شرایط ولی فقیه: تفاوت میان نسخه‌ها

۱٬۸۲۵ بایت اضافه‌شده ،  ‏۱۹ نوامبر ۲۰۲۲
جز (جایگزینی متن - 'جاه طلب' به 'جاه‌طلب')
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
خط ۵۸: خط ۵۸:
=== [[اجتهاد]] و آگاهی از [[اسلام]] ===
=== [[اجتهاد]] و آگاهی از [[اسلام]] ===
چون [[جامعۀ اسلامی]] باید براساس این [[قوانین]] اداره شود، [[حاکم]] [[جامعه]] باید از این محتوا [[آگاهی]] کافی داشته باشد؛ به همین [[دلیل]] باید در همه [[فروع]] [[اسلامی]] و [[احکام]] فردی و [[اجتماعی]]، صاحب‌نظر باشد؛ یعنی به وسیله [[علوم]] مختلف [[اسلامی]] [[توانایی]] استخراج [[احکام خدا]] را از منابع آنکه [[قرآن]] و [[سنت]] [[معصومان]] است داشته باشد. به چنین کسی [[مجتهد]] و [[فقیه]] می‌گویند<ref>[[عبدالمجید زهادت|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ (کتاب)|معارف و عقاید ۵]]، جلد ۲ ص ۲۱۱-۲۲۰.</ref>.
چون [[جامعۀ اسلامی]] باید براساس این [[قوانین]] اداره شود، [[حاکم]] [[جامعه]] باید از این محتوا [[آگاهی]] کافی داشته باشد؛ به همین [[دلیل]] باید در همه [[فروع]] [[اسلامی]] و [[احکام]] فردی و [[اجتماعی]]، صاحب‌نظر باشد؛ یعنی به وسیله [[علوم]] مختلف [[اسلامی]] [[توانایی]] استخراج [[احکام خدا]] را از منابع آنکه [[قرآن]] و [[سنت]] [[معصومان]] است داشته باشد. به چنین کسی [[مجتهد]] و [[فقیه]] می‌گویند<ref>[[عبدالمجید زهادت|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ (کتاب)|معارف و عقاید ۵]]، جلد ۲ ص ۲۱۱-۲۲۰.</ref>.
حاکم و [[خلیفه]] باید [[احکام اسلام]] را بداند، یعنی قانوندان باشد؛... عقل همین اقتضا را دارد؛ زیرا حکومت اسلامی حکومت قانون است، نه خودسری و نه حکومت اشخاص بر [[مردم]]. اگر زمامدار مطالب قانونی را نداند، لایق حکومت نیست: چون اگر تقلید کند، قدرت حکومت شکسته می‌شود و اگر نکند، نمی‌تواند حاکم و مجری قانون اسلام باشد<ref>امام خمینی، ولایت فقیه، ص۴۸ ـ ۴۹.</ref>. [[حاکم اسلامی]] می‌بایست [[آگاه]] به [[موازین اسلامی]] بوده و [[قادر]] باشد در فرایند اجتهاد به [[استنباط]] قوانین جدید بپردازد. از این روی [[مدیریت]] [[سیاسی]] [[جامعه]] در [[فقه شیعه]] بر عهده [[فقیه]] نهاده شده و از آن به “ولایت فقیه” یاد شده است: "کسی را [[شایستگی]] تکفل [[امور سیاسی]]، مانند [[اجرای حدود]] و [[قضا]] و [[امور مالی]]، مانند أخذ [[خراج]] و [[مالیات]] شرعیه نیست مگر [[امام]] [[مسلمین]] و کسی که برای این منظور (از جانب [[معصوم]]) [[نصب]] شده است و در [[عصر غیبت]] [[نایبان خاص]] آن حضرت که [[فقهای جامع الشرایط]] [[فتوا]] و قضا هستند [[جانشین]] آن حضرت هستند"<ref>تحریر الوسیله، ج۱، ص۴۵۹.</ref>.<ref>[[سید سجاد ایزدهی|ایزدهی، سید سجاد]]، [[فقه سیاسی امام خمینی (کتاب)|فقه سیاسی امام خمینی]]، ص ۲۴۲.</ref>


البته یکی از شرایط [[مرجع تقلید]] و رهبری، "مجتهد مطلق" بودن است. [[مجتهد]] متجزی (مجتهدی که در چند مورد محدود، دارای [[استنباط]] و [[فتوا]] می‌باشد) نمی‌تواند مرجع تقلید بشود؛ اما کسی ‌که در اکثر مسائل و [[احکام]] [[مبتلا]] به فقهی، دارای [[قدرت]] استنباط می‌باشد، می‌تواند مرجع تقلید شود، مشروط بر این که مجتهدی که از او [[اعلم]] باشد، در قید [[حیات]] و [[زندگی]] نباشد<ref>ر. ک: تفصیل الشریعه، ص۸۷.</ref>.<ref>[[ابوالفضل شکوری|شکوری، ابوالفضل]]، [[فقه سیاسی اسلام (کتاب)|فقه سیاسی اسلام]]، ص ۲۲۹.</ref>
البته یکی از شرایط [[مرجع تقلید]] و رهبری، "مجتهد مطلق" بودن است. [[مجتهد]] متجزی (مجتهدی که در چند مورد محدود، دارای [[استنباط]] و [[فتوا]] می‌باشد) نمی‌تواند مرجع تقلید بشود؛ اما کسی ‌که در اکثر مسائل و [[احکام]] [[مبتلا]] به فقهی، دارای [[قدرت]] استنباط می‌باشد، می‌تواند مرجع تقلید شود، مشروط بر این که مجتهدی که از او [[اعلم]] باشد، در قید [[حیات]] و [[زندگی]] نباشد<ref>ر. ک: تفصیل الشریعه، ص۸۷.</ref>.<ref>[[ابوالفضل شکوری|شکوری، ابوالفضل]]، [[فقه سیاسی اسلام (کتاب)|فقه سیاسی اسلام]]، ص ۲۲۹.</ref>
۱۲۹٬۷۴۳

ویرایش