|
|
| خط ۵: |
خط ۵: |
| | پرسش مرتبط = | | | پرسش مرتبط = |
| }} | | }} |
|
| |
| == مقدمه ==
| |
| [[سید حیدر آملی]] - از عرفای نامی [[شیعه]] در سده هشتم قمری - پیرامون [[اتّحاد]] [[مقام]] [[اولیاء الهی]] {{عم}} با [[حقیقت قرآن]]، نکاتی را بیان میدارد که برخی فرازهای آن از این قرار است: {{عربی|النبوة المطلقة: عبارة عن اطلاع الموصوف بها على الحقائق الإلهية و الدقائق الربانية على ما هي عليه، و كذلك (هي الاطلاع) على حقائق الموجودات الممكنه... لأن "امّ الكتاب" الذي هو العقل الأول، و "الكتاب المبين" الذي هو النفس الكليه: المعبّر عنهما بالقلم و اللوح... مشتملات على هذه العلوم و المعارف. فكل عارف يحصل له الاطلاع على هذه الكتب و الصحف و المعارف، التي هي مسطوره فيها، و مرقومه عليها اجمالاً و تفصیلا يكون هو النبي و الولي و الخلیفة و الإمام و الكامل و المكمّل، على قدر استعداده و استحقاقه، بغير الوسائط. فيفيض الحق تعالى وحدة من غير واسطة على قلب حبيبة و صديقة و ولیه، لقوله تعالی:}} {{متن قرآن|نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمِينُ لَى قَلْبِكَ}}<ref>«که روح الامین آن را فرود آورده است * بر دلت» سوره شعراء، آیه ۱۹۳-۱۹۴.</ref> {{عربی|و لقوله تعالى:}} {{متن قرآن|فَأَوْحَى إِلَى عَبْدِهِ مَا أَوْحَى}}<ref>«پس (خداوند) به بنده خود وحی کرد، آنچه وحی کرد» سوره نجم، آیه ۱۰.</ref> {{عربی|و لقوله:}} {{متن قرآن|وَعَلَّمْنَاهُ مِنْ لَدُنَّا عِلْمًا}}<ref>«و او را از پیش خویش دانشی آموخته بودیم» سوره کهف، آیه ۶۵.</ref> {{عربی|و من هذا قال تعالى مخاطباً لنبيه محمّد {{صل}}:}} {{متن قرآن|وَعَلَّمَكَ مَا لَمْ تَكُنْ تَعْلَمُ وَكَانَ فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكَ عَظِيمًا}}<ref>«و به تو چیزی آموخت که نمیدانستی و بخشش خداوند بر تو سترگ است» سوره نساء، آیه ۱۱۳.</ref> {{عربی|و قال هو بنفسه:}} {{متن حدیث|عَلِمْتُ عُلُومَ الْأَوَّلِينَ وَ الْآخِرِينَ}} {{عربی|و غير ذلك مما سبق من ألفاظه الشریفه. و لذلك صار (النبي محمد {{صل}}) خليفته الأعظم، و مظهره الاوّل، و ظلّه الأكمل، و خليفته الأعلى، و البرزخ الجامع، اي الجامع بين الحق و الخلق، و الظاهر و الباطن، و العلوي و السفلي، و خصّ بالربوبية العظمى}}<ref>المقدمات من کتاب نص النصوص (ط. انستیتو ایران و فرانسه، پژوهشهای علمی در ایران، ۱۳۵۲ ه. ش.)، ص۱۷۵.</ref>.
| |
|
| |
| بیان [[سید حیدر آملی]]، بر اساس مبانی ذکر شده، حاوی نکات مهمّی در بحث [[امامت]] است که به برخی از آنها اشاره میشود:
| |
|
| |
| # [[نبوّت]]، بنابر آنکه از ریشه "ن ب و" باشد، به معنای بلند مرتبه بودن است. کسی حائز این [[مقام]] است که در مدارج انسانیّت به مراتب عالی نائل شده باشد. به این ترتیب، [[نبوّت]] فرع بر [[ولایت]] است.
| |
| # [[مقام ولایت]]، استقرار [[عبد]] در عالیترین مراتب انسانیّت و رسیدن نفس به کمال [[فطرت توحیدی]] است که [[خداوند]] در نهاد [[انسانها]] به [[ودیعه]] نهاد.
| |
| # این [[مقام]]، متّحد با [[حقیقت قرآن]] است که از آن به "[[امالکتاب]]" و "رقّ منشور" و "[[کتاب مبین]]" یاد شده است.
| |
| # مراتب نازله [[قرآن]]، که رقیقه آن [[حقیقت]] است، به تناسبی که در [[عوالم]] وجود تنزّل پیدا میکند، در مراتب پایینتر [[ولایت]] تنزّل مییابد. به این ترتیب، هرکس واجد مرتبهای از [[ولایت]] باشد، با مرتبهای از [[حقیقت قرآن]] مرتبط است؛ تا انزل مراتب [[قرآن]] که مرتبه حرفی و مادّی آن است و برای همه [[انسانها]] در صحیفههای مادّی ارائه شده است.
| |
| # چنانکه عالیترین مرتبه [[قرآن]]، بیواسطه بر [[قلب]] [[مبارک]] [[رسول خدا]] {{صل}} عرضه شد و از طریق ایشان بر [[قلوب]] سایر [[اولیاء]] {{عم}} منتقل گردید، سایرین به تناسب طهارتی که دارند، [[شاگرد]] [[مکتب]] [[نبوی]] {{صل}} و سپس [[علوی]] {{ع}} هستند؛ که واجدین [[حقیقت قرآن]] در اعلی مرتبه خود میباشند<ref>[[محمد تقی فیاضبخش|فیاضبخش]] و [[فرید محسنی|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۱ (کتاب)|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل]]، ج۱، ص۳۶۵-۳۶۶.</ref>.
| |
|
| |
|
| == [[مبانی نقلی]] [[امام]]؛ [[مبین حقیقت قرآن]] == | | == [[مبانی نقلی]] [[امام]]؛ [[مبین حقیقت قرآن]] == |
