تبیین حقیقت قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

[[قرآن کریم]] [[آیات]] متعددی دارد که در آن سخن از [[نور الهی]] به همراه [[رسول خدا]] {{صل}} است. در [[روایات]] ما، مصداق آن "[[نور هدایت]] [[ائمّه هدی]] {{عم}}" بعد از [[رسول اکرم]] {{صل}} معیّن شده است چنان‌که [[ابوخالد کابلی]] [[نقل]] می‌کند که از [[امام باقر]] {{ع}} پیرامون معنای [[آیه]] {{متن قرآن|فَآمِنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَالنُّورِ الَّذِي أَنْزَلْنَا}}<ref>«پس به خداوند و پیامبرش و نوری که فرو فرستاده‌ایم ایمان آورید» سوره تغابن، آیه ۸.</ref> سؤال کردم، [[حضرت]] {{ع}} فرمود: {{متن حدیث|يَا أَبَا خَالِدٍ النُّورُ وَ اللَّهِ- الْأَئِمَّةُ مِنْ آلِ مُحَمَّدٍ {{صل}} إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ وَ هُمْ وَ اللَّهِ نُورُ اللَّهِ الَّذِي أَنْزَلَ وَ هُمْ وَ اللَّهِ نُورُ اللَّهِ فِي السَّمَاوَاتِ وَ فِي الْأَرْضِ وَ اللَّهِ يَا أَبَا خَالِدٍ لَنُورُ الْإِمَامِ فِي قُلُوبِ الْمُؤْمِنِينَ أَنْوَرُ مِنَ الشَّمْسِ الْمُضِيئَةِ بِالنَّهَارِ وَ هُمْ وَ اللَّهِ يُنَوِّرُونَ قُلُوبَ الْمُؤْمِنِينَ وَ يَحْجُبُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ نُورَهُمْ عَمَّنْ يَشَاءُ فَتُظْلِمُ قُلُوبُهُمْ وَ اللَّهِ يَا أَبَا خَالِدٍ لَا يُحِبُّنَا عَبْدٌ وَ يَتَوَلَّانَا حَتَّى يُطَهِّرَ اللَّهُ قَلْبَهُ وَ لَا يُطَهِّرُ اللَّهُ قَلْبَ عَبْدٍ حَتَّى يُسَلِّمَ لَنَا وَ يَكُونَ سِلْماً لَنَا فَإِذَا كَانَ سِلْماً لَنَا سَلَّمَهُ اللَّهُ مِنْ شَدِيدِ الْحِسَابِ وَ آمَنَهُ مِنْ فَزَعِ يَوْمِ الْقِيَامَةِ الْأَكْبَرِ}}<ref>الکافی (ط. الإسلامیه، ۱۴۰۷ ه. ق.)، ج۱، ص۱۹۵: باب أن الأئمه علم نور الله عزّوجلّ.</ref>.

در کلمات [[اهل بیت]] {{عم}}، درباره برخی از حاملان [[ظاهر قرآن]] آمده است: {{متن حدیث|قَالَ النَّبِيُّ {{صل}} فِي وَصِيَّتِهِ يَا عَلِيُّ إِنَّ فِي جَهَنَّمَ رَحًى مِنْ حَدِيدٍ تُطْحَنُ بِهَا رُءُوسُ الْقُرَّاءِ وَ الْعُلَمَاءِ الْمُجْرِمِينَ: وَ قَالَ {{صل}}: رُبَّ تَالٍ لِلْقُرْآنِ وَ الْقُرْآنُ يَلْعَنُهُ}}<ref>مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل (ط. مؤسسه آل البیت {{عم}}، ۱۴۰۸ ه. ق.)، ج۴، ص۲۴۹، باب ۷.</ref>.

چنان‌که در فرایند توصیف [[برهان]] بحث شد، [[خداوند]] در [[آیه]] ۳۰ [[سوره]] [[مبارکه]] [[روم]]، [[فطرت انسان]] را منطبق بر [[دین]] بیان می‌دارد و [[قرآن]] را نیز تبیان [[دین الهی]] برمی شمرد. در نتیجه، [[انسان]] با [[استمداد]] از وجود [[مبارک]] [[امام]]، می‌تواند استعدادهای [[فطری]] خود را شکوفا سازد و در نتیجه، از [[نورانیّت]] [[باطن قرآن]] برای [[فهم]] [[باطن دین]] بهره‌مند شود. در این زمینه، روایت‌های فراوانی وجود دارد که از چند جهت، وجود [[مبارک]] [[امام]] را "[[نور]]" نامیده است: {{متن حدیث|عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْفُضَيْلِ عَنْ أَبِي الْحَسَنِ {{ع}} قَالَ: سَأَلْتُهُ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى- {{متن قرآن|يُرِيدُونَ لِيُطْفِئُوا نُورَ اللَّهِ بِأَفْوَاهِهِمْ}}<ref>«بر آنند که نور خداوند را با دهانهاشان خاموش کنند» سوره صف، آیه ۸.</ref> قَالَ يُرِيدُونَ لِيُطْفِئُوا وَلَايَةَ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ {{ع}}بِأَفْوَاهِهِمْ قُلْتُ قَوْلُهُ تَعَالَى {{متن قرآن|وَاللَّهُ مُتِمُّ نُورِهِ}}<ref>«و خداوند کامل‌کننده نور خویش است» سوره صف، آیه ۸.</ref> قَالَ يَقُولُ وَ اللَّهُ مُتِمُّ الْإِمَامَةِ وَ الْإِمَامَةُ هِيَ النُّورُ وَ ذَلِكَ قَوْلُهُ عَزَّ وَ جَلَّ- {{متن قرآن|فَآمِنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَالنُّورِ الَّذِي أَنْزَلْنَا}}<ref>«پس به خداوند و پیامبرش و نوری که فرو فرستاده‌ایم ایمان آورید» سوره تغابن، آیه ۸.</ref> قَالَ النُّورُ هُوَ الْإِمَامُ}}<ref>الکافی (ط. الإسلامیه، ۱۴۰۷ ه. ق.)، ج۱، ص۱۹۶: باب أن الأئمه {{عم}} نور الله عز و جل.</ref>.

[[امام علی|امیرالمؤمنین علی]] {{ع}} درباره [[قرآن]] و رابطه [[مقام ولایت]] با آن می‌فرمایند: {{متن حدیث|ذَلِكَ الْقُرْآنُ فَاسْتَنْطِقُوهُ وَ لَنْ يَنْطِقَ لَكُمْ أُخْبِرُكُمْ عَنْهُ إِنَّ فِيهِ عِلْمَ مَا مَضَى وَ عِلْمَ مَا يَأْتِي إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ وَ حُكْمَ مَا بَيْنَكُمْ وَ بَيَانَ مَا أَصْبَحْتُمْ فِيهِ تَخْتَلِفُونَ فَلَوْ سَأَلْتُمُونِي عَنْهُ لَعَلَّمْتُكُمْ}}<ref>الکافی (ط. الإسلامیه، ۱۴۰۷ ه. ق.)، ج۱، ص۶۱.</ref>.

با توجّه به آنکه مسائل [[دینی]] درگذر ایّام نامحدود است و عدد [[آیات قرآن]] محدود، پس چگونه ممکن است که [[اخبار]] و امور نامحدود از آن استخراج شود؟ مضافاً بر آنکه [[اهل‌بیت]] {{عم}} در بیانات گوناگون فرموده‌اند که همه امور گذشته و [[آینده]] را می‌توانند از [[قرآن]] بیان نمایند. مسلّماً کسی می‌تواند این همه مطالب را از [[قرآن]] استخراج کند که [[آگاه]] به [[باطن قرآن]] باشد. {{متن حدیث|عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ {{ع}} قَالَ: كِتَابُ اللَّهِ فِيهِ نَبَأُ مَا قَبْلَكُمْ وَ خَبَرُ مَا بَعْدَكُمْ وَ فَصْلُ مَا بَيْنَكُمْ وَ نَحْنُ نَعْلَمُهُ}}، {{متن حدیث|عَنْ سَمَاعَةَ عَنْ أَبِي الْحَسَنِ مُوسَى {{ع}} قَالَ: قُلْتُ لَهُ أَ كُلُّ شَيْ‌ءٍ فِي كِتَابِ اللَّهِ وَ سُنَّةِ نَبِيِّهِ {{صل}} أَوْ تَقُولُونَ فِيهِ قَالَ بَلْ كُلُّ شَيْ‌ءٍ فِي كِتَابِ اللَّهِ وَ سُنَّةِ نَبِيِّهِ {{صل}}}} <ref>هر سه روایت در الکافی (ط. الإسلامیه، ۱۴۰۷ ه. ق.)، ج۱، ص۶۱، باب فضل القرآن.</ref><ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۱ (کتاب)|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل]]، ج۱، ص۳۷۵-۳۷۷.</ref>.