←مقدمه
(←مقدمه) |
(←مقدمه) |
||
| خط ۱۶: | خط ۱۶: | ||
*پس زمانی که [[زید بن علی بن حسین بن علی بن ابی طالب]]{{عم}} قیام خود را بر ضد امویان آغاز کرد، گفتند: چون او از نسل [[امام حسین|حسین]]{{ع}} است و بر ضد ظالمان با شمشیر قیام کرده و از سویی فرزند کنیز است، [[امام مهدی|مهدی]] موعود است<ref> ر. ک: سید حسین محمد جعفری، تشیع در مسیر تاریخ، ص ۲۹۰- ۲۹۳؛ سید محمّد کاظم قزوینی، امام مهدی علیه السّلام از ولادت تا ظهور، ص ۵۶۸</ref><ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]،[[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)|فرهنگنامه مهدویت]]، ص:۲۵۴ - ۲۵۵.</ref>.. | *پس زمانی که [[زید بن علی بن حسین بن علی بن ابی طالب]]{{عم}} قیام خود را بر ضد امویان آغاز کرد، گفتند: چون او از نسل [[امام حسین|حسین]]{{ع}} است و بر ضد ظالمان با شمشیر قیام کرده و از سویی فرزند کنیز است، [[امام مهدی|مهدی]] موعود است<ref> ر. ک: سید حسین محمد جعفری، تشیع در مسیر تاریخ، ص ۲۹۰- ۲۹۳؛ سید محمّد کاظم قزوینی، امام مهدی علیه السّلام از ولادت تا ظهور، ص ۵۶۸</ref><ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]،[[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)|فرهنگنامه مهدویت]]، ص:۲۵۴ - ۲۵۵.</ref>.. | ||
*[[زید بن علی]] خود از بزرگان بود و خلفای اموی را بر حق نمیدانست. او بر ضد آنان قیام کرد و به طرف کوفه رفت و همراه چهار هزار نفر، با حاکم عراق "[[یوسف بن عمر]]" به جنگ برخاست. کار زید در کوفه ده ماه طول کشید، تا این که در سال ۱۲۲ ق به دستور [[هشام بن عبد الملک اموی]]، به دار آویخته شد. سرش را به دمشق نزد هشام و از آن جا به مدینه بردند<ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]،[[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)|فرهنگنامه مهدویت]]، ص:۲۵۴ - ۲۵۵.</ref>.. | *[[زید بن علی]] خود از بزرگان بود و خلفای اموی را بر حق نمیدانست. او بر ضد آنان قیام کرد و به طرف کوفه رفت و همراه چهار هزار نفر، با حاکم عراق "[[یوسف بن عمر]]" به جنگ برخاست. کار زید در کوفه ده ماه طول کشید، تا این که در سال ۱۲۲ ق به دستور [[هشام بن عبد الملک اموی]]، به دار آویخته شد. سرش را به دمشق نزد هشام و از آن جا به مدینه بردند<ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]،[[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)|فرهنگنامه مهدویت]]، ص:۲۵۴ - ۲۵۵.</ref>.. | ||
*[[امام باقر]{{ع}} درباره [[زید بن علی]] میفرمود: "خدایا! پشت مرا به زید محکم فرما" آن حضرت با مشاهده زید، آیه {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن| يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ كُونُواْ قَوَّامِينَ بِالْقِسْطِ شُهَدَاء لِلَّهِ }}﴾}}<ref> ای مؤمنان! به دادگری بپاخیزید و برای خداوند گواهی دهید؛ سوره نساء، آیه: ۱۳۵.</ref>؛ را تلاوت میکرد و میفرمود: ای زید! تو نمونه عمل به این آیه هستی"<ref> علامه امینی، الغدیر، ج ۳، ص ۱۷۰</ref><ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]،[[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)|فرهنگنامه مهدویت]]، ص:۲۵۴ - ۲۵۵.</ref>.. | *[[امام باقر]]{{ع}} درباره [[زید بن علی]] میفرمود: "خدایا! پشت مرا به زید محکم فرما" آن حضرت با مشاهده زید، آیه {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن| يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ كُونُواْ قَوَّامِينَ بِالْقِسْطِ شُهَدَاء لِلَّهِ }}﴾}}<ref> ای مؤمنان! به دادگری بپاخیزید و برای خداوند گواهی دهید؛ سوره نساء، آیه: ۱۳۵.</ref>؛ را تلاوت میکرد و میفرمود: ای زید! تو نمونه عمل به این آیه هستی"<ref> علامه امینی، الغدیر، ج ۳، ص ۱۷۰</ref><ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]،[[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)|فرهنگنامه مهدویت]]، ص:۲۵۴ - ۲۵۵.</ref>.. | ||
*پیروان زید اطراف یحیی و فرزندش را گرفتند. یحیی در خراسان قیام کرد و در جوزجان کشته شد. پیروان او به فرقههای مختلف "رافضیه، جارودیه، عجلیه، بتریه، صالحیه و زیدیه" تقسیم و قائل به مهدویت زید و منتظر ظهور او شدند<ref> شهرستانی، الملل و النحل، ج ۱، ص ۵۴</ref>. زید از حیث علم، زهد، ورع، شجاعت و دیانت، از بزرگان [[اهل بیت]]{{عم}} به شمار میرود. این که خود زید ادعای [[امامت]] یا مهدویت داشته باشد، در منابع یافت نشده است؛ بلکه روایتی از خود او، مؤید عقیده صحیحش در امر مهدویت است. او میفرماید: پدرم، [[علی بن حسین]]{{ع}} از پدرش [[حسین بن علی]]{{ع}} از [[رسول خدا]]{{صل}} روایت کرده است: ای [[امام حسین|حسین]]! تو امامی و نه تن از فرزندان تو امینان و [[امامان]] معصومند و نهمین آنان، [[امام مهدی|مهدی]] ایشان است<ref> علی بن محمّد خزاز رازی قمی، کفایة الاثر، ص ۳۲۷</ref><ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]،[[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)|فرهنگنامه مهدویت]]، ص:۲۵۴ - ۲۵۵.</ref>. | *پیروان زید اطراف یحیی و فرزندش را گرفتند. یحیی در خراسان قیام کرد و در جوزجان کشته شد. پیروان او به فرقههای مختلف "رافضیه، جارودیه، عجلیه، بتریه، صالحیه و زیدیه" تقسیم و قائل به مهدویت زید و منتظر ظهور او شدند<ref> شهرستانی، الملل و النحل، ج ۱، ص ۵۴</ref>. زید از حیث علم، زهد، ورع، شجاعت و دیانت، از بزرگان [[اهل بیت]]{{عم}} به شمار میرود. این که خود زید ادعای [[امامت]] یا مهدویت داشته باشد، در منابع یافت نشده است؛ بلکه روایتی از خود او، مؤید عقیده صحیحش در امر مهدویت است. او میفرماید: پدرم، [[علی بن حسین]]{{ع}} از پدرش [[حسین بن علی]]{{ع}} از [[رسول خدا]]{{صل}} روایت کرده است: ای [[امام حسین|حسین]]! تو امامی و نه تن از فرزندان تو امینان و [[امامان]] معصومند و نهمین آنان، [[امام مهدی|مهدی]] ایشان است<ref> علی بن محمّد خزاز رازی قمی، کفایة الاثر، ص ۳۲۷</ref><ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]،[[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)|فرهنگنامه مهدویت]]، ص:۲۵۴ - ۲۵۵.</ref>. | ||
*این فرقه معتقد به مبارزه بر ضدّ ظلم بودند و "خروج بالسّیف" و قیام مسلّحانه را از شرایط [[امام]] میدانستند، از اینرو به [[امامت]] زید بن علی که بر ضدّ امویان قیام کرد و پس از او به [[امامت]] یحیی بن زید معتقد بودند. آنان به سه فرقۀ جارودیه، سلیمانیه و بتریّه تقسیم شدند. زیدیه در اعتقاد، معتزلیاند و در فقه، حنفی مسلک<ref>دربارۀ آنان ر. ک: «شخصیت و قیام زید بن علی»، «جنبش زیدیّه در ایران»، «سیره و قیام زید بن علی»، حسین کریمان، «الامام زید»، «تاریخ الفرقه الزیدیّه»، «الزیدیّه: نظریة و تطبیق»، «تاریخ الفرق الزیدیّه»، «دائرة المعارف تشیّع»، ج ۸، «لغتنامۀ دهخدا»، «تاریخ دولتهای اسلامی» ج ۱، «مقاتل الطالبیین»</ref><ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص:۳۰۰.</ref>. | *این فرقه معتقد به مبارزه بر ضدّ ظلم بودند و "خروج بالسّیف" و قیام مسلّحانه را از شرایط [[امام]] میدانستند، از اینرو به [[امامت]] زید بن علی که بر ضدّ امویان قیام کرد و پس از او به [[امامت]] یحیی بن زید معتقد بودند. آنان به سه فرقۀ جارودیه، سلیمانیه و بتریّه تقسیم شدند. زیدیه در اعتقاد، معتزلیاند و در فقه، حنفی مسلک<ref>دربارۀ آنان ر. ک: «شخصیت و قیام زید بن علی»، «جنبش زیدیّه در ایران»، «سیره و قیام زید بن علی»، حسین کریمان، «الامام زید»، «تاریخ الفرقه الزیدیّه»، «الزیدیّه: نظریة و تطبیق»، «تاریخ الفرق الزیدیّه»، «دائرة المعارف تشیّع»، ج ۸، «لغتنامۀ دهخدا»، «تاریخ دولتهای اسلامی» ج ۱، «مقاتل الطالبیین»</ref><ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص:۳۰۰.</ref>. | ||