علم شأنی: تفاوت میان نسخه‌ها

۶ بایت اضافه‌شده ،  ‏۲۱ سپتامبر ۲۰۲۲
جز
جایگزینی متن - 'برخی از علما' به 'برخی از دانشمندان'
جز (جایگزینی متن - 'برخی از علما' به 'برخی از دانشمندان')
خط ۳۳: خط ۳۳:


== [[نقد]] علم شأنی ==
== [[نقد]] علم شأنی ==
برخی از [[علما]] از این [[روایات]] [[پاسخ]] داده و وسعت علم غیب [[پیامبر]] {{صل}} و [[امامان]] {{عم}} را ثابت کرده‌اند. ایشان قائلند علم غیب به این معنا که اگر امام [[اراده]] کند و بخواهد، خداوند او را از [[غیب]] آگاه می‌سازد، معنای مجازی است، معنای [[حقیقی]] [[علم غیب]] یعنی [[امام]] بالفعل و بدون هیچ قید و شرطی از [[غیب]] [[آگاه]] است، هر گاه علم غیب گفته شود همین معنا متبادر می‌شود و به [[علم ارادی]] [[مقید]] به [[مشیت]] اسم علم غیب اطلاق نمی‌شود، بلکه [[سلب]] این اسم از آن صحیح است. حصول [[علم]] برای [[انسان کامل]] متوقف بر التفات و توجّه است که بدون [[اراده]] نیز حاصل می‌شود.
برخی از دانشمندان از این [[روایات]] [[پاسخ]] داده و وسعت علم غیب [[پیامبر]] {{صل}} و [[امامان]] {{عم}} را ثابت کرده‌اند. ایشان قائلند علم غیب به این معنا که اگر امام [[اراده]] کند و بخواهد، خداوند او را از [[غیب]] آگاه می‌سازد، معنای مجازی است، معنای [[حقیقی]] [[علم غیب]] یعنی [[امام]] بالفعل و بدون هیچ قید و شرطی از [[غیب]] [[آگاه]] است، هر گاه علم غیب گفته شود همین معنا متبادر می‌شود و به [[علم ارادی]] [[مقید]] به [[مشیت]] اسم علم غیب اطلاق نمی‌شود، بلکه [[سلب]] این اسم از آن صحیح است. حصول [[علم]] برای [[انسان کامل]] متوقف بر التفات و توجّه است که بدون [[اراده]] نیز حاصل می‌شود.


البته به صورت کلی با تامل در مجموع [[روایات]] هم علم شأنی را می‌توان برای امام [[اثبات]] کرد و هم [[علم فعلی]] را،؛ چراکه در مورد روایات علم فعلی می‌توان ادعای [[تواتر معنوی]] کرد. حال برخی روایات ـ مانند: [[روایت]] [[امام صادق]] {{ع}} که به [[مفضل]] فرمودند: "[[خداوند]] مهربان‌تر از آن است که [[اطاعت]] بنده‌ای را بر [[بندگان]] [[واجب]] سازد و آنگاه [[اخبار]] [[آسمان]] را [[صبح و شام]] از او بازدارد"<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج ۱، ص۴۰۱.</ref> و قید صبح و شام [[دلالت]] بر نوعی استمرار دارد، ـ دلالت بر علم فعلی امام دارند و برخی دیگر دلالت بر علم شأنی امام<ref>ر. ک: [[محمد حسین فاریاب|فاریاب، محمد حسین]]، [[امرالله قلی‌زاده|قلی‌زاده، امرالله]]، [[بازخوانی قلمرو علم امام در آیینه روایات (مقاله)|بازخوانی قلمرو علم امام در آیینه روایات]]، فصلنامه معرفت، ش ۱، ص۴۳ و ۴۴؛ [[رحیم لطیفی|لطیفی، رحیم]]، [[علم غیب معصوم ۳ (مقاله)|علم غیب معصوم]]، ماهنامۀ معرفت، ش ۴۸؛ [[محمد حسن وکیلی|وکیلی، محمد حسن]]، علم غیب امام، فصلنامه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلام.</ref>.
البته به صورت کلی با تامل در مجموع [[روایات]] هم علم شأنی را می‌توان برای امام [[اثبات]] کرد و هم [[علم فعلی]] را،؛ چراکه در مورد روایات علم فعلی می‌توان ادعای [[تواتر معنوی]] کرد. حال برخی روایات ـ مانند: [[روایت]] [[امام صادق]] {{ع}} که به [[مفضل]] فرمودند: "[[خداوند]] مهربان‌تر از آن است که [[اطاعت]] بنده‌ای را بر [[بندگان]] [[واجب]] سازد و آنگاه [[اخبار]] [[آسمان]] را [[صبح و شام]] از او بازدارد"<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج ۱، ص۴۰۱.</ref> و قید صبح و شام [[دلالت]] بر نوعی استمرار دارد، ـ دلالت بر علم فعلی امام دارند و برخی دیگر دلالت بر علم شأنی امام<ref>ر. ک: [[محمد حسین فاریاب|فاریاب، محمد حسین]]، [[امرالله قلی‌زاده|قلی‌زاده، امرالله]]، [[بازخوانی قلمرو علم امام در آیینه روایات (مقاله)|بازخوانی قلمرو علم امام در آیینه روایات]]، فصلنامه معرفت، ش ۱، ص۴۳ و ۴۴؛ [[رحیم لطیفی|لطیفی، رحیم]]، [[علم غیب معصوم ۳ (مقاله)|علم غیب معصوم]]، ماهنامۀ معرفت، ش ۴۸؛ [[محمد حسن وکیلی|وکیلی، محمد حسن]]، علم غیب امام، فصلنامه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلام.</ref>.
۲۲۴٬۸۴۸

ویرایش