شبهات عصمت: تفاوت میان نسخهها
←پرسشهای وابسته
(←منابع) |
برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
||
| خط ۲۸۳: | خط ۲۸۳: | ||
امام و پیشوای خلائق و جهانیان (یعنی امیرالمؤمنین علی{{ع}}) - که خداوند او را [[عزیز]] و محترم بدارد و به او [[عزّت]] بیشتر دهد - فرمودند: من آنم که [[علم کتاب]] درباره گذشته و [[آینده]] نزد اوست<ref>برای تحقیق آیات و روایات این موضوع به کتاب «علم غیب» مرحوم حاج شیخ علی نمازی شاهرودی مراجعه کنید.</ref><ref>[[سید قاسم علیاحمدی|علیاحمدی، سید قاسم]]، [[حقانیت در اوج مظلومیت ج۱ (کتاب)|حقانیت در اوج مظلومیت ج۱]] ص ۱۷۴-۱۸۳.</ref>. | امام و پیشوای خلائق و جهانیان (یعنی امیرالمؤمنین علی{{ع}}) - که خداوند او را [[عزیز]] و محترم بدارد و به او [[عزّت]] بیشتر دهد - فرمودند: من آنم که [[علم کتاب]] درباره گذشته و [[آینده]] نزد اوست<ref>برای تحقیق آیات و روایات این موضوع به کتاب «علم غیب» مرحوم حاج شیخ علی نمازی شاهرودی مراجعه کنید.</ref><ref>[[سید قاسم علیاحمدی|علیاحمدی، سید قاسم]]، [[حقانیت در اوج مظلومیت ج۱ (کتاب)|حقانیت در اوج مظلومیت ج۱]] ص ۱۷۴-۱۸۳.</ref>. | ||
== عصمت و جبر == | |||
«اکثر [[متکلمین]] این سؤال را به [[اشاعره]] خصوصاً [[ابوالحسن اشعری]] نسبت دادهاند<ref>تلخیص المحصل، ص۳۶۸؛ کشف المراد، ص۱۸۶؛ المیزان، ج۱۱، ص۱۶۳؛ سیدعلی میلانی، العصمه، ص۱۷.</ref>. | |||
جواب: متکلمین [[شیعه]] و [[اهل سنت]] در جواب این سؤال گفتهاند: [[عصمت]] مانع [[قدرت]] و [[اختیار]] نیست، و [[انسان]] [[معصوم]] [[قادر]] بر انجام [[معصیت]] میباشد، ولی چون [[داعی]] بر انجام معصیت ندارد، [[گناه]] نمیکند، چنانکه [[خداوند متعال]] قادر بر انجام [[عقوبت]] [[مؤمن]] [[صالح]] بیگناه است، ولی به واسطه [[عدل]] و رحمتش مؤمن را [[عذاب]] نمیکند<ref>تلخیص المحصل، ص۳۶۸؛ کشف المراد، ص۱۸۶؛ العصمة، ص۱۷-۲۰.</ref>. | |||
[[علامه طباطبایی]] در جواب این سؤال میگوید: این [[علم]] ([[ملکه]] عصمت)، [[طبیعت]] [[انسانی]] را [[تغییر]] نمیدهد و انسان را در [[افعال]] اختیاری مجبور نمیکند. علم از مبادی اختیار است، لذا جبرآور نیست؛ چنانکه [[قرآن]] میگوید: {{متن قرآن|وَكُلًّا فَضَّلْنَا عَلَى الْعَالَمِينَ *...وَلَوْ أَشْرَكُوا لَحَبِطَ عَنْهُمْ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ}}<ref>«و همه را بر جهانیان برتری دادیم *... و اگر شرک ورزیده بودند آنچه میکردند تباه میشد» سوره انعام، آیه ۸۶-۸۸.</ref>. | |||
این [[آیه]] میگوید، از [[برگزیدگان خدا]] امکان [[شرک]] است، لکن [[هدایت الهی]] مانع از معصیت است، لذا انسان معصوم با اختیار خود از گناه دوری میکند و نسبت انصراف معصوم به سوی [[خداوند]]، مثل انصراف غیر معصوم از معصیت به واسطه [[توفیق]] خداوند<ref>المیزان، ج۱۱، ص۱۶۳-۱۷۹؛ پیام قرآن، ج۷، ص۱۹۳-۱۹۷؛ ج۹، ص۱۵۲-۱۵۳.</ref> است. | |||
در ادامه جواب ذکر دو نکته لازم است: | |||
'''اولاً'''؛ طرح این اشکال از طرف اشاعره، برخاسته از نگاه آنان به عصمت آنها عصمت است. آنها عصمت را جبرآور و مانع از قدرت انسان میدانند؛ یعنی با وجود عصمت، انسان معصوم قادر بر ترک [[طاعت]] و انجام معصیت نیست، لکن اگر عصمت از مقوله علم باشد که از جانب خداوند به [[معصومین]] [[عطا]] شده، باید گفت که علم از مبادی اختیاری است و موجب [[آگاهی]] از عمل است و موجب سلب قدرت و اختیار نمیگردد؛ مثل طبیبی که از نیم خورده جزامیها با اختیارش دوری میکند. این مطلب [[بدیهی]] است و نیاز به [[استدلال]] ندارد، چون [[اعمال]] [[مردم]] در دوری کردن از اشیاء [[مضر]] همراه با [[اختیار]] است، نه [[جبر]] و اگر [[عصمت]] را تقوای عالیه بدانیم که دارای ریشههای اختیاری است و با تلاش و [[مجاهدت]] کسب شده باز هم جبرآور نیست، چون [[انسان]] [[معصوم]] با [[عشق]] به [[ذات الهی]] و [[خوف]] از [[عذاب الهی]]، از [[معاصی]] اجتناب میکند و [[طاعات]] [[الهی]] را با اختیار انجام میدهد. | |||
'''ثانیاً'''؛ با توجه به مطلب فوق، کاری که از روی اختیار انجام شود، مثل انجام طاعات یا [[ترک معاصی]]، دارای [[مدح]] و ثناست و در [[آخرت]] موجب [[پاداش]] میشود و صاحب این عصمت، بر سایرین [[فضیلت]] دارد، چون مثل سایر [[انسانها]] در مقابل [[اوامر و نواهی]] [[خداوند تعالی]] [[مکلف]] به [[تکلیف]] است»<ref>[[ابراهیم صفرزاده|صفرزاده، ابراهیم]]، [[عصمت امامان از دیدگاه عقل و وحی (کتاب)|عصمت امامان از دیدگاه عقل و وحی]] ص ۲۵۳.</ref>. | |||
== پرسشهای وابسته == | == پرسشهای وابسته == | ||
{{پرسشهای وابسته}} | {{پرسشهای وابسته}} | ||