←راز عدد چهل
| خط ۲۵: | خط ۲۵: | ||
== راز عدد چهل == | == راز عدد چهل == | ||
مفسران در ذیل هر یک از [[آیات]] پیشین درصدد برآمدهاند رازی متناسب با موضوع را برای عدد ۴۰ بیان کنند. در آیه {{متن قرآن|وَوَصَّيْنَا الْإِنْسَانَ بِوَالِدَيْهِ إِحْسَانًا حَمَلَتْهُ أُمُّهُ كُرْهًا وَوَضَعَتْهُ كُرْهًا وَحَمْلُهُ وَفِصَالُهُ ثَلَاثُونَ شَهْرًا حَتَّى إِذَا بَلَغَ أَشُدَّهُ وَبَلَغَ أَرْبَعِينَ سَنَةً قَالَ رَبِّ أَوْزِعْنِي أَنْ أَشْكُرَ نِعْمَتَكَ الَّتِي أَنْعَمْتَ عَلَيَّ وَعَلَى وَالِدَيَّ وَأَنْ أَعْمَلَ صَالِحًا تَرْضَاهُ وَأَصْلِحْ لِي فِي ذُرِّيَّتِي إِنِّي تُبْتُ إِلَيْكَ وَإِنِّي مِنَ الْمُسْلِمِينَ}}<ref>سوره احقاف، آیه ۱۵.</ref> از کمال [[رشد]] [[انسان]] و ۴۰ سالگی وی یاد شده است. بیشتر مفسران، کمال رشد را در ۳۳ سالگی میدانند<ref>جامعالبیان، مج۱۳ ج۲۶، ص۲۲، التفسیر الکبیر، ج۱۴، ص۱۷.</ref>، ولی برخی آن را در همان ۴۰ سالگی دانستهاند<ref>مجمعالبیان، ج۹، ص۱۳۰، تفسیر قرطبی، ج۲۶، ص۱۲۹.</ref>. بنا به روایتی از [[امام صادق]]{{ع}} انسان در ۳۳ سالگی به رشد کامل جسمانی خود میرسد و این رشد تا ۴۰ سالگی ثابت است و از آن پس، | مفسران در ذیل هر یک از [[آیات]] پیشین درصدد برآمدهاند رازی متناسب با موضوع را برای عدد ۴۰ بیان کنند. در آیه {{متن قرآن|وَوَصَّيْنَا الْإِنْسَانَ بِوَالِدَيْهِ إِحْسَانًا حَمَلَتْهُ أُمُّهُ كُرْهًا وَوَضَعَتْهُ كُرْهًا وَحَمْلُهُ وَفِصَالُهُ ثَلَاثُونَ شَهْرًا حَتَّى إِذَا بَلَغَ أَشُدَّهُ وَبَلَغَ أَرْبَعِينَ سَنَةً قَالَ رَبِّ أَوْزِعْنِي أَنْ أَشْكُرَ نِعْمَتَكَ الَّتِي أَنْعَمْتَ عَلَيَّ وَعَلَى وَالِدَيَّ وَأَنْ أَعْمَلَ صَالِحًا تَرْضَاهُ وَأَصْلِحْ لِي فِي ذُرِّيَّتِي إِنِّي تُبْتُ إِلَيْكَ وَإِنِّي مِنَ الْمُسْلِمِينَ}}<ref>سوره احقاف، آیه ۱۵.</ref> از کمال [[رشد]] [[انسان]] و ۴۰ سالگی وی یاد شده است. بیشتر مفسران، کمال رشد را در ۳۳ سالگی میدانند<ref>جامعالبیان، مج۱۳ ج۲۶، ص۲۲، التفسیر الکبیر، ج۱۴، ص۱۷.</ref>، ولی برخی آن را در همان ۴۰ سالگی دانستهاند<ref>مجمعالبیان، ج۹، ص۱۳۰، تفسیر قرطبی، ج۲۶، ص۱۲۹.</ref>. بنا به روایتی از [[امام صادق]]{{ع}} انسان در ۳۳ سالگی به رشد کامل جسمانی خود میرسد و این رشد تا ۴۰ سالگی ثابت است و از آن پس، بدن رو به کاستی میرود<ref>الخصال، ج۲، ص۵۴۵.</ref>. در هر صورت برخی، سرّ تأکید [[آیه]] بر ۴۰ سالگی را این دانستهاند که از یک سو معمولاً [[عقل انسان]] در این سن کامل میشود<ref>مجمعالبیان، ج۹، ص۱۳۰، المیزان، ج۱۸، ص۲۰۱.</ref> و در همین [[زمان]] [[حجت خداوند]] بر او تمام شده، [[جهالت]] [[جوانی]] از وی فاصله گرفته، [[حق]] [[واجب]] [[خداوند]] را در [[نیکی به پدر و مادر]] میشناسد<ref>جامع البیان، مج۱۳، ج۲۶، ص۲۲.</ref> و از سوی دیگر در ۴۰ سالگی [[صفات اخلاقی]] در وی قوی شده، از آن پس به آسانی از او جدا نمیشود<ref>روح المعانی، مج۱۴، ج۲۶، ص۲۹.</ref>. در این باره وجوه دیگری نیز گفته شده که چندان اعتبار ندارد و بیشتر استحسانی است، مثلا [[فخر رازی]] میگوید: از یک سو نعمتهای پدر و مادر از بدو تولد [[کودک]] تا ۴۰ سالگی او ادامه دارد و از دیگرسو، فرزند نیز تا ۴۰ سالگی بهدلیل کامل نشدن عقلش نیازمند [[مراقبت]] والدین است و [[انسان]] جز با [[دعای خیر]] نمیتواند به والدینش [[پاداش]] دهد<ref>التفسیر الکبیر، ج۲۸، ص۲۰.</ref>، همچنین میگوید: توجه انسان به [[بندگی]] خداوند و [[عبادت]] و [[اطاعت]] او، در ۴۰ سالگی است، از همین رو همه [[پیامبران]] پس از ۴۰ سالگی به [[پیامبری]] رسیدند<ref>التفسیر الکبیر، ج۲۸، ص۲۰.</ref>؛ درحالی که این جز در مورد [[پیامبراسلام]]{{صل}} مسلّم نیست<ref>روح المعانی، مج۱۴، ج۲۶، ص۲۹.</ref>. در هر صورت، آنچه قابل [[انکار]] نیست، اهمیت این مرحله از عمر انسان است، چنانکه در [[روایات]] متعددی از [[پیامبر]]{{صل}} و [[معصومان]] آمده است هنگامی که [[بنده]] به ۴۰ سالگی میرسد، خداوند به دو [[فرشته]] مراقب او میگوید: از این پس بر او سخت بگیرید و همه کارهای کوچک و بزرگ و زیاد و کم او را ثبت کنید<ref> الخصال، ج۲، ص۵۴۵، الامالی، ص۳۶، التفسیرالکبیر، ج۲۸، ص۲۰.</ref>. در [[حدیث]] آمده است: کسانیکه به ۴۰ سالگی میرسند و [[توبه]] نمیکنند، [[شیطان]] دستی بهصورت آنها کشیده، میگوید: پدرم فدای رویی که [[رستگار]] نمیشود<ref>روح المعانی، مج۱۴، ج۲۶، ص۲۹.</ref>. | ||
این روایات همه از این [[حقیقت]] خبر میدهد که شخصیت انسان تا ۴۰ سالگی شکل گرفته و از آن پس، تحوّلات درونی در او سختتر میشود، البته در [[حدیثی]] از [[امام صادق]]{{ع}} نیز آمده که خداوند افراد ۴۰ ساله را گرامی میدارد<ref>الخصال، ج۲، ص۵۴۵.</ref>. این [[روایت]] شاید دستوری [[اخلاقی]] برای رعایت [[احترام]] اشخاصی باشد که دارای عمری ۴۰ سال و بیشتر از آن هستند. | این روایات همه از این [[حقیقت]] خبر میدهد که شخصیت انسان تا ۴۰ سالگی شکل گرفته و از آن پس، تحوّلات درونی در او سختتر میشود، البته در [[حدیثی]] از [[امام صادق]]{{ع}} نیز آمده که خداوند افراد ۴۰ ساله را گرامی میدارد<ref>الخصال، ج۲، ص۵۴۵.</ref>. این [[روایت]] شاید دستوری [[اخلاقی]] برای رعایت [[احترام]] اشخاصی باشد که دارای عمری ۴۰ سال و بیشتر از آن هستند. | ||