتي وَ بِكَلامي}}﴾}}. [[علامه طباطبائی]]: حجاب همان واسطه است اما این واسطه خودش وحی نمیکند؛ مانند [[فرشته وحی]] <ref> [[مسئله وحی و پاسخ به شبهات آن (کتاب)|مسئله وحی و پاسخ به شبهات آن]]، ص ۹۲ و ۹۳.</ref>. علامه طباطبائی وحی در خواب را از این قسم میداند.
| |
| :۳. '''ارسال [[فرشته]]''': منظور از رسول، [[جبرئیل]] "فرشته وحی" است. مبدأ وحی در اصل خداوند است؛ ولی به اذن خداوند، جبرئیل واسطه شده و وحی را به پیامبر نازل میکند. {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمين * عَلى قَلْبِك}}﴾}}:
| |
| :#گاه فرشته بهصورت انسانی زیبا برای پیامبر تمثل مییافت.
| |
| :#گاهی فرشته، وحی را در قلب پیامبر القاء میکرد.
| |
| :#گاه نیز [[پیامبر اکرم|پیامبر اسلام]] {{صل}} جبرئیل را بهصورت اصلی خود مشاهده میکرد.
| |
| :#برخی نیز معتقدند که روح و باطن پیامبر با [[روح القدس]] ارتباط برقرار میکند <ref> [[مسئله وحی و پاسخ به شبهات آن (کتاب)|مسئله وحی و پاسخ به شبهات آن]]، ص ۹۴ و ۹۵.</ref>.
| |
|
| |
| :[[علامه طباطبائی]] درباره آیه ۵۱ شوری {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|وَمَا كَانَ لِبَشَرٍ أَن يُكَلِّمَهُ اللَّهُ إِلاَّ وَحْيًا أَوْ مِن وَرَاء حِجَابٍ أَوْ يُرْسِلَ رَسُولا فَيُوحِيَ بِإِذْنِهِ مَا يَشَاء إِنَّهُ عَلِيٌّ حَكِيمٌ}}﴾}} میفرماید: "اینکه بعضی از مفسرین، [[رسول]] را، [[پیامبر اکرم|رسول خدا]] میدانند که وحی را به مردم میرسانده درست نیست. چون رسول خدا پیام خدا را به مردم ابلاغ میکند، نه وحی را و معقول نیست که تبلیغ را وحی بخوانند. ازآنجاکه مبدأ وحی در تمامی این اقسام، خدای متعال است لذا میتوان وحی را بهطور مطلق به خدای سبحان نسبت داد. جمله {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|إِنَّهُ عَلِيٌّ حَكِيمٌ}}﴾}} در انتهای آیه، تعلیلی است برای مضمون آیه شریفه. یعنی خدای تعالی به خاطر علو مقامی که از خلق دارد، بزرگتر از آن است که مانند گفتگوی مخلوقات با خلق خود و گفتوگو کند، و به خاطر حکمتش، راه وحی را برای سخن گفتن با خلق اختیار کرده. ازآنجاکه عقل همانطور که گاهی راه را نشان میدهد، گاهی هم به خطا میرود و به همین جهت خدای سبحان طریق وحی را برگزیده که از هر خطایی مصون است" <ref> [[پدیده وحی از دیدگاه علامه طباطبائی (کتاب)|پدیده وحی از دیدگاه علامه طباطبائی]] ص ۱۹۷-۱۹۹.</ref>.
| |
|
| |
| ===تقسیم دیگری در مورد وحی===
| |
| #'''وحی گفتاری "زبانی"''': خداوند یا پیک وحی پیام خاصی را بهصورت گزارهها و جملات معنادار بر پیامبرش القاء میکند. که گاهی تأکید بر محتوا میشود؛ مانند احادیث قدسی و گاهی بر الفاظ و محتواست؛ مانند قرآن کریم و گاهی بهصورت مکتوب ارائه میشود؛ مانند الواح موسی.
| |
| #'''وحی افعالی''': در اینگونه از وحی، پیام وجود ندارد بلکه منظور از آن مثلاً تجلی ظهور خدا برای انسانها در عیسی مسیح {{ع}} است که مسلمانان آن را نمیپذیرند.
| |
|
| |
|
| ==وحی رسالی== | | ==وحی رسالی== |
