حضرت صالح در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

۳٬۳۹۱ بایت اضافه‌شده ،  ‏۲ فوریهٔ ۲۰۲۳
بدون خلاصۀ ویرایش
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
بدون خلاصۀ ویرایش
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
خط ۲۰: خط ۲۰:


[[دعوت به تقوای الهی]]: {{متن قرآن|كَذَّبَتْ ثَمُودُ الْمُرْسَلِينَ إِذْ قَالَ لَهُمْ أَخُوهُمْ صَالِحٌ أَلا تَتَّقُونَ إِنِّي لَكُمْ رَسُولٌ أَمِينٌ فَاتَّقُوا اللَّهَ وَأَطِيعُونِ}}<ref> قوم ثمود پیامبران را دروغگو شمردند. یاد کن) آنگاه (را) که برادرشان صالح به آنان گفت: آیا پرهیزگاری نمی‌ورزید؟ من برای شما پیامبری امینم. پس، از خداوند پروا کنید و از من فرمان برید؛ سوره شعراء، آیه: ۱۴۱- ۱۴۴.</ref>، [[پیروی]] نکردن از [[شاعران]]: {{متن قرآن|وَلا تُطِيعُوا أَمْرَ الْمُسْرِفِينَ الَّذِينَ يُفْسِدُونَ فِي الأَرْضِ وَلا يُصْلِحُونَ}}<ref> و از فرمان گزافکاران پیروی نکنید آنان که در زمین فساد بر می‌انگیزند و به (نیکی و) شایستگی روی نمی‌آورند؛ سوره شعراء، آیه: ۱۵۱ - ۱۵۲.</ref> و زوال‌پذیری [[نعمت‌های الهی]] در نتیجه [[گناهان]] و [[نافرمانی خداوند]] {{متن قرآن|أَتُتْرَكُونَ فِي مَا هَاهُنَا آمِنِينَ فِي جَنَّاتٍ وَعُيُونٍ وَزُرُوعٍ وَنَخْلٍ طَلْعُهَا هَضِيمٌ وَتَنْحِتُونَ مِنَ الْجِبَالِ بُيُوتًا فَارِهِينَ فَاتَّقُوا اللَّهَ وَأَطِيعُونِ وَلا تُطِيعُوا أَمْرَ الْمُسْرِفِينَ الَّذِينَ يُفْسِدُونَ فِي الأَرْضِ وَلا يُصْلِحُونَ }}<ref> آیا شما را در آنچه اینجاست آسوده رها می‌کنند؟ در بوستان‌ها و (کنار) چشمه‌ساران؟ و کشتزارها و خرمابنی که شکوفه‌اش ترد است؟ و از (دل) کوه‌ها استادانه خانه‌هایی می‌تراشید. پس، از خداوند پروا کنید و از من فرمان برید. و از فرمان گزافکاران پیروی نکنید. آنان که در زمین فساد بر می‌انگیزند و به (نیکی و) شایستگی روی نمی‌آورند؛ سوره شعراء، آیه: ۱۴۶- ۱۵۲.</ref>، {{متن قرآن|وَلَقَدْ كَذَّبَ أَصْحَابُ الحِجْرِ الْمُرْسَلِينَ وَآتَيْنَاهُمْ آيَاتِنَا فَكَانُواْ عَنْهَا مُعْرِضِينَ وَكَانُواْ يَنْحِتُونَ مِنَ الْجِبَالِ بُيُوتًا آمِنِينَ فَأَخَذَتْهُمُ الصَّيْحَةُ مُصْبِحِينَ فَمَا أَغْنَى عَنْهُم مَّا كَانُواْ يَكْسِبُونَ }}<ref> و «اصحاب حجر» پیامبران را دروغگو می‌شمردند. و ما نشانه‌های خود را به آنان (نشان) دادیم اما آنان از آنها رویگردان بودند و آنان در (دل) کوه‌ها خانه‌هایی (استوار) با (گمان) ایمنی می‌تراشیدند. اما بانگ (آسمانی) آنان را بامدادان فرو گرفت. و آنچه انجام می‌دادند آنان را (از عذاب) باز نداشت؛ سوره حجر، آیه: ۸۰- ۸۴.</ref> از دیگر آموزه‌های [[دین حضرت صالح]] {{ع}} بودند<ref>[[علی اسدی|اسدی، علی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۳ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]؛ ج۱۳، ص ۲۱۶- ۲۱۷.</ref>.
[[دعوت به تقوای الهی]]: {{متن قرآن|كَذَّبَتْ ثَمُودُ الْمُرْسَلِينَ إِذْ قَالَ لَهُمْ أَخُوهُمْ صَالِحٌ أَلا تَتَّقُونَ إِنِّي لَكُمْ رَسُولٌ أَمِينٌ فَاتَّقُوا اللَّهَ وَأَطِيعُونِ}}<ref> قوم ثمود پیامبران را دروغگو شمردند. یاد کن) آنگاه (را) که برادرشان صالح به آنان گفت: آیا پرهیزگاری نمی‌ورزید؟ من برای شما پیامبری امینم. پس، از خداوند پروا کنید و از من فرمان برید؛ سوره شعراء، آیه: ۱۴۱- ۱۴۴.</ref>، [[پیروی]] نکردن از [[شاعران]]: {{متن قرآن|وَلا تُطِيعُوا أَمْرَ الْمُسْرِفِينَ الَّذِينَ يُفْسِدُونَ فِي الأَرْضِ وَلا يُصْلِحُونَ}}<ref> و از فرمان گزافکاران پیروی نکنید آنان که در زمین فساد بر می‌انگیزند و به (نیکی و) شایستگی روی نمی‌آورند؛ سوره شعراء، آیه: ۱۵۱ - ۱۵۲.</ref> و زوال‌پذیری [[نعمت‌های الهی]] در نتیجه [[گناهان]] و [[نافرمانی خداوند]] {{متن قرآن|أَتُتْرَكُونَ فِي مَا هَاهُنَا آمِنِينَ فِي جَنَّاتٍ وَعُيُونٍ وَزُرُوعٍ وَنَخْلٍ طَلْعُهَا هَضِيمٌ وَتَنْحِتُونَ مِنَ الْجِبَالِ بُيُوتًا فَارِهِينَ فَاتَّقُوا اللَّهَ وَأَطِيعُونِ وَلا تُطِيعُوا أَمْرَ الْمُسْرِفِينَ الَّذِينَ يُفْسِدُونَ فِي الأَرْضِ وَلا يُصْلِحُونَ }}<ref> آیا شما را در آنچه اینجاست آسوده رها می‌کنند؟ در بوستان‌ها و (کنار) چشمه‌ساران؟ و کشتزارها و خرمابنی که شکوفه‌اش ترد است؟ و از (دل) کوه‌ها استادانه خانه‌هایی می‌تراشید. پس، از خداوند پروا کنید و از من فرمان برید. و از فرمان گزافکاران پیروی نکنید. آنان که در زمین فساد بر می‌انگیزند و به (نیکی و) شایستگی روی نمی‌آورند؛ سوره شعراء، آیه: ۱۴۶- ۱۵۲.</ref>، {{متن قرآن|وَلَقَدْ كَذَّبَ أَصْحَابُ الحِجْرِ الْمُرْسَلِينَ وَآتَيْنَاهُمْ آيَاتِنَا فَكَانُواْ عَنْهَا مُعْرِضِينَ وَكَانُواْ يَنْحِتُونَ مِنَ الْجِبَالِ بُيُوتًا آمِنِينَ فَأَخَذَتْهُمُ الصَّيْحَةُ مُصْبِحِينَ فَمَا أَغْنَى عَنْهُم مَّا كَانُواْ يَكْسِبُونَ }}<ref> و «اصحاب حجر» پیامبران را دروغگو می‌شمردند. و ما نشانه‌های خود را به آنان (نشان) دادیم اما آنان از آنها رویگردان بودند و آنان در (دل) کوه‌ها خانه‌هایی (استوار) با (گمان) ایمنی می‌تراشیدند. اما بانگ (آسمانی) آنان را بامدادان فرو گرفت. و آنچه انجام می‌دادند آنان را (از عذاب) باز نداشت؛ سوره حجر، آیه: ۸۰- ۸۴.</ref> از دیگر آموزه‌های [[دین حضرت صالح]] {{ع}} بودند<ref>[[علی اسدی|اسدی، علی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۳ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]؛ ج۱۳، ص ۲۱۶- ۲۱۷.</ref>.
== شهر قوم صالح ==
{{متن قرآن|وَكَانَ فِي الْمَدِينَةِ تِسْعَةُ رَهْطٍ يُفْسِدُونَ فِي الْأَرْضِ وَلَا يُصْلِحُونَ}}<ref>«و در آن شهر نه دودمان بودند که در آن (سر) زمین دست به تباهی می‌زدند و کار شایسته نمی‌کردند» سوره نمل، آیه ۴۸.</ref>.
نُه گروه [[توطئه]] [[قتل]] [[صالح]] را در سر می‌پروراندند و ویژگی مشترک این افراد آن بود که در [[زمین]] [[فساد]] می‌کردند و مبانی [[اعتقادی]] و [[اخلاقی]] [[مردم]] و [[نظام اجتماعی]] را در هم می‌ریختند و بر این کار [[اصرار]] داشتند<ref>خلاصه تفاسیر، ص۹۸۹.</ref>. از آنجا که [[حضرت صالح]] بر [[قوم ثمود]] [[مبعوث]] شد تا ایشان را به [[راه راست]] [[هدایت]] کند<ref>روضة الصفا، ص۲۹.</ref> پس برای پی بردن به اینکه «مدینه» در این [[آیه]] کجا خواهد بود باید به [[تاریخ]] قوم ثمود ورود پیدا کرد.
برخی نویسندگان می‌نویسند: قوم ثمود در ناحیه [[حجر]] تا [[وادی القری]] که میان [[شام]] و [[حجاز]] واقع است سکونت داشتند و صاحب [[ثروت]] و [[مکنت]] بودند اما [[طغیان]] کردند<ref>محمد بن خاوند شاه بلخی، روضة الصفا، ص۲۹.</ref>.
از دید برخی نویسندگان: [[قوم صالح]] ([[ثمود]]) از [[اعراف]] اصیل بودند که در [[سرزمین]] «وادی القری» بین مدینه و شام [[زندگی]] می‌کردند و این [[قوم]] از [[اقوام]] [[بشر]] ما قبل تاریخ هستند<ref>لطیف راشدی، قصه‌های قرآن، ص۷۶.</ref>. از نظر برخی نویسندگان: محل سکونت ثمود، قوم صالح، حجر (یا همان [[مدائن]] صالح) جایی بین حجاز و شام ([[سوریه]] و مناطق پیرامون آن) در قسمت جنوب شرقی [[مدین]] در [[شرق]] [[خلیج عقبه]] بوده است<ref>شوقی ابوخلیل، اطلس قرآن، ص۳۸.</ref>.
بنا به نوشته [[دانشنامه قرآن (کتاب)|دانشنامه قرآن]]: امروزه حجر مقر ویرانه‌های باستانی در شمال [[غربی]] [[عربستان]]، نزدیک قرارگاه مدائن صالح در فاصله ۱۱۰ کیلومتری جنوب غربی [[تیماء]] = [[تیمه]] است<ref>دانشنامه قرآن و قرآن‌پژوهی، ص۹۱۵.</ref>.
از آنچه در بالا آوردیم چنین نتیجه می‌گیریم که مدینه در این آیه جایی نیست مگر وادی القری، نزدیک مدائن صالح در جنوب تیماء ([[تیمه]])<ref>[[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۷۳۶.</ref>.


==حضرت صالح در دانشنامه معاصر قرآن کریم ==
==حضرت صالح در دانشنامه معاصر قرآن کریم ==
خط ۲۹: خط ۴۲:


[[مساکن]] [[قوم صالح]] بنابر [[نص قرآن]] در [[زمان]] [[پیغمبر]] باقی بوده و اینک آثار [[خانه‌ها]] و بعضی کالبدها از ایشان به دست آمده و نقوش [[کتیبه]] «العلا» تا حدی پرده از [[تاریخ]] [[قوم ثمود]] برداشته است<ref>اعلام قرآن، ص۴۱۷.</ref>.<ref>[[ محمد رضا رهبریان|رهبریان، محمد رضا]]، [[صالح (مقاله)|مقاله «صالح»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)|دانشنامه معاصر قرآن کریم]]، ص869.</ref>
[[مساکن]] [[قوم صالح]] بنابر [[نص قرآن]] در [[زمان]] [[پیغمبر]] باقی بوده و اینک آثار [[خانه‌ها]] و بعضی کالبدها از ایشان به دست آمده و نقوش [[کتیبه]] «العلا» تا حدی پرده از [[تاریخ]] [[قوم ثمود]] برداشته است<ref>اعلام قرآن، ص۴۱۷.</ref>.<ref>[[ محمد رضا رهبریان|رهبریان، محمد رضا]]، [[صالح (مقاله)|مقاله «صالح»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)|دانشنامه معاصر قرآن کریم]]، ص869.</ref>
== منابع ==
{{منابع}}
#[[پرونده:000055.jpg|22px]] [[علی اسدی|اسدی، علی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۳ (کتاب)|'''دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۳''']]
#[[پرونده:10524027.jpg|22px]] [[ محمد رضا رهبریان|رهبریان، محمد رضا]]، [[صالح (مقاله)|مقاله «صالح»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)|'''دانشنامه معاصر قرآن کریم''']]
{{پایان منابع}}


== جستارهای وابسته ==
== جستارهای وابسته ==
خط ۵۷: خط ۶۴:
{{پایان مدخل‌ وابسته}}
{{پایان مدخل‌ وابسته}}


== منابع ==
{{منابع}}
#[[پرونده:000055.jpg|22px]] [[علی اسدی|اسدی، علی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۳ (کتاب)|'''دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۳''']]
#[[پرونده:10524027.jpg|22px]] [[ محمد رضا رهبریان|رهبریان، محمد رضا]]، [[صالح (مقاله)|مقاله «صالح»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)|'''دانشنامه معاصر قرآن کریم''']]
# [[پرونده:IM010430.jpg|22px]] [[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|'''اماکن جغرافیایی در قرآن''']]
{{پایان منابع}}


== پانویس ==
== پانویس ==
۱۳۰٬۴۴۷

ویرایش