غلامان و خادمان: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر

غلامان و خادمان (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۲۵ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۵۹

۵۶ بایت اضافه‌شده ، ‏۲۵ اوت ۲۰۲۲

جز

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

دیداریویکی‌متن

HeydariBot

۱۱۸٬۲۸۱

ویرایش

@@ خط ۷: / خط ۷: @@
 }}
-==مقدمه==
+== مقدمه ==
-* [[خدم]]، [[مولی]] (با معانی متضاد [[صاحب]] و برده، آزاد کننده، هم‌پیمان، پناهنده و...)<ref>ابن منظور، لسان العرب، ج۱۵، ص۴۰۸ ذیل واژه ولی پس از فتوحات اصطلاح موالی (جمع مولی) بیشتر به کسانی گفته می‌شد که با اسلام آوردن از بندگی رهایی یافته؛ اما تحت عنوان مولی تحت حمایت صاحبان خود باقی می‌ماندند و یا مردم سرزمین‌های مفتوحه با عقد موالات و هم پیمانی با فاتحین یا یکی از قبایل عرب خود را تحت حمایت قرار می‌دادند.</ref>، عبید ([[غلام]]) و خدمه، أمه ([[کنیز]]) و مولاه واژه‌های گوناگونی است که برای خدمتکاران (مذکر و مؤنث) به کار می‌رود و به طور خاص، در منابع [[تاریخ اسلام]] از خدمتکاران [[پیامبر]]{{صل}} با این عناوین یاد شده است<ref>ابوسعید گردیزی، زین الأخبار (تاریخ گردیزی)، ص۱۰۷؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۳۸۵؛ محمد بن یوسف صالحی، سبل الهدی و الرشاد فی سیرة خیر العباد، ج۱۱، ص۴۰۵؛ احمد بن یحیی بلاذری، انساب الأشراف، ج۱، ص۴۶۷، ۴۸۵، ۵۰۶ به بعد.</ref>.
+* [[خدم]]، [[مولی]] (با معانی متضاد [[صاحب]] و برده، آزاد کننده، هم‌پیمان، پناهنده و...)<ref>ابن منظور، لسان العرب، ج۱۵، ص۴۰۸ ذیل واژه ولی پس از فتوحات اصطلاح موالی (جمع مولی) بیشتر به کسانی گفته می‌شد که با اسلام آوردن از بندگی رهایی یافته؛ اما تحت عنوان مولی تحت حمایت صاحبان خود باقی می‌ماندند و یا مردم سرزمین‌های مفتوحه با عقد موالات و هم پیمانی با فاتحین یا یکی از قبایل عرب خود را تحت حمایت قرار می‌دادند.</ref>، عبید ([[غلام]]) و خدمه، أمه ([[کنیز]]) و مولاه واژه‌های گوناگونی است که برای خدمتکاران (مذکر و مؤنث) به کار می‌رود و به طور خاص، در منابع [[تاریخ اسلام]] از خدمتکاران [[پیامبر]] {{صل}} با این عناوین یاد شده است<ref>ابوسعید گردیزی، زین الأخبار (تاریخ گردیزی)، ص۱۰۷؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۳۸۵؛ محمد بن یوسف صالحی، سبل الهدی و الرشاد فی سیرة خیر العباد، ج۱۱، ص۴۰۵؛ احمد بن یحیی بلاذری، انساب الأشراف، ج۱، ص۴۶۷، ۴۸۵، ۵۰۶ به بعد.</ref>.
-*با توجه به مطالبی که در منابع آمده است می‌توان دریافت، [[غلام]] و [[کنیز]] در اصطلاح به کسی گفته می‌شود که طی [[اسارت]] به [[بندگی]] در آمده باشد؛ اما [[خادم]]، عام‌تر از این دو کلمه است و گاه افراد [[آزاد]] با انگیزه‌های مختلف به صورت داوطلبانه به [[خدمت]] شخص خاصی در می‌آمدند<ref>ابوسعید گردیزی، زین الأخبار (تاریخ گردیزی)، ص۱۰۷؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۳۸۵؛ محمد بن یوسف صالحی، سبل الهدی و الرشاد فی سیرة خیر العباد، ج۱۱، ص۴۰۵؛ احمد بن یحیی بلاذری، انساب الأشراف، ج۱، ص۴۶۷، ۴۸۵، ۵۰۶ به بعد.</ref>.
+* با توجه به مطالبی که در منابع آمده است می‌توان دریافت، [[غلام]] و [[کنیز]] در اصطلاح به کسی گفته می‌شود که طی [[اسارت]] به [[بندگی]] در آمده باشد؛ اما [[خادم]]، عام‌تر از این دو کلمه است و گاه افراد [[آزاد]] با انگیزه‌های مختلف به صورت داوطلبانه به [[خدمت]] شخص خاصی در می‌آمدند<ref>ابوسعید گردیزی، زین الأخبار (تاریخ گردیزی)، ص۱۰۷؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۳۸۵؛ محمد بن یوسف صالحی، سبل الهدی و الرشاد فی سیرة خیر العباد، ج۱۱، ص۴۰۵؛ احمد بن یحیی بلاذری، انساب الأشراف، ج۱، ص۴۶۷، ۴۸۵، ۵۰۶ به بعد.</ref>.
-*با توجه به این تعریف، چند دسته از افراد را می‌توان در [[جایگاه]] [[خادمان]] [[پیامبر]]{{صل}} بررسی کرد <ref>[[منیره شریعت‌جو|شریعت‌جو، منیره]]، [[غلامان و خادمان (مقاله)|غلامان و خادمان]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم]]، ج۲، ص:۲۰۱.</ref>.
+* با توجه به این تعریف، چند دسته از افراد را می‌توان در [[جایگاه]] [[خادمان]] [[پیامبر]] {{صل}} بررسی کرد <ref>[[منیره شریعت‌جو|شریعت‌جو، منیره]]، [[غلامان و خادمان (مقاله)|غلامان و خادمان]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم]]، ج۲، ص:۲۰۱.</ref>.
-==[[خدم]]، [[موالی]]، عبید و [[غلامان]] [[پیامبر]]{{صل}}==
+== [[خدم]]، [[موالی]]، عبید و [[غلامان]] [[پیامبر]] {{صل}} ==
-*نام یکسانی از خدمتکاران [[پیامبر]]{{صل}} در منابع نیامده است و تعداد آنها نیز مشخص نیست. گاه از یک شخص با نام‌های گوناگون یاد شده است و در برخی موارد از افرادی همچون اسلم، ابوکبشه، [[أنس بن مالک]] و... در زمره خدمتکاران [[پیامبر]]{{صل}}<ref>ابن الغمرانی، محمد بن علی بن محمد؛ الانباء فی تاریخ الخلفا، ص۴۷.</ref> و در برخی منابع تنها به عنوان ملازم ایشان نام برده‌اند<ref>تقی الدین مقریزی، إمتاع الأسماع بما للنبی من الأحوال و الأموال و الحفدة و امتاع، ج۶، ص۳۵۲-۳۵۳.</ref>.
+* نام یکسانی از خدمتکاران [[پیامبر]] {{صل}} در منابع نیامده است و تعداد آنها نیز مشخص نیست. گاه از یک شخص با نام‌های گوناگون یاد شده است و در برخی موارد از افرادی همچون اسلم، ابوکبشه، [[أنس بن مالک]] و... در زمره خدمتکاران [[پیامبر]] {{صل}}<ref>ابن الغمرانی، محمد بن علی بن محمد؛ الانباء فی تاریخ الخلفا، ص۴۷.</ref> و در برخی منابع تنها به عنوان ملازم ایشان نام برده‌اند<ref>تقی الدین مقریزی، إمتاع الأسماع بما للنبی من الأحوال و الأموال و الحفدة و امتاع، ج۶، ص۳۵۲-۳۵۳.</ref>.
-*در ادامه به برخی از مهم‌ترین [[اسامی]] این افراد اشاره می‌شود:
+* در ادامه به برخی از مهم‌ترین [[اسامی]] این افراد اشاره می‌شود:
-* [[زید بن حارثه]]، [[أبورافع]] (أسلم)، [[أبوکبشه]]، [[أبامسروح أنسه]]، [[ثوبان]]، [[شقران]]، ([[صالح]])، [[یسار]]، [[فضاله]]، [[أبوموبهیة]]، [[سفینه]] (مهران)، [[أسامة بم زید]]، [[أنجشه]]، [[رافع]]، [[أبولبابه]]، [[مدعم]]، [[أبوضمیرة]]، [[أنس بن مالک]]، [[طهمان]]، [[أبو سلمی]]، [[أبو عسیب]]، عبید، [[رویفع]]، أبو لقیط، رباح، کرکرة، هشام، [[أبو هند]]، قفیز، [[نافع]]، [[ابوبکره]]، [[بلال]]، بکیر، ذومخمر، [[ربیعة بن کعب]]، [[عبدالله بن مسعود]]، [[أبوحذیفه]] و... از جمله خدمتکاران [[پیامبر]]{{صل}} هستند <ref>عزالدین ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ص۳۱۱-۳۱۳؛ خرگوشی، ابوسعید، واعظ، شرف النبی، ص۲۰۶-۲۱۱؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۳۸۵-۳۸۷؛ دینوری، ابن قتیبه، المعارف، ص۱۴۴-۱۴۸؛ احمد بن یحیی بلاذری، انساب الأشراف، ج۱، ص۴۶۷-۵۰۶؛ تقی الدین مقریزی، إمتاع الأسماع بما للنبی من الأحوال والأموال و الحفدة و امتاع، ج۶، ص۳۰۲-۳۴۸ به بعد.</ref>.
+* [[زید بن حارثه]]، [[أبورافع]] (أسلم)، [[أبوکبشه]]، [[أبامسروح أنسه]]، [[ثوبان]]، [[شقران]]، ([[صالح]])، [[یسار]]، [[فضاله]]، [[أبوموبهیة]]، [[سفینه]] (مهران)، [[أسامة بم زید]]، [[أنجشه]]، [[رافع]]، [[أبولبابه]]، [[مدعم]]، [[أبوضمیرة]]، [[أنس بن مالک]]، [[طهمان]]، [[أبو سلمی]]، [[أبو عسیب]]، عبید، [[رویفع]]، أبو لقیط، رباح، کرکرة، هشام، [[أبو هند]]، قفیز، [[نافع]]، [[ابوبکره]]، [[بلال]]، بکیر، ذومخمر، [[ربیعة بن کعب]]، [[عبدالله بن مسعود]]، [[أبوحذیفه]] و... از جمله خدمتکاران [[پیامبر]] {{صل}} هستند <ref>عزالدین ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ص۳۱۱-۳۱۳؛ خرگوشی، ابوسعید، واعظ، شرف النبی، ص۲۰۶-۲۱۱؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۳۸۵-۳۸۷؛ دینوری، ابن قتیبه، المعارف، ص۱۴۴-۱۴۸؛ احمد بن یحیی بلاذری، انساب الأشراف، ج۱، ص۴۶۷-۵۰۶؛ تقی الدین مقریزی، إمتاع الأسماع بما للنبی من الأحوال والأموال و الحفدة و امتاع، ج۶، ص۳۰۲-۳۴۸ به بعد.</ref>.
 * [[ام ایمن]] (برکه)، [[ام ضمیره]]، [[أم عیاش]]، [[سلمی]]، خضرة، [[رضوی]]، روضة، ربیحة، [[میمونة بنت سعد]]، رزینه، [[ریحانه]]، نفیسه، [[ماریه]]، [[صفیه]] و... نیز از جمله خدمه و [[کنیزان]] ذکر شده در منابع‌اند <ref>خرگوشی، ابوسعید واعظ، شرف النبی، ص۲۱۰-۲۱۱؛ احمد بن یحیی بلاذری، انساب الأشراف، ج۱، ص۴۸۵؛ تقی الدین مقریزی، إمتاع الأسماع بما للنبی من الأحوال و الأموال و الحفدة و امتاع، ج۶، ص۳۴۰-۳۴۸.</ref><ref>[[منیره شریعت‌جو|شریعت‌جو، منیره]]، [[غلامان و خادمان (مقاله)|غلامان و خادمان]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم]]، ج۲، ص:۲۰۲.</ref>.
-==نحوه به [[خدمت]] درآمدن==
+== نحوه به [[خدمت]] درآمدن ==
-#'''[[خدمتگزاری]] داوطلبانه:''' [[هند]] و اسماء دختران [[حارثه اسلمی]]، [[انس بن مالک]]<ref>خرگوشی، ابوسعید واعظ، شرف النبی، ص۲۰۹؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۳۸۵.</ref>، [[زید بن حارثه]]<ref>خرگوشی، ابوسعید واعظ، شرف النبی، ص۴۷۱.</ref> و [[ثوبان]]<ref>خرگوشی، ابوسعید واعظ، شرف النبی، ص۲۰۸.</ref> که پس از [[آزادی]] به طور داوطلبانه در [[خدمت]] [[پیامبر]]{{صل}} ماند، از جمله خدمتگزاران داوطلبانه هستند.
+# '''[[خدمتگزاری]] داوطلبانه:''' [[هند]] و اسماء دختران [[حارثه اسلمی]]، [[انس بن مالک]]<ref>خرگوشی، ابوسعید واعظ، شرف النبی، ص۲۰۹؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۳۸۵.</ref>، [[زید بن حارثه]]<ref>خرگوشی، ابوسعید واعظ، شرف النبی، ص۴۷۱.</ref> و [[ثوبان]]<ref>خرگوشی، ابوسعید واعظ، شرف النبی، ص۲۰۸.</ref> که پس از [[آزادی]] به طور داوطلبانه در [[خدمت]] [[پیامبر]] {{صل}} ماند، از جمله خدمتگزاران داوطلبانه هستند.
-#'''هبه به [[پیامبر]]{{صل}} توسط اشخاص:''' مانند [[رفاعه]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۳۸۶.</ref>، [[زید بن حارثه]]، [[أبورافع]]، [[سفینه]]<ref>احمد بن یحیی بلاذری، انساب الأشراف، ج۱، ص۴۶۷ -۴۸۰.</ref> و [[ماریه قبطیه]]<ref>خرگوشی، ابوسعید واعظ، شرف النبی، ص۲۱۰.</ref>.
+# '''هبه به [[پیامبر]] {{صل}} توسط اشخاص:''' مانند [[رفاعه]]<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۳۸۶.</ref>، [[زید بن حارثه]]، [[أبورافع]]، [[سفینه]]<ref>احمد بن یحیی بلاذری، انساب الأشراف، ج۱، ص۴۶۷ -۴۸۰.</ref> و [[ماریه قبطیه]]<ref>خرگوشی، ابوسعید واعظ، شرف النبی، ص۲۱۰.</ref>.
-#'''خریداری [[غلامان]]:''' همچون [[ثوبان]]<ref>احمد بن یحیی بلاذری، انساب الأشراف، ج۱، ص۴۸۰.</ref>.
+# '''خریداری [[غلامان]]:''' همچون [[ثوبان]]<ref>احمد بن یحیی بلاذری، انساب الأشراف، ج۱، ص۴۸۰.</ref>.
-#'''[[اسارت]] در [[جنگ]]:''' همانند [[صفیه]]، [[ریحانه]] و [[ابوضمیره]]<ref>خرگوشی، ابوسعید واعظ، شرف النبی، ص۲۸۰، ۲۱۰، ۲۱۱.</ref>.
+# '''[[اسارت]] در [[جنگ]]:''' همانند [[صفیه]]، [[ریحانه]] و [[ابوضمیره]]<ref>خرگوشی، ابوسعید واعظ، شرف النبی، ص۲۸۰، ۲۱۰، ۲۱۱.</ref>.
-# [[فرزندان]] و یا [[همسران]] خدمتکاران [[پیامبر]]{{صل}}: همچون [[أسامه]]، [[ایمن]] [[فرزندان]] [[زید بن حارثه]] و [[ام ایمن]]<ref>دینوری، ابن قتیبه، المعارف، ص۱۴۴.</ref>.
+# [[فرزندان]] و یا [[همسران]] خدمتکاران [[پیامبر]] {{صل}}: همچون [[أسامه]]، [[ایمن]] [[فرزندان]] [[زید بن حارثه]] و [[ام ایمن]]<ref>دینوری، ابن قتیبه، المعارف، ص۱۴۴.</ref>.
-#'''خدمتکاری [[خاندان پیامبر]]{{صل}}:''' همچون [[ام ایمن]] که پیش از این حضانت [[پیامبر]]{{صل}} در [[کودکی]] را نیز بر عهده داشت<ref>خرگوشی، ابوسعید واعظ، شرف النبی، ص۲۰۷.</ref><ref>[[منیره شریعت‌جو|شریعت‌جو، منیره]]، [[غلامان و خادمان (مقاله)|غلامان و خادمان]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم]]، ج۲، ص:۲۰۲-۲۰۳.</ref>.
+# '''خدمتکاری [[خاندان پیامبر]] {{صل}}:''' همچون [[ام ایمن]] که پیش از این حضانت [[پیامبر]] {{صل}} در [[کودکی]] را نیز بر عهده داشت<ref>خرگوشی، ابوسعید واعظ، شرف النبی، ص۲۰۷.</ref><ref>[[منیره شریعت‌جو|شریعت‌جو، منیره]]، [[غلامان و خادمان (مقاله)|غلامان و خادمان]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم]]، ج۲، ص:۲۰۲-۲۰۳.</ref>.
-==رابطه متقابل [[پیامبر]]{{صل}} و [[خادمان]]، [[غلامان]] و [[کنیزان]]==
+== رابطه متقابل [[پیامبر]] {{صل}} و [[خادمان]]، [[غلامان]] و [[کنیزان]] ==
-*این افراد در یک زمان واحد در [[خدمت]] [[پیامبر]]{{صل}} نبوده‌اند؛ بلکه در مقاطع مختلف زمانی بوده است <ref>محمد بن یوسف صالحی، سبل الهدی و الرشاد فی سیرة خیر العباد، ج۱۱، ص۴۰۵.</ref>.
+* این افراد در یک زمان واحد در [[خدمت]] [[پیامبر]] {{صل}} نبوده‌اند؛ بلکه در مقاطع مختلف زمانی بوده است <ref>محمد بن یوسف صالحی، سبل الهدی و الرشاد فی سیرة خیر العباد، ج۱۱، ص۴۰۵.</ref>.
-* [[سیره پیامبر]]{{صل}} که در واقع بیانگر موضع [[اسلام]] نیز است، مبتنی بر از بین بردن برده‌داری و به رسمیت شناختن [[آزادی]] [[انسان‌ها]] در برابر سایر اشخاص است. [[سیره رسول خدا]]{{صل}} این بود که به مناسبت‌های مختلف و یا بلافاصله، [[غلامان]] و [[کنیزان]] را [[آزاد]] می‌کرد<ref>خرگوشی، ابوسعید واعظ، شرف النبی، ص۲۰۶ – ۲۱۰؛ احمد بن یحیی بلاذری، انساب الأشراف، ج۱، ص۴۶۷-۳۴۰؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۳۸۶.</ref>.
+* [[سیره پیامبر]] {{صل}} که در واقع بیانگر موضع [[اسلام]] نیز است، مبتنی بر از بین بردن برده‌داری و به رسمیت شناختن [[آزادی]] [[انسان‌ها]] در برابر سایر اشخاص است. [[سیره رسول خدا]] {{صل}} این بود که به مناسبت‌های مختلف و یا بلافاصله، [[غلامان]] و [[کنیزان]] را [[آزاد]] می‌کرد<ref>خرگوشی، ابوسعید واعظ، شرف النبی، ص۲۰۶ – ۲۱۰؛ احمد بن یحیی بلاذری، انساب الأشراف، ج۱، ص۴۶۷-۳۴۰؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۳۸۶.</ref>.
-*با توجه به گزارش‌های [[تاریخی]] تنها چند نفر در [[خدمت]] [[پیامبر]]{{صل}} باقی ماندند. از میان [[کنیزان]] غیر از تعداد کمی مثل [[ماریه قبطیه]] ([[مادر]] [[ابراهیم]]) و [[صفیه]] (دختر بزرگ [[یهودیان خیبر]]، که مهریه وی، [[سند]] [[آزادی]] او بود که به همسری [[پیامبر]]{{صل}} در آمدند<ref>خرگوشی، ابوسعید واعظ، شرف النبی، ص۲۱۰.</ref>، بقیه بدون هیچ قیدی [[آزاد]] شدند. از میان [[غلامان]] نیز همه [[آزاد]] شدند، جز چند نفر که فوت شدند و یا مانند کرکره<ref>احمد بن یحیی بلاذری، انساب الأشراف، ج۱، ص۳۴۰-۴۶۷.</ref> در [[جنگ]] کشته شدند. البته چند نفر هم مانند [[زید بن حارثه]] و [[ثوبان]] با شرایطی خاص به [[خدمت]] خود ادامه دادند. [[زید بن حارثه]] که [[پیامبر]]{{صل}} وی را مختار کرد که همراه خانواده‌اش برود و یا نزد ایشان بماند. [[زید]] پس از ماندن به عنوان پسر خوانده [[پیامبر]]{{صل}} [[انتخاب]] شد<ref>احمد بن یحیی بلاذری، انساب الأشراف، ج۱، ص۴۶۸-۴۶۹.</ref>. [[ثوبان]] را نیز [[پیامبر]]{{صل}} خرید و سپس [[آزاد]] کرد؛ اما وی پس از [[آزادی]] در [[خدمت]] [[رسول خدا]]{{صل}} باقی ماند<ref>خرگوشی، ابوسعید واعظ، شرف النبی، ص۲۰۸.</ref>.
+* با توجه به گزارش‌های [[تاریخی]] تنها چند نفر در [[خدمت]] [[پیامبر]] {{صل}} باقی ماندند. از میان [[کنیزان]] غیر از تعداد کمی مثل [[ماریه قبطیه]] ([[مادر]] [[ابراهیم]]) و [[صفیه]] (دختر بزرگ [[یهودیان خیبر]]، که مهریه وی، [[سند]] [[آزادی]] او بود که به همسری [[پیامبر]] {{صل}} در آمدند<ref>خرگوشی، ابوسعید واعظ، شرف النبی، ص۲۱۰.</ref>، بقیه بدون هیچ قیدی [[آزاد]] شدند. از میان [[غلامان]] نیز همه [[آزاد]] شدند، جز چند نفر که فوت شدند و یا مانند کرکره<ref>احمد بن یحیی بلاذری، انساب الأشراف، ج۱، ص۳۴۰-۴۶۷.</ref> در [[جنگ]] کشته شدند. البته چند نفر هم مانند [[زید بن حارثه]] و [[ثوبان]] با شرایطی خاص به [[خدمت]] خود ادامه دادند. [[زید بن حارثه]] که [[پیامبر]] {{صل}} وی را مختار کرد که همراه خانواده‌اش برود و یا نزد ایشان بماند. [[زید]] پس از ماندن به عنوان پسر خوانده [[پیامبر]] {{صل}} [[انتخاب]] شد<ref>احمد بن یحیی بلاذری، انساب الأشراف، ج۱، ص۴۶۸-۴۶۹.</ref>. [[ثوبان]] را نیز [[پیامبر]] {{صل}} خرید و سپس [[آزاد]] کرد؛ اما وی پس از [[آزادی]] در [[خدمت]] [[رسول خدا]] {{صل}} باقی ماند<ref>خرگوشی، ابوسعید واعظ، شرف النبی، ص۲۰۸.</ref>.
-*یکی دیگر از جنبه‌های مهم در [[روابط]]، [[شیوه]] برخورد [[رسول اکرم]]{{صل}} با این افراد است. [[سیره]] ایشان این بود که کارهایشان را در حد امکان خودش انجام می‌داد و به دنبال بهره‌کشی از سایر افراد، چه خدمتکاران، چه [[خانواده]] و یا سایر [[یاران]] و [[دوستان]] خود نبود.[[آزادی]] بردگان و نبود گزارش منفی در [[روابط]]، از مصادیق بارز برای [[اثبات]] این مورد است. خرید و [[آزادی]] برده، به همراه [[پدر]]، بدین منظور که بین [[پدر]] و پسر جدایی نیفتد، از جمله رفتارهای انسان‌دوستانه [[پیامبر]]{{صل}} در برخورد با [[بندگان]] است<ref>تقی الدین مقریزی، إمتاع الأسماع بما للنبی من الأحوال و الأموال و الحفدة و امتاع، ج۶، ص۳۲۶.</ref>.
+* یکی دیگر از جنبه‌های مهم در [[روابط]]، [[شیوه]] برخورد [[رسول اکرم]] {{صل}} با این افراد است. [[سیره]] ایشان این بود که کارهایشان را در حد امکان خودش انجام می‌داد و به دنبال بهره‌کشی از سایر افراد، چه خدمتکاران، چه [[خانواده]] و یا سایر [[یاران]] و [[دوستان]] خود نبود. [[آزادی]] بردگان و نبود گزارش منفی در [[روابط]]، از مصادیق بارز برای [[اثبات]] این مورد است. خرید و [[آزادی]] برده، به همراه [[پدر]]، بدین منظور که بین [[پدر]] و پسر جدایی نیفتد، از جمله رفتارهای انسان‌دوستانه [[پیامبر]] {{صل}} در برخورد با [[بندگان]] است<ref>تقی الدین مقریزی، إمتاع الأسماع بما للنبی من الأحوال و الأموال و الحفدة و امتاع، ج۶، ص۳۲۶.</ref>.
-*در گزارش‌های [[تاریخی]] تنها نمونه‌هایی چند، از نوع خدمات خدمتکاران آمده است که به نمونه‌هایی از آنها اشاره می‌شود و در برخی موارد احتمال می‌رود این خدمات به صورت مقطعی بوده است. ملازمت [[هند]]، اسماء و [[انس بن مالک]] بر در [[خانه پیامبر]]{{صل}}<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۳۸۵.</ref>، نگهداری شتران سواری آن [[حضرت]] به دست رباح<ref>طبری، محمد بن جریر، تاریخ الامم و الملوک، ج۲، ص۵۹۶؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۲، ص۶۳.</ref> و نیز اذن‌طلبیدن برای [[مردم]] از [[پیامبر]]{{صل}} به وسیله رباح و أنسه<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک، ج۲، ص۱۷۱.</ref> و مواردی از این قبیل.
+* در گزارش‌های [[تاریخی]] تنها نمونه‌هایی چند، از نوع خدمات خدمتکاران آمده است که به نمونه‌هایی از آنها اشاره می‌شود و در برخی موارد احتمال می‌رود این خدمات به صورت مقطعی بوده است. ملازمت [[هند]]، اسماء و [[انس بن مالک]] بر در [[خانه پیامبر]] {{صل}}<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۳۸۵.</ref>، نگهداری شتران سواری آن [[حضرت]] به دست رباح<ref>طبری، محمد بن جریر، تاریخ الامم و الملوک، ج۲، ص۵۹۶؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۲، ص۶۳.</ref> و نیز اذن‌طلبیدن برای [[مردم]] از [[پیامبر]] {{صل}} به وسیله رباح و أنسه<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک، ج۲، ص۱۷۱.</ref> و مواردی از این قبیل.
-*یکی دیگر از جنبه‌های مهم [[سیره پیامبر]]{{صل}} در برخورد با خدمتکاران که بیانگر [[آزادی]] و [[برابری]] [[انسان‌ها]] در [[مکتب اسلام]] و [[اثبات]] {{متن قرآن|إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ}}<ref>«بی‌گمان گرامی‌ترین شما نزد خداوند پرهیزگارترین شماست» سوره حجرات، آیه ۱۳.</ref> است، توجه به قابلیت‌های اشخاص بدون توجه به [[جایگاه اجتماعی]] آنان است. نمونه بارز آن در [[انتخاب]] [[اسامة بن زید]]، [[فرزند]] [[زید بن حارثه]] به [[فرماندهی سپاه]] [[اسلام]] در اواخر [[حیات]] ایشان است<ref>احمد بن یحیی بلاذری، انساب الأشراف، ج۱، ص۴۷۳؛ خلیفة بن خیاط، تاریخ خلیفه، ص۵۰؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۲، ص۱۹۱.</ref>.
+* یکی دیگر از جنبه‌های مهم [[سیره پیامبر]] {{صل}} در برخورد با خدمتکاران که بیانگر [[آزادی]] و [[برابری]] [[انسان‌ها]] در [[مکتب اسلام]] و [[اثبات]] {{متن قرآن|إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ}}<ref>«بی‌گمان گرامی‌ترین شما نزد خداوند پرهیزگارترین شماست» سوره حجرات، آیه ۱۳.</ref> است، توجه به قابلیت‌های اشخاص بدون توجه به [[جایگاه اجتماعی]] آنان است. نمونه بارز آن در [[انتخاب]] [[اسامة بن زید]]، [[فرزند]] [[زید بن حارثه]] به [[فرماندهی سپاه]] [[اسلام]] در اواخر [[حیات]] ایشان است<ref>احمد بن یحیی بلاذری، انساب الأشراف، ج۱، ص۴۷۳؛ خلیفة بن خیاط، تاریخ خلیفه، ص۵۰؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۲، ص۱۹۱.</ref>.
-* [[نقل حدیث]] و بیان [[سیره پیامبر]]{{صل}} از زبان خدمتکاران [[پیامبر]]{{صل}} یکی دیگر از آثار بسیار مهمی است که به [[دلیل]] ملازمت آنان با [[پیامبر]]{{صل}} در [[تاریخ اسلام]] بر جای مانده و نباید از آن [[غافل]] شد <ref>در کتب روایی اهل سنت و تشیع روایات بسیاری از زبان خادمان و غلامان رسول خدا{{صل}} درباره سیره ایشان نقل گردیده است از جمله ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۲، و دلائل النبوه در جلدهای مختلف و....</ref>.
+* [[نقل حدیث]] و بیان [[سیره پیامبر]] {{صل}} از زبان خدمتکاران [[پیامبر]] {{صل}} یکی دیگر از آثار بسیار مهمی است که به [[دلیل]] ملازمت آنان با [[پیامبر]] {{صل}} در [[تاریخ اسلام]] بر جای مانده و نباید از آن [[غافل]] شد <ref>در کتب روایی اهل سنت و تشیع روایات بسیاری از زبان خادمان و غلامان رسول خدا {{صل}} درباره سیره ایشان نقل گردیده است از جمله ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۲، و دلائل النبوه در جلدهای مختلف و....</ref>.
-*در پایان لازم است به این نکته اشاره کنیم: [[سیره رسول خدا]]{{صل}} که مبتنی بر [[احکام اسلامی]] است، زمینه‌ای شد که امروزه در بسیاری از نقاط [[جهان اسلام]]، برده‌داری به صورت گذشته [[منسوخ]] شود.[[امید]] است که با پیاده شدن [[اسلام]] اصیل، [[شاهد]] از بین رفتن برده‌داری قدیم و مدرن در سراسر [[جهان]] باشیم<ref>[[منیره شریعت‌جو|شریعت‌جو، منیره]]، [[غلامان و خادمان (مقاله)|غلامان و خادمان]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم]]، ج۲، ص:۲۰۳-۲۰۵.</ref>.
+* در پایان لازم است به این نکته اشاره کنیم: [[سیره رسول خدا]] {{صل}} که مبتنی بر [[احکام اسلامی]] است، زمینه‌ای شد که امروزه در بسیاری از نقاط [[جهان اسلام]]، برده‌داری به صورت گذشته [[منسوخ]] شود. [[امید]] است که با پیاده شدن [[اسلام]] اصیل، [[شاهد]] از بین رفتن برده‌داری قدیم و مدرن در سراسر [[جهان]] باشیم<ref>[[منیره شریعت‌جو|شریعت‌جو، منیره]]، [[غلامان و خادمان (مقاله)|غلامان و خادمان]]، [[فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم ج۲ (کتاب)|فرهنگ‌نامه تاریخ زندگانی پیامبر اعظم]]، ج۲، ص:۲۰۳-۲۰۵.</ref>.
 == منابع ==