حسنه در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - 'ضمیر' به 'ضمیر'
جز (جایگزینی متن - 'وصف' به 'وصف')
جز (جایگزینی متن - 'ضمیر' به 'ضمیر')
خط ۸۳: خط ۸۳:
نیز فی قوله تعالی: {{متن قرآن|إِنْ تَمْسَسْكُمْ حَسَنَةٌ تَسُؤْهُمْ وَإِنْ تُصِبْكُمْ سَيِّئَةٌ يَفْرَحُوا بِهَا}}، فرموده: حسنه، فراخی در [[زندگی]]، فراوانی در [[نعمت]]، و [[نصرت]] و [[غنیمت]] و نظیر آنهاست و [[سیئه]]، چیزهایی ضد آنهاست<ref>کشاف، ج۱، ص۴۵۹.</ref>.
نیز فی قوله تعالی: {{متن قرآن|إِنْ تَمْسَسْكُمْ حَسَنَةٌ تَسُؤْهُمْ وَإِنْ تُصِبْكُمْ سَيِّئَةٌ يَفْرَحُوا بِهَا}}، فرموده: حسنه، فراخی در [[زندگی]]، فراوانی در [[نعمت]]، و [[نصرت]] و [[غنیمت]] و نظیر آنهاست و [[سیئه]]، چیزهایی ضد آنهاست<ref>کشاف، ج۱، ص۴۵۹.</ref>.


هم‌چنین فی قوله تعالی: {{متن قرآن|وَإِنْ تَكُ حَسَنَةً يُضَاعِفْهَا}}، فرموده: {{متن قرآن|وَإِنْ تَكُ حَسَنَةً}}: و اگر به سنگینی ذره‌ای حسنه باشد. [[ضمیر]] مثقال را مؤنث آورده، چون به مؤنث اضافه شده، و بنابراین که “کان” تامه باشد، به رفع خوانده شده. {{متن قرآن|يُضَاعِفْهَا}}: [[پاداش]] آن را مضاعف می‌گرداند؛ برای آنکه در نزد او آن حسنه در هر وقتی از [[زمان]] [[آینده]] نامتناهی، [[استحقاق ثواب]] دارد<ref>کشاف، ج۱، ص۵۲۷.</ref>.
هم‌چنین فی قوله تعالی: {{متن قرآن|وَإِنْ تَكُ حَسَنَةً يُضَاعِفْهَا}}، فرموده: {{متن قرآن|وَإِنْ تَكُ حَسَنَةً}}: و اگر به سنگینی ذره‌ای حسنه باشد. ضمیر مثقال را مؤنث آورده، چون به مؤنث اضافه شده، و بنابراین که “کان” تامه باشد، به رفع خوانده شده. {{متن قرآن|يُضَاعِفْهَا}}: [[پاداش]] آن را مضاعف می‌گرداند؛ برای آنکه در نزد او آن حسنه در هر وقتی از [[زمان]] [[آینده]] نامتناهی، [[استحقاق ثواب]] دارد<ref>کشاف، ج۱، ص۵۲۷.</ref>.
فی قوله تعالی: {{متن قرآن|مَنْ جَاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثَالِهَا وَمَنْ جَاءَ بِالسَّيِّئَةِ فَلَا يُجْزَى إِلَّا مِثْلَهَا وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ}}، فرموده: {{متن قرآن|عَشْرُ أَمْثَالِهَا}}، بنا بر [[جانشین کردن]] صفت جنس ممیز، به جای موصوف، و تقدیر آن: {{عربی|عشر حسنات امثالها}}، است. بنا بر وصف، {{متن قرآن|عَشْرُ أَمْثَالِهَا}} به رفع آن دو جمیعاً قرائت شده، و این مقدار حسنه، کمترین چیزی است که [[وعده]] داده است از دو چندان کردن، و برای یک حسنه هفتصد برابر آن را وعده داد و وعده داد ثواب بدون حساب را، و مضاعف کردن [[حسنات]]، [[فضل]] بوده و مانند و برابر نمودن [[سیئات]]، [[عادل]] است<ref>کشاف، ج۲، ص۶۴.</ref>.
فی قوله تعالی: {{متن قرآن|مَنْ جَاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثَالِهَا وَمَنْ جَاءَ بِالسَّيِّئَةِ فَلَا يُجْزَى إِلَّا مِثْلَهَا وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ}}، فرموده: {{متن قرآن|عَشْرُ أَمْثَالِهَا}}، بنا بر [[جانشین کردن]] صفت جنس ممیز، به جای موصوف، و تقدیر آن: {{عربی|عشر حسنات امثالها}}، است. بنا بر وصف، {{متن قرآن|عَشْرُ أَمْثَالِهَا}} به رفع آن دو جمیعاً قرائت شده، و این مقدار حسنه، کمترین چیزی است که [[وعده]] داده است از دو چندان کردن، و برای یک حسنه هفتصد برابر آن را وعده داد و وعده داد ثواب بدون حساب را، و مضاعف کردن [[حسنات]]، [[فضل]] بوده و مانند و برابر نمودن [[سیئات]]، [[عادل]] است<ref>کشاف، ج۲، ص۶۴.</ref>.


خط ۱۲۶: خط ۱۲۶:
فی قوله تعالی: {{متن قرآن|إِنْ تُصِبْكَ حَسَنَةٌ تَسُؤْهُمْ وَإِنْ تُصِبْكَ مُصِيبَةٌ يَقُولُوا قَدْ أَخَذْنَا أَمْرَنَا مِنْ قَبْلُ وَيَتَوَلَّوْا وَهُمْ فَرِحُونَ}} هم فرموده: به قرینه [[سیاق]]، آنچه متعاقب بر [[جنگ]] و [[جنگیدن]] بر [[اهل]] آن وارد می‌آید، مراد از حسنه، [[فتح]] و [[پیروزی]]، [[غنیمت]] و [[اسیر]] گرفتن است، و مراد از [[سیئه]]، کشته شدن، مجروح شدن و فرار است. پس معنای [[آیه]] این است که این [[منافقان]] خواستشان علیه توست؛ اگر غنیمتی ببری و [[پیروز]] گردی، آنان محزون و [[غمگین]] گردند، و اگر تو کشته بشوی یا زخمی برداری یا مصیبتی ببینی، از هر نوع [[مصیبت]] که باشد، آنان خواهند گفت: ما پیش از این از [[شر]] و [[بدی]] دوری جستیم، و [[اعراض]] کنند در حالی که خوشحال و مسرور باشند<ref>المیزان، ج۹، ص۳۲۰.</ref>.
فی قوله تعالی: {{متن قرآن|إِنْ تُصِبْكَ حَسَنَةٌ تَسُؤْهُمْ وَإِنْ تُصِبْكَ مُصِيبَةٌ يَقُولُوا قَدْ أَخَذْنَا أَمْرَنَا مِنْ قَبْلُ وَيَتَوَلَّوْا وَهُمْ فَرِحُونَ}} هم فرموده: به قرینه [[سیاق]]، آنچه متعاقب بر [[جنگ]] و [[جنگیدن]] بر [[اهل]] آن وارد می‌آید، مراد از حسنه، [[فتح]] و [[پیروزی]]، [[غنیمت]] و [[اسیر]] گرفتن است، و مراد از [[سیئه]]، کشته شدن، مجروح شدن و فرار است. پس معنای [[آیه]] این است که این [[منافقان]] خواستشان علیه توست؛ اگر غنیمتی ببری و [[پیروز]] گردی، آنان محزون و [[غمگین]] گردند، و اگر تو کشته بشوی یا زخمی برداری یا مصیبتی ببینی، از هر نوع [[مصیبت]] که باشد، آنان خواهند گفت: ما پیش از این از [[شر]] و [[بدی]] دوری جستیم، و [[اعراض]] کنند در حالی که خوشحال و مسرور باشند<ref>المیزان، ج۹، ص۳۲۰.</ref>.


نیز فی قوله تعالی: {{متن قرآن|وَيَسْتَعْجِلُونَكَ بِالسَّيِّئَةِ قَبْلَ الْحَسَنَةِ وَقَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِمُ الْمَثُلَاتُ}} فرموده: [[ضمیر]] جمع، برای [[کافران]] مذکور در آیه قبل است، و مراد از [[استعجال]] آنان نسبت به سیئه، درخواست [[نزول]] [[عذاب]] است، از جهت [[استهزا]] به [[پیامبر]] {{صل}} پیش از درخواست [[رحمت]] و [[سلامت]]، و [[دلیل]] بر آن، قوله تعالی: {{متن قرآن|وَقَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِمُ الْمَثُلَاتُ}}است. معنای آن این است که آنان که [[کفر]] ورزیدند، از تو می‌خواهند که [[کیفر الهی]]، پیش از رحمت و سلامت، بر آنان نازل شود، بعد از آنکه انذارشان را دایر بر عذاب [[خدای تعالی]] از تو استماع کردند. این درخواست از روی استهزا بود، در حالی که آنان به کیفرها و عقوباتی که پیش از آنها بر امم گذشته‌ای که نسبت به پیامبرانشان کفر ورزیدند، نازل گردید، [[آگاه]] بودند<ref>المیزان، ج۱۱، ص۳۳۰.</ref>.
نیز فی قوله تعالی: {{متن قرآن|وَيَسْتَعْجِلُونَكَ بِالسَّيِّئَةِ قَبْلَ الْحَسَنَةِ وَقَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِمُ الْمَثُلَاتُ}} فرموده: ضمیر جمع، برای [[کافران]] مذکور در آیه قبل است، و مراد از [[استعجال]] آنان نسبت به سیئه، درخواست [[نزول]] [[عذاب]] است، از جهت [[استهزا]] به [[پیامبر]] {{صل}} پیش از درخواست [[رحمت]] و [[سلامت]]، و [[دلیل]] بر آن، قوله تعالی: {{متن قرآن|وَقَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِمُ الْمَثُلَاتُ}}است. معنای آن این است که آنان که [[کفر]] ورزیدند، از تو می‌خواهند که [[کیفر الهی]]، پیش از رحمت و سلامت، بر آنان نازل شود، بعد از آنکه انذارشان را دایر بر عذاب [[خدای تعالی]] از تو استماع کردند. این درخواست از روی استهزا بود، در حالی که آنان به کیفرها و عقوباتی که پیش از آنها بر امم گذشته‌ای که نسبت به پیامبرانشان کفر ورزیدند، نازل گردید، [[آگاه]] بودند<ref>المیزان، ج۱۱، ص۳۳۰.</ref>.
هم‌چنین فی قوله تعالی: {{متن قرآن|وَقِيلَ لِلَّذِينَ اتَّقَوْا مَاذَا أَنْزَلَ رَبُّكُمْ قَالُوا خَيْرًا لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا فِي هَذِهِ الدُّنْيَا حَسَنَةٌ وَلَدَارُ الْآخِرَةِ خَيْرٌ}}، فرموده: مراد از حسنه، [[پاداش]] [[نیکو]] است، و البته، [[احسان]] به آنان همان عمل نمودن است به آنچه در [[کتاب آسمانی]] است که به آنان (یعنی [[متقین]]) به طور جمعی روزی داده می‌شود و از روی [[صلاح]] بر آنان [[حکم]] می‌گردد که در آن، رعایت [[عدل]] و احسان است، و [[زندگی پاک]] و پاکیزه‌ای که مبتنی بر [[رشد]] و [[سعادت]] است آنها برای احسانشان به چنین چیز‌هایی به عنوان [[پاداش دنیوی]] می‌رسند، لقوله: {{متن قرآن|لَهُمْ فِي الدُّنْيَا}}، و البته، [[جهان آخرت]] از لحاظ پاداش بهتر است؛ زیرا در آنجا بقا بدون فنا و [[نعمت]] بدون [[زحمت]] است، و سعادتی است که در آن، [[بدبختی]] نیست {{متن قرآن|لَهُمْ فِي الدُّنْيَا}}، و البته، جهان آخرت از لحاظ پاداش بهتر است؛ زیرا در آنجا بدون فنا و نعمت بدون زحمت است، و سعادتی است که در آن، بدبختی نیست<ref>المیزان، ج۱۱، ص۳۳۰.</ref>.
هم‌چنین فی قوله تعالی: {{متن قرآن|وَقِيلَ لِلَّذِينَ اتَّقَوْا مَاذَا أَنْزَلَ رَبُّكُمْ قَالُوا خَيْرًا لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا فِي هَذِهِ الدُّنْيَا حَسَنَةٌ وَلَدَارُ الْآخِرَةِ خَيْرٌ}}، فرموده: مراد از حسنه، [[پاداش]] [[نیکو]] است، و البته، [[احسان]] به آنان همان عمل نمودن است به آنچه در [[کتاب آسمانی]] است که به آنان (یعنی [[متقین]]) به طور جمعی روزی داده می‌شود و از روی [[صلاح]] بر آنان [[حکم]] می‌گردد که در آن، رعایت [[عدل]] و احسان است، و [[زندگی پاک]] و پاکیزه‌ای که مبتنی بر [[رشد]] و [[سعادت]] است آنها برای احسانشان به چنین چیز‌هایی به عنوان [[پاداش دنیوی]] می‌رسند، لقوله: {{متن قرآن|لَهُمْ فِي الدُّنْيَا}}، و البته، [[جهان آخرت]] از لحاظ پاداش بهتر است؛ زیرا در آنجا بقا بدون فنا و [[نعمت]] بدون [[زحمت]] است، و سعادتی است که در آن، [[بدبختی]] نیست {{متن قرآن|لَهُمْ فِي الدُّنْيَا}}، و البته، جهان آخرت از لحاظ پاداش بهتر است؛ زیرا در آنجا بدون فنا و نعمت بدون زحمت است، و سعادتی است که در آن، بدبختی نیست<ref>المیزان، ج۱۱، ص۳۳۰.</ref>.


۲۲۵٬۰۱۵

ویرایش