مسکنت در فقه سیاسی: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۳:۲۷

مقدمه

استقرار باطنی مانند طمأنینه و رَفع تشویش و استقرار مادّی مانند ساکن شدن در محلی^[۱]. اصل آن "سکن" به معنای استقرار در مقابل حرکت و اضطراب (مادی و روحی). مسکین به معنای نادار، ناداری در تأمین عیال^[۲]، فردی که در سکون به حد اعلی رسیده.

﴿وَضُرِبَتْ عَلَيْهِمُ الذِّلَّةُ وَالْمَسْكَنَةُ﴾^[۳].

مسکین تعبیر از فردی است که قدرت، قوت و تمکّن او بسیار محدود است و از تلاش و کوشش برای تأمین و توسعه معاش به دلیل مرض، پیری، ضعف بدنی یا مالی عاجز گشته است^[۴].

مسکین از افراد آسیب‌پذیر اجتماعی است و بر عهده دولت اسلامی است که او را تحت پوشش تأمین اجتماعی قرار دهد و از محل بودجه حاصله از مالیات‌های اسلامی (زکات، خمس، فیء) زندگی آنان را تأمین نماید و نیز به مؤمنان دادن صدقه به این قشر نیازمند توصیه شده است: ﴿قُلْ مَا أَنْفَقْتُمْ مِنْ خَيْرٍ فَلِلْوَالِدَيْنِ وَالْأَقْرَبِينَ وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ﴾^[۵].

از سیاست‌های مؤثر قرآنی، برای تأمین این قشر رنج‌دیده و سختی‌ کشیده، وجوب "اطعام مسکین" در برخی کفارات واردشده در احکام شرعی است، که در صورت اجرای صحیح و فراگیر آنها، نیاز بسیاری از مساکین تأمین می‌شود: ﴿فَمَنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَإِطْعَامُ سِتِّينَ مِسْكِينًا﴾^[۶].^[۷]

منابع

نظرزاده، عبدالله، فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم

پانویس

↑ حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن، ج۵، ص۱۶۳.
↑ ابن‌منظور، لسان العرب، ج۱۳، ص۲۱۴.
↑ «مهر خواری و تهیدستی بر آنان زده شد» سوره بقره، آیه ۶۱.
↑ حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن، ج۵، ص۱۶۵.
↑ «از تو می‌پرسند: چه چیزی را ببخشند؟ بگو هر دارایی که می‌بخشید (بهتر است) به پدر و مادر و نزدیکان و یتیمان و بینوایان و در راه مانده باشد و هر نیکی بجای آورید خداوند به آن داناست» سوره بقره، آیه ۲۱۵.
↑ «و هر کس نیافت، روزه دو ماه پیاپی پیش از آنکه با همدیگر تماسی بگیرند (بر عهده اوست) و آنکه یارایی ندارد، خوراک دادن به شصت مستمند (بر عهده اوست)» سوره مجادله، آیه ۴.
↑ نظرزاده، عبدالله، فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم، ص: ۴۷۶-۴۷۷.

[1] حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن، ج۵، ص۱۶۳.

[2] ابن‌منظور، لسان العرب، ج۱۳، ص۲۱۴.

[3] «مهر خواری و تهیدستی بر آنان زده شد» سوره بقره، آیه ۶۱.

[4] حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن، ج۵، ص۱۶۵.

[5] «از تو می‌پرسند: چه چیزی را ببخشند؟ بگو هر دارایی که می‌بخشید (بهتر است) به پدر و مادر و نزدیکان و یتیمان و بینوایان و در راه مانده باشد و هر نیکی بجای آورید خداوند به آن داناست» سوره بقره، آیه ۲۱۵.

[6] «و هر کس نیافت، روزه دو ماه پیاپی پیش از آنکه با همدیگر تماسی بگیرند (بر عهده اوست) و آنکه یارایی ندارد، خوراک دادن به شصت مستمند (بر عهده اوست)» سوره مجادله، آیه ۴.

[7] نظرزاده، عبدالله، فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم، ص: ۴۷۶-۴۷۷.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-{{امامت}}
 {{مدخل مرتبط
 | موضوع مرتبط = مسکنت
@@ خط ۱۰: / خط ۹: @@
 استقرار [[باطنی]] مانند [[طمأنینه]] و رَفع تشویش و استقرار [[مادّی]] مانند ساکن شدن در محلی<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن، ج۵، ص۱۶۳.</ref>. اصل آن "سکن" به معنای استقرار در مقابل حرکت و [[اضطراب]] (مادی و [[روحی]]). [[مسکین]] به معنای نادار، [[ناداری]] در تأمین عیال<ref>ابن‌منظور، لسان العرب، ج۱۳، ص۲۱۴.</ref>، فردی که در سکون به حد اعلی رسیده.
-{{متن قرآن|وَضُرِبَتْ عَلَيْهِمُ الذِّلَّةُ وَالْمَسْكَنَةُ}}<ref>«مهر خواری و تهیدستی بر آنان زده شد » سوره بقره، آیه ۶۱.</ref>.
+{{متن قرآن|وَضُرِبَتْ عَلَيْهِمُ الذِّلَّةُ وَالْمَسْكَنَةُ}}<ref>«مهر خواری و تهیدستی بر آنان زده شد» سوره بقره، آیه ۶۱.</ref>.
 مسکین تعبیر از فردی است که [[قدرت]]، قوت و تمکّن او بسیار محدود است و از تلاش و کوشش برای تأمین و توسعه معاش به [[دلیل]] [[مرض]]، [[پیری]]، [[ضعف]] بدنی یا [[مالی]] عاجز گشته است<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن، ج۵، ص۱۶۵.</ref>.